DE APOCRIEFE EN DEUTEROKANONIEKE ZEEROLLEN QUMRAN/QUMRAN Apocriefآ  Woordenlijst Betekenis van allerlei

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of DE APOCRIEFE EN DEUTEROKANONIEKE ZEEROLLEN QUMRAN/QUMRAN Apocriefآ  Woordenlijst Betekenis van...

  • DE APOCRIEFE

    EN DEUTEROKANONIEKE BOEKEN

    VAN HET OUDE TESTAMENT

  • I

    DE APOCRIEFE

    EN DEUTEROKANONIEKE BOEKEN

    VAN HET OUDE TESTAMENT

    Door last van de hoog-mogende heren

    Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden

    en volgens het besluit van de

    synode nationaal gehouden te Dordrecht

    in de jaren 1618 en 1619

    uit de oorspronkelijke talen

    in onze Nederlandse taal getrouwelijk overgezet.

    (c) 1999 - 2005 contentecontent.comikoon externe link. sitelog

    e-mail: info@statenvertaling.net

    Op verzoeken om de gehele Statenvertaling of delen ervan toe te sturen, kunnen we niet ingaan.

  • D E A P O C R I E F E B O E K E N

    II

  • III

    Inhoud

    Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V

    Tekstverantwoording . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI

    Woordenlijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VII

    Het derde boek Ezra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1

    Het vierde boek Ezra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

    Het boek Tobit anders genoemd Tobias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

    Het boek Judith. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51

    Het boek der Wijsheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65

    Het boek Ecclesiasticus anders genaamd Jezus Sirach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81

    Het boek Baruch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121

    Aanhangsel aan het boek Esther . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

    Het eerste aanhangsel aan het boek van de profeet Daniël, namelijk:

    Het gebed van Azaria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132

    Het tweede aanhangsel aan het boek van de profeet Daniël, namelijk:

    Het gezang der drie mannen in het vuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133

    Het derde aanhangsel aan het boek van de profeet Daniël, namelijk:

    De geschiedenis van Susanna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134

    Het vierde aanhangsel aan het boek van de profeet Daniël, namelijk:

    De geschiedenis van Bel en de Draak te Babel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136

    Het gebed van Manasse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138

    Het eerste boek der Makkabeeën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139

    Het tweede boek der Makkabeeën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270

    Het derde boek der Makkabeeën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193

  • D E A P O C R I E F E B O E K E N

    IV

  • Inleiding

    Het woord apocrief komt uit het Grieks en betekent verborgen. Met apocriefe geschriften worden

    religieuze teksten bedoeld die niet tot de officiële bijbelteksten (canon) gerekend worden. De meeste zijn

    ontstaan tussen de tweede eeuw voor en na Christus. De term werd geïntroduceerd door Hieronymus

    (ca. 342-420), die er de boeken mee bedoelde die wel opgenomen waren in de Griekse Septuaginta maar

    niet in de Hebreeuwse bijbel.

    Tussen rooms-katholieken en protestanten bestaat verschil van mening over welke oud-testamen-

    tische boeken nu apocrief zijn en welke niet. De katholieken rekenen Tobias, Judith, Wijsheid, Jezus

    Sirach, Baruch, 1 en 2 Makkabeeën en enkele hoofdstukken en aanhangsels van Daniël en Esther wél

    tot het Oude Testament, en noemen die geschriften deuterocanoniek. Onder de apocriefe boeken van

    het Oude Testament verstaan zij 3 Makkabeeën, 3 en 4 Ezra en het Gebed van Manasse. De protes-

    tanten zien al deze geschriften als apocrief. Andere, meestal later opgedoken geschriften noemen zij

    pseudepigrafen.

    Over de volgorde in het Nieuwe Testament zijn katholieken en protestanten het wel eens. Katholieken

    beschouwen Hebreeën, 2 Petrus, 2 en 3 Johannes, Jakobus, Judas en Openbaring als deuterocanoniek.

    Er bestaan ook apocriefe geschriften bij het Nieuwe Testament, maar die zijn niet bij de Statenvertaling

    opgenomen. Het gaat hierbij om werken als het Evangelie van Thomas en de Oden van Salomo.

    Tijdens de Synode van Dordrecht werd uitgebreid gediscussieerd over de opname van de apocriefen

    in de Statenvertaling.

    De apocriefen zijn voornamelijk in het Grieks overgeleverd. Een aantal ervan zijn hoogst

    waarschijnlijk oorspronkelijk in het Hebreeuws opgetekend, maar doordat ze door joodse schriftge-

    leerden niet tot de Tenach, de joodse bijbel, werden gerekend zijn veel van die oerversies verloren

    gegaan. Van Jezus Sirach is wel een Hebreeuwse versie bewaard gebleven.

    De apocriefen in de Statenvertaling:

    3 Ezra

    4 Ezra

    Tobit (Tobias)

    Judith

    Boek der Wijsheid (Wijsheid van Salomo)

    Jezus Sirach (Ecclesiasticus)

    Baruch incl. Brief van Jeremia (Baruch 6)

    Esther (apocriefe deel)

    Gebed van Azaria (Dan. 3)

    Gezang in de vuuroven (Dan. 3)

    Susanna (Dan. 13)

    Bel en de draak (Dan. 14)

    Gebed van Manasse

    1 Makkabeeën

    2 Makkabeeën

    3 Makkabeeën

    Waar is 2 Ezra? Dat zit zo: in de Joodse bijbel waren de boeken die we nu kennen als Ezra en Nehemia

    één boek. Christelijke edities maakten er twee van, in de Vulgaat (382-405 n.C.) 1 Ezra en 2 Ezra

    genaamd. Vandaar dat de apocriefe Ezra’s tellen vanaf 3.

    En ja, apocriefe schrijf je met een f en niet met een v!

    V

  • Tekstverantwoording

    De hier gebruikte tekst dateert is overgenomen van de website www.statenvertaling.net en is - voorzover

    bekend - uit 1888, een herziene versie opgesteld door een commissie van vooral theologen. Die versie is

    door diverse uitgeverijen verspreid, eerst door Proost & Brandt, later door o.a. Jongbloed. In latere jaren

    is de spelling aangepast aan de regels van de tijd, voor het laatst door de commissie-Tukker in 1977.

    De apocriefen zijn die geschriften die door de protestantse Kerken niet als heilig worden erkend

    (formeel dus geen deel zijn van de bijbel) maar wel gelezen mogen worden en ook fysiek deel uitmaakten

    van de Statenbijbel. Net als in de vertaling van Luther werden zij als aanhangsel opgenomen, met een

    afzonderlijke paginanummering.

    Deze versie wijkt op een aantal punten af van de oorspronkelijke:

    · cursivering ontbreekt;

    · tussenkopjes (perikopen) ontbreken;

    Trema’s zijn grotendeels wel aanwezig.

    D E A P O C R I E F E B O E K E N

    VI

  • Woordenlijst

    Betekenis van allerlei termen die betrekking hebben op de bijbel.

    Apocrief

    Niet als heilig erkend. Apocriefe geschriften vertellen weliswaar over de geschiedenis van het joodse volk

    en haar God, of over woord en daad van Jezus, maar worden door de zich daartoe bevoegd achtende

    instanties niet als canoniek erkend. Er bestaan tientallen apocriefe bijbelboeken, waarvan sommige met

    sommige bijbeledities worden meegeleverd. Het woord komt uit het Grieks en betekent 'verborgen'. meer

    informatie

    Bijbel

    Afgeleid van het Griekse woord biblia, het meervoud van biblion, dat diverse betekenissen heeft:

    papyrus, papier, geschrift, boekrol, boek. Een bijbel is dus een verzameling boeken.

    Canoniek

    Behorend tot de canon, de boeken die samen de Heilige Schrift vormen.

    Deuterocanoniek

    Betekent zoiets als 'tweederangs canoniek' en betreft bijbelboeken waarvan de canoniciteit pas later

    door de katholieke Kerk werd erkend. Boeken die het meteen maakten noemt men protocanoniek.

    Hoewel de term vaak betrekking heeft op dezelfde boeken, is deuterocanoniek niet hetzelfde als apocrief.

    Evangelie

    In enge zin elk van de vier boeken in het nieuwe testament waarin leven en leer van Jezus worden

    beschreven; in ruime zin die vier boeken samen. Het woord komt oorspronkelijk uit het Grieks en

    betekent 'goede boodschap'.

    Geschriften

    In de Joodse bijbel een soort restcategorie voor de boeken die niet tot de Wet of de Profeten behoren:

    geschiedkundige werken, poëtische boeken en het profetische boek Daniël.

    Getijdenboek

    Boek voor leken met gebeden, handig ingedeeld per dag. In de rooms-katholieke Kerk zeer populair

    vanaf het eind van de 14e tot in de 16e