IV. ATAS-Evsiz Hastaya Yakla±m

  • View
    221

  • Download
    3

Embed Size (px)

DESCRIPTION

tatd,sunum

Text of IV. ATAS-Evsiz Hastaya Yakla±m

  • EVSZ HASTAYA YAKLAIM

    Dr. Murat AYDINKaradeniz Teknik niversitesi Tp Fakltesi

    Acil Tp Anabilim Dal

    IV. Acil Tp Asistan Sempozyumu, 20 Haziran 2009-zmir

    Halk iinde muteber bir nesne yok devlet gibi; olmaya devlet cihanda bir

    nefes shhat gibi

    Kanuni Sultan Sleyman Han

    EVSZLK = DNYA APINDA BR PROBLEM

    Evsizlik

    Sal bozan, mortaliteyi arttran ve mr ksaltan bamsz bir risk faktrdr.

    Evsizlik, 1980'li yllarn bandan bu yana ykselite olan sosyal bir sorundur.

    Gelir dalmndaki adaletsizlikYoksullukHzl kentlemeDoal afetlerin bir sonucu olarak

    ortaya kmaktadr.

    ABDde 800000 insan/gn 200000ocuk/gn bulunmaktadr (1).

  • EVSZ ?Evsiz

    Geceyi geirebilecei sabit bir yeri olmayanBarnaklar, toplum sal merkezleri ve ak

    alanlar gibi geici yerleri kullanan

    EVSZLK MULTFAKTRYEL

    BR PROBLEMDR!

    Yoksulluk

    Genel ve halk salhizmetlerinin yetersizlii

    Kazalar

    denmeyen cretler

    Alkol ila kokain - eroin gibi madde bamll

    Sosyal planlarn yetersizlii

    Beklenmeyen hastalklar

    Doal afetler

    Depresyon bipolar bozukluklar izofreni gibi mental hastalklar

    Aile ii iddet

    BR EVSZN PORTRES

    Evsizlerin zellikleri Beslenme, barnma iin fazla enerji sarf ederler

    Salk alglamalar bozulmutur

    Dzenli kontrol altnda deildirler

    Hayatlarn idame ettirebilmek ve salk giderleri iin gerekli paray kazanabilecekleri bir ileri yoktur

  • Mahremiyetleri yoktur Korku iinde yaarlar Kendilerini gvende hissetmezler ou emosyonel stres altnda ila ve alkol bamls

    hale gelir Kendilerini dlanm olarak grrler Salk alanlarnn efkatsiz olduuna inanrlar

    KMSESZ HASTALAR VE

    ACL SERVS

    Acil ServisTm talepleri karlayabilir 7 gn 24 saat hizmet verirGenel populasyona gre yaklak 4 kat daha

    fazla kullanlmaktadr (2)

    Los Angelesta evsizlerin % 57si bir salk hizmeti alabildii;

    % 23 kadarnn acil servisten yararland tespit edilmitir (3)

    Acil Servise Bavuruda Karlalan Problemler Kimlik tespiti gl Sosyal gvence yokluu Tbbi ve hukuki sorumluluu paylaacak yaknlarnn yokluu Ekonomik durumun yetersizlii Genel salk durumlar ve hijyen koullar nedeniyle kabuldeki

    isteksizlik

    Tam bir mahrumiyet yaamaktadrlar

    Acil Servise Bavuru Nedenleri

    Enfeksiyon Diyabet ve

    komplikasyonlar Hipertansiyon ve

    komplikasyonlar KVS hastalklar Nropsikiyatrik

    hastalklar Anemi

    la-madde kullanm ve onunla ilikili durumlar

    Yanklar Darp, tecavz, istismar

    ve dier travmalar Kronik Akcier

    hastalklar Kanser Malntrisyon

    Enfeksiyon:

    Fiziksel bozulma, travma, yetersiz beslenme, hijyenin olmamas

    Haprk, ksrk, uygun olarak temizlenmemi yiyecek kaplar veya kiisel eyalarn ortak kullanm

    Uygun olmayan kiisel hijyen (nadir banyo, safras ve sa, ykanmam elbise, kirli yatak)

  • Enfeksiyon:

    Solunum yolu ile bulaan virsler, uyuz, bit Tberkloz basili HIVHBV, HCV

    Tberkloz (Tbc) ve HIV major klinik bozukluklar

    Tbc

    Aktif tberklozun tedavisi zordur ve yakn takip gerektirir

    Tedavide baarl olunamazsa hava yoluyla dier kiilere yaylr ve ilalara direnli hale gelir

    DOT ( directly observed theraphy )uygulamas bu hasta grubunda baarl olabilir.

    HIVSeksel yolla ve intravenz ila kullanm ile

    yaylmaktadr Homoseksellik nemli bir risk faktrdrHastaln bulama yollar ve korunma

    nlemleri hakknda evsizlerin eitimi nemlidir mmn yetersizlik nedeniyle ortaya kan

    frsat enfeksiyonlar morbidite ve mortaliteyi arttrmaktadr

    Diyabet ve komplikasyonlar Uygun bir diyet Dzenli inslin enjeksiyonu veya oral antidiyabetikler Kan ekeri dzeyinin dzenli olarak takip edilmesi

    Diyabetik koma, vaskler komplikasyonlar, inme, kronik bbrek hastal, bacak amputasyonu, krlk ve mortalite asndan yksek risklidirler.

    la-madde kullanm ve onunla ilikili durumlar Hepatit B/C, HIV, Derin ven trombozu, Pulmoner embolizm, Septisemi, Ensefalit, Endokardit, Sellit ve apse

    Huzur benim deseydin, vallahi dnmezdim eyyy LM!

    Ak Sefai

  • MortaliteMortalite oran genel populasyona

    gre 3.5 kat yksek olarak bulunmutur (4)

    Ortalama lm yalar 44 olarak bulunmutur (5)

    Acil Servise Kabul SonrasKarlalan Problemler Evsizler yardma ihtiyac olduu zaman; genellikle tipik olarak

    hastadrlar Hospitalizasyon oranlar, youn bakm ihtiyalar ve mortalite

    oranlar yksektir Kendi grleri genellikle atlanmaktadr Tbbi ihtiyac karlanmakla beraber sosyal ihtiyalar

    ounlukla gz ard edilmektedir Acil serviste alk ekmektedirler Bir ksm acil servisin souk ortamnda braklmaktadr Uygun ve temiz giyecek bulamamaktadrlar

    Taburculuk ProblemleriTaburcu etmekte glkler varYalar 18-60 arasnda olan hastalar sosyal

    yardm kurulular kabul etmemektedirHastane yneticileri, kimsesiz hastalar

    yaknlarna ulaarak ya da valilikten yardm isteyerek taburcu etmeye almaktadrlar

    Bo yere yatak igal etmektedirler ve baka bir hastann yatarak tedavi almasna engel olmaktadrlar

    Sosyal yardm kurulularByle bir hastann ocuk Esirgeme Kurumu

    tarafndan kabul edilmesi iin 18 yandan kk olmas gerekiyor, Darlaceze tarafndan kabul edilmesi iin de 60 yann stnde olmas gerekiyor

    Arada kalan hastalar iin u anda kabul edilecekleri herhangi bir snma evi de bulunmamaktadr

    Yabanc UyruklularSon zamanlarda yabanc uyruklu kimsesiz

    hastalarda bir art yaanmaktadr. Yabanc uyruklu kimsesiz hastalarn taburcu

    edilmesi biraz daha kolay olabilmektedirYabanc uyruklu hastalarn taburculuk

    problemleri; tedavilerinin ardndan emniyet mdrl yetkililerine yada kendi bykelilik/konsolosluk grevlilerine bildirerek zlebilmektedir

    Ne yapmal? nyargl tutumlar deitirilmeli Tm bireylerin temel salk hizmetlerinden eit bir ekilde yararlanmas ilkesini her zaman hatrlanmal

    Onlar dinlemeli birlii iin destekleyici nlemler alnmal Onlar kendi hayatlar zerinde uzman olarak grmeli Onlar iin bir ey yapmak yerine, onlarla balant

    kurmal, onlar kazanmal ve kendilerine olan sayglarn geri kazandrmalyz

  • Ne yapmal? stikrarl ve gvenli konutlar salamalBu ekilde bamllk tedavileri de dahil bir

    ok salk hizmetin ulam kolaylarBulac hastalklarn nemli bir ksm

    nlenmi olurTaburculuk sonras evde bakm ve

    rehabilitasyon verilerek uzun dnemde ortaya kabilecek problemler nlenebilir

    Kapal bir kap iddeti nler, korkular azaltr ve insanlarn onuru geri verir

    Ne yapmal?Bostonda balatlan ve ksa ad ASSERT

    (Alcohol, Substance Abuse, Service, Educate, Referral, Treatment Program ) olan proje, acil servisler ile sosyal hizmet kurulular arasnda bir iletiim kurulmas asndan rnek tekil edebilir (6).

    Referanslar1) Aron LY, Sharkey PT. 1996 national survey of homeless assistance providers and clients. Accessed April 12,

    2006, at: http://www.urban.org/publications/410496.html.

    2) Mandelberg JH, Kuhn RE, Kohn MA. Epidemiologic analysis of an urban, public emergency departments frequent users. Acad Emerg Med. 2000;7:637-646.

    3)Gallagher TC, Andersen RM, Koegel P, et al. Determinants of regular source of care among homeless adults in Los Angeles. Med Care 1997;35(8):81430.

    4) Hibbs JR, Benner L, Klugman L, et al. Mortality in a cohort of homeless adults in Philadelphia.N Engl J Med 1994;331(5):3049.

    5) Kushel MB, Vittinghoff E, Haas JS. Factors associated with health care utilization of homeless persons. JAMA 2001;285(2):2006.

    6) Bernstein E, Bernstein J, Levenson S. Project ASSERT: anEDbased intervention to increase access to primary care, preventive services, and the substance abuse treatment system. Ann Emerg Med 1997;30:1819.

    TEEKKRLER