Aleksander Fredro - Zemsta

  • View
    39

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

d

Text of Aleksander Fredro - Zemsta

  • Aleksander Fredro

    ZemstaKomedia w czterech aktach,

    wierszem

    Magia Sowa

  • 2Tower Press 2000

    Copyright by Tower Press, Gdask 2000

  • 3Nie masz nic tak zego, eby si na dobrenie przydao. Bywa z wa dryjakiew ze

    czsto dobremu okazj daje.And. Maks. Fredro

  • 4Osoby:Czenik RaptusiewiczKlara, jego synowica

    Rejent MilczekWacaw, syn Rejenta

    PodstolinaPapkin

    Dyndalski, marszaekmigalski, dworzanin Czenika

    Pereka, kuchmistrzMularze, hajduki, pachoki etc.

    scena na wsi

  • 5Akt pierwszy

    Pokj w zamku Czenika: drzwi na prawo, lewo i rodku: stoy,krzesa etc. Gitara angielska na cianie.

    Scena pierwszaCzenik, DyndalskiCzenik, w biaym upanie bez pasa i w szlafmycy, siedzi przy stole, po prawejod aktorw stronie: okulary na nosie, czyta papiery. Za stoem, troch w gbi,stoi Dyndalski, rce w ty zaoone. CZENIKjakby do siebiePikne dobra w kadym wzgldzie:Lasy - gleba wymienita -Dobr on pewnie bdzie -Co za czynsze! - To kobita!Trzy folwarki... DYNDALSKIMia wdowa. CZENIKArcymia, ani sowa...kadzie papieryC, polewki dzi nie dacie?Dyndalski wychodziDugo na czczo bd czeka?po krtkim milczeniuNie, nie trzeba rzeczy zwleka...

  • 6Dyndalski, spotkawszy we drzwiach hajduka nioscego na tacy wazk, talerz,chleb etc., odbiera od niego i wraca, zawizuje serwet pod szyj Czenikowi,potem podaje talerz z polewk, co wszystko nie tamuje rozmowy.

    Qua opiekun i qua krewnyMiabym z Klar sukces pewny:Ale Klara, moda, pocha,Chocia dzisiaj i pokocha,Kt za jutro mi zarczy! DYNDALSKInabierajc na talerzNikt rozumny, janie panie -Rzecz to liska. CZENIKobracajc si ku niemuTu sk wanie!Na to bym si, mocium panie,Kawalerstwa dzi wyrzeka,By kto...uderzjc w stNiech go piorun trzanie!Dugo bdzie na to czeka.po krtkim milczeniu, biorc na talerzMa dochody w prawdzie znaczne -Podstolina ma znaczniejsze;Z wdwk zatem dziaa zaczn.po krtkim milczeniuBawi z nami - w domu Klary,

  • 7Bo krewniaczka jej daleka,Ale mnie si wszystko zdaje... DYNDALSKIOna czego wicej czeka. CZENIKparskajc miechemOna czego... wicej... czeka...A bodaje ci, Dyndalu,Z tym konceptem! - Czego czeka!mieje siTfy!... jakem si umia szczerze.Czeka! - Bardzo temu wierz.jedzc i po krtkiej chwiliJeszcze moda jest i ona,Ale wdowa - dowiadczona,Zna proporcj, mocium panie,I nie kae fircykowa,Po kulikach balansowa.po krtkiej chwiliNo - nie sekret, em niemody,Alem take i niestary.Co? DYNDALSKIniekoniecznie przystajcTa...

  • 8CZENIKuraonyMoe modszy? DYNDALSKIMiaryZ mego wieku... CZENIKkoczc rozmowMam dowody. Chwila milczenia DYNDALSKIskrobic si poza uszyTylko e to, janie panie... CZENIKH? DYNDALSKIw maenskim ciko stanie;Pan za, mwic midzy nami,Masz pedogr. CZENIKniekontentEj, czasami.

  • 9 DYNDALSKIKurcz odka. CZENIKPo przepiciu. DYNDALSKIRumatyzmy jakie upi. CZENIKzniecierpliwionyOt, co powiesz, wszystko gupio.Ten mankament nic nie znaczy;Wszak i u niej, co w ukryciu,Bg to tylko wiedzie raczy;I nikt pewnie si nie spyta,Byle tylko w dalszym yciuMidzy nami bya kwita. Scena drugaCzenik, Dyndalski, PapkinPapkin po francusku ubrany, przy szpadzie; krtkie spodnie, buty okrge dop ydki, tupet i harcopf, kapelusz stosowany - pod pach para pistoletw,zawsze prdko mwi. PAPKINBg z waszmoci, mj czeniku.Pdzc czwaem na rozkazy,

  • 10

    Zamczyem szkap bez liku,Wywrciem ze sto razy,Tak e z nowej mej kolaskiGdzie po drodze tylko trzaski. CZENIKA ja za to rczy mog,e mj Papkin tu piechotPrzewdrowa ca drog,A na podr dane zotoGdzie zostawi przy labecie. PAPKINpokazujc pistoletPatrz, czeniku - poznasz przecie... CZENIKC mam pozna? PAPKINWystrzelony,Wypalony. DYNDALSKIna stronie, odchodzcGdzie na wrony.

  • 11

    PAPKINGdzie, do kogo - milcze musz;Lecz nie karty s przyczyn,em si w drodze spni nieco.Ani ziewn! na m dusz!Tak z mej rki wszyscy gin! CZENIKpoprawiajc w mowieWszystkie. PAPKINWszystkie? CZENIKmy, komary. PAPKINWaszmo nigdy nie dasz wiary. CZENIKBom niegupi, mocium panie. PAPKINAch, co widz! - tu niadanie. CZENIKHa, niadanie.

  • 12

    PAPKINAch, czeniku,Ju to sze dni i sze nocyNic nie miaem na jzyku. CZENIKJedz i suchaj. PAPKINTak si stanie.siada po drugiej stronie stou; jak do siebieStrzelam gracko, rzecz to znana. CZENIKRzecz to znana, i w mej mocyKaza zamkn waszmo panaZa wiadome dawne sprawki. PAPKINzastraszonyZamkn! Po co? CZENIKDla zabawki. PAPKINCzy nie znajdziesz lepszej sobie!

  • 13

    CZENIKCicho! ciszej! Ja to mwi,by odwiey w twej pamici,Nim powierz moje chci,Co mnie winien, a ja tobie. PAPKINAch, co kaesz, wszystko zrobi.Bybym zaraz dopad konia...Bom jest jedziec doskonay...Niechaj bdzie wzity z bonia,Dzik to dziki, lew to miay,W moim rku - jak owieczka...Bom jest jedziec doskonay. CZENIKA bodaje!... PAPKINTylko pozwl...Kadem nawet w strzemi nog,Kiedy nagle wielka sprzeczkaPrzedsiwzit spania drog,A ta bya w tym sposobie... CZENIKSuchaj...

  • 14

    PAPKINZaraz... szedem sobie,Mina tga, wos w piercienieGowa w gr, a wejrzenie! -Niech truchleje pe zdradziecka! CZENIKSuchaj!... PAPKINZaraz... Id sobie,A wtem jaka ksina grecka -Anio! Bstwo! - zerk z karety...- Gin za mn te kobiety! -Zerk wic na mnie, zerk ja na ni...Koniec kocw pokochaa,Zawoaa et caetera ...Ksi, tygrys, ludzi zbiera... CZENIKuderzajc w st, a Papkin podskoczy na krzeleAle cicho. PAPKINNadto ywy. CZENIKA, bezbony ty jzyku!I tyrkotny, i kamliwy.

  • 15

    PAPKINNadto ywy, mj Czeniku.Gdybym take, rwnie tobie,Namitnoci nie bra w ryzyuderzajc w rkoje szpadyOstrze mojej Artemizy...uprzedzajc uderzenie w st CzenikaProsz mwi... CZENIKpo krtkiej chwiliOjciec KlaryKupi ze wsi zamek stary... PAPKINFiu! mj ojciec mia ich dziesi. CZENIKuderza w st i mwi dalejTu mieszkamy jakby sowy;Lecz co gorsza, e poowyDrugiej zamku - czart dziedzicem.Przestrach PapkinaCzy inaczej: Rejent MilczekSodki, cichy, z kornym licem,Ale z diabem, z diabem w duszy. PAPKINJednak zgodnie, jak ssiady...

  • 16

    CZENIKJeli nie ja mymi psotyNikt go std ju nie wyruszy.Nie ma dnia bez sprzeczki, zwady -Lecz potrzebne i ukady.Pisa? - nie chc do niecnoty.I tam? - lisko, mocium panie:Mgby otru, zabi skrycie,A mnie jeszcze mie ycie.Wic dlategom wybra ciebie -Bdziesz posem tam w potrzebie. PAPKINZa ten honor ciskam nogi...Wielki czynisz swemu sudze,Ale nazbyt jestem srogi -Zamiast zgody wojn wzbudz,Bo do rycerskiego dzieaMatka w onie mnie pocza;A z powicia lub uniosem:Nigdy w yciu nie by posem. CZENIKCzym ja zechc, Papkin bdzie,bo mnie Papkin sucha musi. PAPKINLecz - porywczy w kadym wzgldzie,Jak ssiada Papkin zdusi?

  • 17

    Jak mu kul eb przewierci,Jak na bigos go posieka,Kt natenczas sprawc mierci?Kog za to kara czeka? CZENIKBior wszystko na sumienie. PAPKINChciej rozway... CZENIKJu si stao. -Teraz inne dam zlecenie:Moci Papkin - ja si eni. PAPKINBa! CZENIKprzedrzeniajcC to - ba! PAPKINTak si cieszI w t spraw chtnie spiesz.Powiedz, gdzie mam bysn chwa?Mame zosta dziewosbem?Mame zmusi zbyt zuchwa?

  • 18

    Mame skoni zbyt niemia?Mame, jeli cudz on,Jej tyrana przeszy ono... CZENIKC, u diaba, za szalestwo! PAPKINZnasz, czeniku, moje mstwo. CZENIKSuchaj, mwic midzy nami,Bez mej chluby, twej urazy,Wicej ni ty, mj Papkinie,Mam rozumu tysic razy.Papkin chce przerwa, co Czenik znakiem wstrzymujeLecz rozprawia z niewiastami...Owe jakie baamutnie,Afektowe wiegotanie -Niech mi zaraz eb kto utnie,Nie potrafi, mocium panie -Ty wic musisz sw wymow...

    PAPKINJu jest twoj, daj sowo.Chcesz? Przysign - masz ju on.Bo ja szczcie mam szalone -Tylko spojrz, kada moja,

  • 19

    A na kad spojrze umiem.Id. CZENIKDokd? PAPKINPrawda, nie wiem. CZENIKPodstolina... PAPKINJu rozumiem. CZENIKzatrzymujc goTu j czekaj. PAPKINAni sowa!Za godzin jest gotowa. CZENIKJa potrafi ci odwdziczy. PAPKINZa Czenika mona rczy.

  • 20

    Scena trzeciaPAPKINCzenik - wulkan, a niemio.ebym krtko go nie trzyma,Nie wiem, co by z wiatem byo.po krtkim myleniuLecz nie bd ja tu drzymaI w podziele tak si zwin:Jemu oddam Podstolin,Malowido nieco stare -Sobie wezm liczn Klar.Ju od dawna mam nadziej,e jej serce mnie si mieje.Ju by para z nas dobranaZaludniaa Papkinami,Gdyby Czenik, jakby ciana,Nie sta zawsze midzy nami.po chwiliZnak da musz, e tu jestem;Niechaj lubym piew szelestemW lube, drogie uszko wpadnie.Ach, jak anio piewam adnie! piewa przy angielskiej gitarzeCru moja, dzieci moje, co u ciebie szepce?Pani matko dobrodziejko, kotek mleko chepce.Oj, kot, pani matko, kot, kot,Narobi mi w pokoiku oskot.

  • 21

    Cru moja, dzieci moje, co u ciebie stuka?Pani matko dobrodziejko, kotek myszki szuka.Oj, kot, pani matko, kot, kot,Narobi mi w pokoiku oskot. Cru moja, dzieci moje, czy ma ten kot nogi?pani matko dobrodziejko, i rebrne ostrogi.Oj, kot, pani matko, kot, kot,Narobi mi w pokoiku oskot. Scena czwartaPapkin, Podstolina z drzwi prawych PODSTOLINAWszak - mwiam - albo koty,Albo Papkin nam si zjawi. PAPKINartobliwej pena wenyPodstolino! p anioa!Kolosalny wzorze cnoty,Pord hemisfernej scenyStrojny w mio, lubo, wdziki!Pozwl ugi kornie czoaI na niegu twojej rkizoy ustek wycinienie.cauje w rkSuga, suka uniony.

  • 22

    PODSTOLINAC sprowadza w nasze strony? PAPKINMie wszystkim nam zdarzenie. PODSTOLINATym zdarzeniem? PAPKINTwe zamcie. PODSTOLINAMoje? PAPKINWanie miaem szczcieMie u siebie na wieczerzyLorda Pembrok, kilku panw,Cay tuzin szambelanw Dam niewiele, ale jakich! PODSTOLINAKt, z kim swata?... PAPKINSzmer si szerzy:Za m idzie pikna Hanna.

  • 23

    Ten zapewnia, w nie wierzy,Ale kady z cz mych czyta.Wtem miledi, bg?kobieta,Lecz w zazdroci diablik may,Wci mnie szczypic pod serwet,Na p z paczem dwakro pyta:Skd masz styczno z Hanny losem?Ach, spokojn bd w tej mierze -Szepn w uszko wdzicznym gosem -Przyjaciela Hanna bierze. PODSTOLINAAle kogo? powiedz, kogo? PAPKINWszyscy wybr chwal zgodnie...Bo nie chwali - jake mog? PODSTOLINAna stronieHa! rozumiem. PAPKINCzowiek grzeczn