H°DROELEKTR°K ENERJ° VE TœRB°NLER ?ekil 4. 1 Pelton T¼rbin ‍ekil 4. 2 Pelton T¼rbin ‡al±ma

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of H°DROELEKTR°K ENERJ° VE TœRB°NLER ?ekil 4. 1 Pelton T¼rbin ‍ekil 4....

i

HDROELEKTRK ENERJ VE TRBNLER

www.teknotasarim.com

i

NDEKLER TABLOSU

NDEKLER TABLOSU ................................................................................................................. i

EKLLER LSTES ......................................................................................................................... ii

TABLOLAR LSTES ...................................................................................................................... iii

1 )HDROELEKTRK ENERJ NEDR, NASIL ELDE EDLR ................................................................ 1

2)HDROELEKTRK SANTRALLERN SINIFLANDIRILMASI ............................................................. 2

2.1) Byk lekli Hidroelektrik Sistemler ............................................................................. 2

2.2) Kk lekli Hidroelektrik Sistemler ............................................................................. 2

2.3) Mini lekli Hidroelektrik Sistemler ............................................................................... 2

2.4) Mikro lekli Hidroelektrik Sistemler ............................................................................. 2

3) HDROELEKTRK SSTEMLERN TASARIM KRTERLER ............................................................. 3

3.1) Hidrolik D (Su Ykseklii) ........................................................................................... 4

3.2) Debi ................................................................................................................................. 5

3.3) Cebri Boru Hatt Uzunluu ve Seimi .............................................................................. 5

3.4) Enerji Nakil Hatt Uzunluu ............................................................................................. 5

4) HDROELEKTRK SSTEMLERDE KULLANILAN TRBNLER ...................................................... 5

4.1) Etki Tipi (Aksiyon) Trbinler; ........................................................................................... 6

4.1.1) Pelton Trbinleri: ..................................................................................................... 6

4.1.2) Turgo Trbinleri: ...................................................................................................... 9

4.1.3) Banki (Michell-Ossberger) Trbinleri: ...................................................................... 9

4.2) Reaksiyon Tipi Trbinler; ............................................................................................... 11

4.2.1) Francis Trbini: ....................................................................................................... 11

4.2.2) Kaplan (Uskur Tipi) Trbini: .................................................................................... 13

5) TRBN SEM KRTERLER ................................................................................................... 16

6) OTOMATK KONTROL SSTEMLER ....................................................................................... 20

7) G ve ENERJ GEREKSNMLERNN BELRLENMES ........................................................... 21

8) TRBN TESSNN NASI ve MONTAJI ................................................................................ 22

9) TESSN DEVREYE ALINMASI ve KONTROL ........................................................................... 24

10) TRBN TESSNN LETLEMS ve BAKIM ARTLARI ......................................................... 24

11) TRKYENN HDROELEKTRK POTANSYEL ...................................................................... 25

KAYNAKA ................................................................................................................................ 28

ii

EKLLER LSTES

ekil 1. 1 Hidrolik evrim ............................................................................................................ 1

ekil 1. 2 Hidroelektrik Sistemlerin almas ............................................................................ 1

ekil 2. 1 Depolamal Sistem ekil 2. 2 Depolamasz Sistem .................................................................................................... 3

ekil 4. 1 Pelton Trbin ekil 4. 2 Pelton Trbin alma Prensibi ................................................................................... 7

ekil 4. 3 Pelton Trbin Kepesi ekil 4. 4 Pelton Trbin Su Jetleri ............................................................................................... 7

ekil 4. 5 Pelton Trbinlerde Debi Ayar ..................................................................................... 8

ekil 4. 6 Pelton Trbin Resimleri ............................................................................................... 8

ekil 4. 7 Turgo Trbin Resimleri ................................................................................................ 9

ekil 4. 8 Banki-Michell Ossberger Su Trbininin Genel Grn ........................................... 9

ekil 4. 9 Banki Trbininde Suyun arktan ki Kez Gemesi ..................................................... 10

ekil 4. 10 Dikey Banki Trbini ekil 4. 11 Yatay Banki Trbini ................................................................................................. 10

ekil 4. 12 Dikey Eksenli Francis Trbini ................................................................................... 11

ekil 4. 13 Yatay Eksenli Salyangoz Tipi Francis Trbini ........................................................... 12

ekil 4. 14 Francis Trbininde Yneltici ark ile Debi Ayar ..................................................... 12

ekil 4. 15 Servomotor Yardmyla Yneltici Kanatlarn Ayar .................................................. 13

ekil 4. 16 Francis Tipi Dnel ark ............................................................................................ 13

ekil 4. 17 Kaplan Trbin ark ekil 4. 18 Kaplan Trbinin alma Prensibi ............................................................................ 14

ekil 4. 19 Kaplan Trbin Tesisi ................................................................................................ 14

ekil 4. 20 Uskur Tipi Kaplan Trbin ark ................................................................................ 14

ekil 4. 21 Kaplan Trbininde Debi Ayar ve Trbinin Genel Grnts ................................. 15

ekil 4. 22 Boru Tipi Kaplan Trbin Tesis rnei ve Ekipmanlar ............................................. 16

ekil 4. 23 Farkl Boru Tipi Trbin rnekleri ............................................................................. 16

ekil 5. 1 Bir Hidroelektrik Santralde Toplam G k ve Kayplar ....................................... 17

ekil 5. 2 Debi ve D Deerlerine Gre Kullanlacak Trbin eitleri (50kW-2000MW) ...... 17

ekil 5. 3 Debi ve D Deerlerine Gre Kullanlacak Trbin eitleri (10kW-10MW) .......... 18

ekil 5. 4 zgl Hza Bal Olarak Trbin Tiplerinin Kullanlma Blgeleri ................................. 19

ekil 5. 5 Trbin Tiplerinin Ksmi Yklerde almas Halinde Verim Erileri ........................... 19

iii

ekil 6. 1 Kk Hes Elektromekanik Aksam ........................................................................... 20

ekil 8. 1 Trbin Tesisi .............................................................................................................. 22

ekil 8. 2 Cebri Borunun Yerletirilmesi ................................................................................... 23

ekil 11. 1 lkemizdeki Hidroelektrik Potansiyel ..................................................................... 26

ekil 11. 2 Trkiyede Hidroelektrik Potansiyelin Geliimi ....................................................... 27

TABLOLAR LSTES

Tablo 5. 1 Trbin Tiplerinin zgl Hza Gre Snflandrlmas ................................................. 18

Tablo 7. 1 Elektrikli Ev Aletlerinin Harcadklar G ve Aylk Enerji Kullanmlar ..................... 21

Tablo 11. 1 Dnya ve Trkiye Hidroelektrik Potansiyeli .......................................................... 25

1

1 )HDROELEKTRK ENERJ NEDR, NASIL ELDE EDLR

Hemen hemen btn enerji kaynaklar, gne nmnn maddeler zerindeki fiziksel ve kimyasal tesirinden meydana gelmektedir. Hidrolik enerji de gne nmndan dolayl olarak oluan bir enerji kayna olup hidrolik evrimi ekil 1.1'de verilmitir. Deniz, gl veya nehirlerdeki sular gne enerjisi ile buharlamakta, oluan su buhar rzgrn etkisiyle de srklenerek dalarn yamalarnda yamur veya kar halinde yeryzne ulamakta ve nehirleri beslemektedir. Bylelikle hidrolik enerji kendini srekli yenileyen bir enerji kayna olmaktadr. Enerji retimi ise suyun potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dntrlmesi ile salanmaktadr.

ekil 1. 1 Hidrolik evrim

Hidroelektrik sistemlerde suyun akm enerjisinden faydalanmak iin, su bir cebri boru veya kanal yardm