Güneș enerjisi Güvenli ve güvenilir bir fotovoltaik ...· Güneş Enerjisi | 3 Genellikle Sistem

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Güneș enerjisi Güvenli ve güvenilir bir fotovoltaik ...· Güneş Enerjisi | 3 Genellikle Sistem

  • Gne enerjisiGvenli ve gvenilir bir fotovoltaik sistem iinAlak gerilim zmleri

  • 2 | Gne Enerjisi

    Temiz ve gvenli enerji iinSistem bileenleri

    Fotovoltaik sistem, paneller tarafndan alnan gne n elektrik enerjisine evirir. Teknolojik evrim sayesinde bu sre giderek daha da verimli bir hal alyor. Son yllarda enerji verimini artrma amacyla fotovoltaik modl ve invertrlerin zelliklerine dair birok aratrma yapld. Bunun yan sra alak gerilim bileenleri de servis srekliliini salama asndan eit derecede nemli bir rol oynuyor.

    Bu yzden de ABB, proje ve kurulum firmalar iin, enerji retimini srekli klacakgvenilir fotovoltaik sistemler ina etmesini salayan en iyi zmlerin ve cihazlarn gelitirilmesine odakland.

  • Gne Enerjisi | 3

    Genellikle Sistem Dengesi (BOS) altnda gruplandrlarak fotovoltaiksantralin iletiminde anahtar bir rol oynar; balant, koruma,kontrol, devre kesme ve kablolar iin gereken elektromekanikekipmanlar, kurulumla ilgili kiilere ve eyalara gerekli korumaysalar ve de enerji retiminin fiilen gereklemesini garanti ederler.Fotovoltaik bir sistemin her bir paras, tm kullanm mrsresince alma zelliklerini korumaldr. Standart bir elektrikselsisteme kyasla bu sistemde retici, yaplan yatrmlarn dzgn birekilde geri dnmesini salayabilmek adna rnlerin uzundnemde gvenilir kalacandan emin olmakla ykmldr. ABB

    pazardaki yeni ihtiyalar her zaman dikkate alr; tm kurulumihtiyalarnn karlandndan emin olmak iin DC tarafndakidizeden balayp AC ebekesindeki balant noktasna kadar gidenfotovoltaik uygulamalar iin kapsaml ve gvenilir bir rn yelpazesiyaratmtr. Dize kutular, devre kesiciler, yk ayrclar, kaak akmkorumal devre kesiciler, rleler, enerji sayalar, kartu sigorta vetayclar, parafudurlar, datm panolar ve d mekan kullanmauygun panolar; hepsi her lekte fotovoltaik uygulama iin zelolarak tasarladmz ve sunduumuz bileenlerdir.

  • 4 | Gne Enerjisi

    ID

    kWhkWhId Id

    Fotovoltaik uygulama rnekleriKonut lei 20 kW AG

    Alak gerilim rnleri1 - Konnektrler: MC4-EVO2 PV2 - PV Kutulu hzl kapama3 - Dize kutularPanolar: GeminiSigorta Kutular: MistralDevre kesiciler: S200 M UC Z, S800 PV-SKartu sigorta tayclar: E 90 PVKartu sigortalar: E 9F PVYay baskl ve vidal klemensler: SNK PI4 - Yk ayrclar: OTDC, S800 PV-M

    5 - Parafudurlar: OVR PV QS6 - Kaak akm cihazlar: F202B, F204B7 - Enerji sayalar: EQ sayalar ve akm trafolar8 - Kontaktrler: AF Serisiebeke izleme rleleri: CM-UFD.MxxG kaynaklar: CP-x9 - Kartu sigorta tayclar: E 9010 - Parafudurlar: OVR T1 / T1-T2 / T2 QS11 - Kaak akm korumal devre kesiciler: DS202C

    5 6

    32

    411

    321 4 5 6

  • Gne Enerjisi | 5

    7 8 9 108

    ID

    kWhkWhId Id

    7

    118 9 10

    retilen enerji iinUFT sertifikal lm grubu

    Balant noktasnda enerjisayac

    7 11

  • 6 | Gne Enerjisi

    kWh

    ID

    kWh

    ID+GPD

    kWh kWh

    IdId

    Fotovoltaik uygulama rnekleriTicari sistem 20 - 1000 kW AG/OG

    21

    1

    4

    11 12

    5

    7

    3

    8

    6

    10

    9

    7 13

    Alak gerilim rnleri1 - Konnektrler: MC4-EVO2 PV2 - Dize baant kutular 1000 VDCPanolar: Gemini; Datm panolar; Mistral, Gemini3 - Kartu sigorta tayclar: E 90 PV: Kartu sigortalar: E 9F PV4 - Datm bloklar: DBL5 - Yk ayrclar: OTDC; S800 PV-M6 - Akm lm sistemi: CMSG kaynaklar: CP-x7 - Ar gerilim koruma cihazlar: OVR PV QS

    8 - Dize izleme kontrol cihaz9 - Balant birletirici10 - Otomatik sigortalar: S200 M UC Z, S800 PV-S11 - Yk ayrclar: Tmax PV, OTDC serisi12 - Kontaktrler: GAF Serisi + JOR Serisi ray kontaktrler13 - zolasyon izleme cihazlar: CM-IWx14 - GFDI Uygulamas: S804U-PVS515 - Kaak akm cihazlar: F202B, F204B

    2 65 1031 4 7

  • Gne Enerjisi | 7

    1616

    kWh

    ID

    kWh

    ID+GPD

    kWh kWh

    IdId

    14 7 10

    19 20

    22

    1715 16 18

    23 25

    26 21

    24

    16

    16 - Kaak akm koruma bloklar: DDA 200 B;Kaak akm korumal devre kesiciler: F200 B tipi;Otomatik sigortalar: S 200;Kompakt tip devre kesiciler: Tmax XT, Tmax T17 - Kontaktrler: AF Kontaktr Serisi; ebeke beslemesi izlemerleleri: CM-UFD.Mxx; G kaynaklar: CP-x18 - Enerji sayalar: EQ sayalar ve akm trafolar19 - Parafudurlar: OVR T1 / T1-T2 / T2 QS20 - Kartu sigorta tayclar: E 90

    21 - GSM telefon kumanda cihaz: ATT

    Orta gerilim rnleri:22 - Sekonder trafo merkezleri23 - Kuru tip trafolar24 - Yal trafolar25 - Sekonder panolar26 - Arayz koruma sistemi: REF 542plus

    1110 17 17 21

    Loads

    Loads

  • 8 | Gne Enerjisi

    4 72

    Fotovoltaik uygulama rnekleri ebeke leinde sistemler > 1000 kW OG/YG

    ID+GPD

    kWh

    ID+GPD

    Id

    kWh

    kWh

    5

    2 3

    1 1

    4

    6

    8

    15

    7

    10

    Alak gerilim rnleri1 - Konnektrler: MC4-EVO2 PV2 - Kartu sigorta tayclar: E 90 PV: Kartu

    sigortalar: E 9F PV3 - Datm bloklar: DBL4 - Yk ayrclar: OTDC5 - Dize birletiriciler: 1000V DC/1500V DCPanolar: Gemini6 - Parafudurlar: OVR PV QS7 - Akm lm sistemi: CMS8 - Dize zleme Kontrolr9 - Balant birletirici

    12

    9

    5

    6

    14

    13

    4611

    11

    4

    1 3 6

  • Gne Enerjisi | 9

    1110 13 1912 14

    ID+GPD

    kWh

    ID+GPD

    Id

    kWh

    kWh

    19 20

    23

    22

    16

    17 18 21 22

    10 - Akm ve gerilim sensrleri: ES-VS serisi11 - Kompakt tip devre kesiciler: Tmax PV12 - Panolar: Sistem pro E power13 - zolasyon izleme cihazlar: CM-IWx14 - Kontaktrler: GAF serisi, IOR serisi

    demiryolu kontaktrleri15 - GFDI Uygulamas: S804U-PVS516 - MW istasyonu17 - Kartu sigorta tayclar: E 9018 - Parafudurlar: OVR T1 / T1-T2 / T2 QS

    19 - Kontaktrler: AF Serisi20 - Kompakt tip devre kesiciler: Tmax XT, Tmax TAk tip devre kesiciler: Emax 2Orta gerilim rnleri:21 - Kuru tip veya yal trafolar22 - OG hcreler + arayz korumasistemi: REF 542plus23 - Trafo merkezi

  • 10 | Gne Enerjisi

    Doru AkmFotovoltaik sisteminizlenmesi, kontrol ve korunmas

    Fotovoltaik sistemin panelleri DC devreler zerinden balanarak invertrlerin iindekiatanan girilere balanan dizeler oluturur.Bu devreler ise panellerin balang boyutlar ve ortam scaklklarna gre belirlenenalma gerilimleri ile retim gerilimi ekillenir.Burada ksa devre akmlar nominal akmlara yakndr.DC devreler zellikle de byk sistemlerde yldrm darbelerinden etkilenebilir. Bu yzdende dizelerde ar akm korumas, ayrma ve de yldrm darbelerinin snrlandrlmas gibisorunlarn zlmesi gerekmektedir.

    DC tarafnda ar akm korumasDC devreler panelleri invertre balar.Bu devreler, invertrlerin girilerine ve panellere zarar verebilecekfarkl darbelere maruz kalabilir. Bu devreleri korumakiin kartu sigorta veya devre kesiciler kullanlmaldr. Kurulumlarkolay ve maliyetleri dk olduundan yaygn olarak kullanlanzm kartu sigortalardr; fakat hata sonrasnda deitirilmelerigerekmektedir. te yandan devre kesiciler ise tek bir cihazdahem koruma hem de ayrma fonksiyonlarna sahiptir; fakatbalang maliyetleri daha yksektir. Devredeki bir hatadurumunda koruma kolaylkla yerine getirilebilir; yenisine ihtiyaduyulmaz.

    DC tarafnda ayrmaFotovoltaik enerji kayna doas gerei sadece panellerglgelendiinde durmaktadr. Bakm ve tamirat mdahalelerinigvenli bir ekilde yapabilmek iin uygun bir ayrma sisteminesahip olmalsnz. Bunun sebebi, DC devrelerdeki gerilimlerin 1.500V gibi yksek deerlere kabilecek olmasdr. Bu trden yksekgerilimlerde ayrma ilemi sadece elektrik arkn gvenli bir ekildeayrabilen zel bileenleri bulunan yksek performansl ekipmanlarzerinden gerekletirilmelidir.

    DC tarafnda ar gerilim korumas (yldrmdan korunma)Fotovoltaik paneller genellikle grnen alanlarda kurulur.ounlukla byk alanlar kaplar ve de yldrm gibi atmosferikolaylarn neden olduu ar gerilime tabi olurlar.Bu DC olaylarna kar korunmak kk ve orta boyutlu fotovoltaiksistemlerde nemlidir; fakat byk gne enerjisi tesislerinde temelbir gereksinimdir.Gerilim seviyelerinin, panel ve invertrlerdeki darbe dayanmdeerlerinin altnda olacak bir koruma garanti edilmelidir:Bu yzden de cihazlarn dize kutular, paralel dize kutular veinvertrn giri blmnden balayarak sistem boyunca tesisedilmesi kritik neme sahiptir.

  • Gne Enerjisi | 11

    Kullanc balants Alak gerilim Orta gerilim

    Kullanc ana sistem balants Alak gerilim Orta gerilim

    Sistem gc (kWp) 10 30 100 400-600 400-600

    nvertr tipidize

    merkezi- oklu dize

    Dize says 1 2 6 20 80-120 > 80-120

    E90 PV kartu sigorta tayclar

    E 9F PV kartu sigortalar

    S204 M UC Z otomatik sigortalar

    S800 PV-S otomatik sigortalar

    S800 PV-M yk ayrclar

    S802 PV-M-H yk ayrclar

    S804 PV-S5 topraklama arzas belirleme alteri

    OT-M yk ayrclar

    OTDC yk ayrclar

    Tmax PV yk ayrclar

    GA kontaktr

    GAF kontaktrler

    OVR PV ar gerlim koruma cihazlar

    ISL-A yaltm izleme cihazlar

    CM-IWN yaltm izleme cihazlar

    CMS akm lm sistemi

    EES-VS serisi akm sensrleri

    tfaiye ekibi iin yangn tipi yk ayrcs

    MC4-EVO2 PV konnektrler

    SNK PI-Yay ve vida terminal bloklar

    DBL datm bloklar

    Yaltm izlemeDC devreler bu trden yksek gerilimlerde dolayl temaslara karkoruma asndan belirgin bir sorun oluturmaktadr. Paneller ve kablolar bir IT sistemi ile topraktan gelen ift izolasyon ile korunmaktadr. Bu ekilde, ortaya kacak ilk topraklama hatasblnmeye neden olmayacaktr; fakat ikinci bir hatada ar gerilimkoruma cihazlar devreye girecektir. Bu yzden de ilk hatann uygun bir ekilde belirlenip raporlanmas nemlidir; bylece ikincibir hata ortaya kmadan bakm yaplmas salanm olur.

    zlemeFotovoltaik sistemden beklenen verim hem gne masnnperformansna hem de tm sistem paralarnn doru almasnabaldr. Sistem bykse (10