KIRIM KONGO KANAMALI ATE‍°

  • View
    51

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ . KKKA; Ateş, Yaygın vücut ağrısı, Vakaların az bir kısmında deri, mukoza ve iç organlarda kanamalar ile seyreden kene kaynaklı viral bir enfeksiyondur. ETKEN. Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirus soyundan zarflı bir RNA virüsüdür. - PowerPoint PPT Presentation

Text of KIRIM KONGO KANAMALI ATE‍°

idem

KIRIM KONGO KANAMALI ATE

11

KKKA;

Ate, Yaygn vcut ars, Vakalarn az bir ksmnda deri, mukoza ve i organlarda kanamalar ile seyreden kene kaynakl viral bir enfeksiyondur.

22ETKEN Bunyaviridae ailesine bal Nairovirus soyundan zarfl bir RNA virsdr.

Nairoviruslar d ortama dayankszdr, konak dnda yaayamazlar. 56Cde 30 dakikada ve ultraviyole nlar ile hzla inaktive olurlar.

%1 hipoklorit ve %2 gluteraldehite duyarldrlar.33333EPDEMYOLOJ KKKA ilk kez 1944-1945 yllarnda Sovyet askerleri arasnda grlmtr. Krm Hemorajik Atei ad verilmitir.

1956 ylnda Zairede ateli bir hastada Kongo virs tespit edilmitir. Kongo Hastal ad verilmitir.

1969 ylnda her iki virsn ayn virs olduu belirlenmi ve Krm Kongo Hemorajik Atei (KKKA) olarak hastalk yeniden adlandrlmtr.

44lkemizde,lk kez 2002 ylnda Tokat yresinde grlm, 2003 ylnda hastalk tanmlanmtr.

Her yl Nisan-Ekim aylar arasnda grlmekte, Haziran ve Temmuz aylarnda pik yapmaktadr.

Hastalk arlkl olarak Anadolu Blgesinin kuzeyi, Karadeniz Blgesinin gneyi ve Dou Anadolu Blgesinin kuzeyinde grlmektedir.

55lkemizde,Hastaln youn grld balca iller; Erzurum, Erzincan, Gmhane, Bayburt, Tokat, Yozgat, Sivas, Amasya, orum, ankr, Bolu, Kastamonu, Karabk gibi illerimizdir.

Son yllarda hastaln grld alan genilemi olup hemen hemen lkemizin her blgesinden sporadik vaka bildirimi yaplmaktadr.

6

77BULAMA YOLLARIKKKA insanlara esas olarak Hyalomma soyuna ait kenelerin tutunmas ile bular.

Virs hayvanlarda asemptomatik enfeksiyon oluturmasna ramen, insanlarda hastala neden olmaktadr.

88

BULAMA YOLLARI

Enfekte kene tutunmas

2. Enfekte kenelerin plak el ile ezilmesi

3. Viremik hayvanlarn kan, doku ve sekresyonlar ile temas

4. KKKA hastalarnn kan ve dier vcut svlar ile temas

5. Kan ieren damlack yolu ile bula

9

Keneler halk arasnda yavs, sakrga, kerni gibi isimlerle bilinmektedir. Kenelerin youn olarak bulunduu yerler zellikle hayvancln yapld; orman kenar paral arazi yapsna sahip al ve rpl alanlar ile otlaklarn bulunduu yerlerdir. lkemiz kenelerin yaamalar iin corafi adan olduka uygun bir yapya sahiptir. T.C. Salk BakanlTrkiye Halk Sal KurumuT.C. Salk BakanlTrkiye Halk Sal Kurumu

LarvaNimfErkek erikinkeneDii erikinkeneNimf (deriye yapm)Erkek erikinHyalommaDii erikinHyalommaDii erikinHyalomma kan emmi

12RSK GRUPLARI

Endemik blgede yaayan tarm ve hayvanclk ile uraan iftiler, obanlar, kasaplar,Mezbaha alanlar,Veteriner hekimler ve Veteriner salk teknisyenleriEnfekte hastalarla temas eden salk personeli,Laboratuar alanlar,Askerler,Kamp yapanlar,Hastalarn yaknlar

13KKKAHastaln inkbasyon dnemi virsn alnma ekline bal olarak deiir; -Kene tutmasndan sonra 1-3 gn (max. 9 gn) -nfekte kan ve doku temasndan sonra 5-6 gn (max.13) gn 1414Klinik Bulgular Ate, me, titreme Yaygn kas arlar Ba ars Yzde ve konjunktivalarda kzarklk Maklopapler dknt Bulant-kusma, ishal Petei, purpura, ekimozDi eti kanamasBurun kanamasHematom

Hematemez, melena, hematokezya HemoptiziHematriVajinal kanamantraabdominal kanamantrakraniyal kanamauur deiiklii, ajitasyon, konvlzyonHepatorenal yetmezlikDICKoma

1515Laboratuar BulgularLkopeni,Trombositopeni,Anemi,ALT ve AST ykseklii,CK ykseklii, LDH ykseklii,PTZ, APTT ve INR uzamas,ALP ykseklii GGT yksekliiBilirubin ykseklii

16 Hastaln arlk kriterleri:Beyaz kre saysnn 10.000/mm3 altnda olmas,

Trombosit saysnn 20.000/mm3 altnda olmas,

AST dzeyinin 700 U/L zerinde,

ALT dzeyinin 900 U/L zerinde,

PTTnn 60 saniye zerinde,

Fibrinojenin 110 mg/dL altnda olmas,

Melena ve bilin deiiklikleri lm riskinin yksek olduunu gsteren arlk kriterleri olarak tanmlanmtr.

1717TANIKKKA hastalnda erken tan, ihtiya duyulduunda kan ve kan rnlerinin salanmas ve etrafa bulan nlenmesi asndan ok nemlidir. Ayrc tannn hzla yaplp hastann ncelikle KKKA olup olmad deerlendirilmelidir.

1818TANIHastaln kesin tans serum rneinde PCR ile viral RNAnn ya da ELISA ile spesifik IgM antikorlarnn gsterilmesi ile konulur. Viremi KKKA hastalarnda 10-12 gn kadar srdnden bu dnemde serumda PCR ile virs gsterilebilir. IgM antikorlar hastaln 6-7. gnnden itibaren ve IgG antikorlar ise hastaln yaklak 7-10. gnnden itibaren pozitifleir.

19AYIRICI TANIKKKA ile uyumlu klinik ve laboratuvar bulgusu olan hastalarda ncelikle KKKA hastalna ynelik testler uygulanmal; - pozitif deerlendirildiinde vaka ynetim algoritmasna gre hareket edilmeli, - negatif bulunduu takdirde dier hastalklar asndan aratrlmaldr.20AYIRICI TANIBruselloz, Salmonelloz, Riketsiyoz, Leptospiroz, Tatarck hummas, Hantavirs enfeksiyonu Dier kanamal ateler dnlmelidir.

21TEDAVDestek tedavisi: htiyaca gre kan ve kan rnlerininin (TDP, trombosit sspansiyonu, eritrosit sspansiyonu) verilmesi,Hastann sv ve elektrolitlerinin takibi,Varsa organ yetmezliklerine ynelik tedavi, Ate, ar ve ajitasyona ynelik semptomatik tedavi,Oral alamayan hastalara parenteral beslenme salanmas 2222TEDAV

Etkene ynelik tedaviRibavirin etkinlii tartmaldr.Halen ribavirin kullanlmaldr veya kullanlmamaldr eklinde bir neri bulunmamaktadr.mmun serum tedavisine ynelik almalar devam etmektedir.

23BLDRM VE SRVEYANSKKKA, lkemizde ihbar zorunlu C grubu hastalklar arasnda yer almaktadr.Bildirim ve srveyans Bulac Hastalklarn hbar ve Bildirim Sistemi Standart Tan, Srveyans ve Laboratuar Rehberine gre yaplmaldr.Halk sal mdrlkleri, kesin vakalarn aylk icmalini yaparak genelge dorultusunda (ad-soyad, epi numaras, adresi, akbeti vb.) bakanla gndermelidir. Buna paralel olarak ayn zamanda Form 017/C ile akut hemorajik ateler balnda da bildirimler yaplmaldr.2424BLDRM VE SRVEYANSpheli/olas vakalarn ilgili aile hekimleri tarafndanKene Tutunmas ile Gelen Hastalara Yaklam Algoritmas ve KKKA Vaka Ynetim Algoritmas uyarnca takibi ve gerektiinde ikinci/nc basamaa sevk edilmesi gerekmektedir.kinci ve/veya nc basamak salk kuruluuna sevk edilen pheli/olas vakalarn tm bilgileri bu kurulularda vakay takip eden ilgili hekimler tarafndan sisteme eksiksiz ve okunakl biimde kaydedilmelidir. 2525BLDRM VE SRVEYANSSisteme kayd yaplmayan pheli/olas vakalarn serum rnekleri deerlendirmeye alnmayacaktr.Numune alm pheli/olas vakalardan yaplacaktr. Bunun dnda, herhangi bir klinik ve laboratuar bulgusu olmayan ve sadece kene tutunmas hikayesi sz konusu olan kiilerden konfirmasyon iin rnek alnmayacaktr.

2626KKKA HASTALIINDA KULLANILAN TANIMLAMALARTanda

Klinik bulgularDestekleyici bulgular Epidemiyolojik hikaye

bir arada deerlendirilir.2727Klinik Tanmlamaikayetler;Ate, Ani balayan ba ars, Genel vcut ars, Halsizlik, Bulant-kusma, Karn ars,shal

2828Laboratuar BulgularLkopeni,

Trombositopeni, ALT, AST, LDH, CK ykseklii2929Destekleyici BulgularKanama belirtileriHemorajik ya da purpurik dknt,Epistaksis,Hemoptizi,Melena,Dier hemorajik semptomlar

3030Epidemiyolojik Hikaye. Kene tutunmas/kene ile temas, hayvanlarla yakn temas

Krsal kesimde yaama, son iki hafta iinde krsal alan ziyareti

Hayvan dokusu, kan veya vcut svlar ile yakn temas

Hastalarn kan veya vcut svlar ile temas veya laboratuarda alma

Hasta evresinde benzer ikyeti olan baka vakalarn varl

3131VAKA TANIMLARIpheli Vaka: Klinik tanmlamaya uyan ve baka bir nedenle aklanamayan vakaOlas Vaka: pheli vaka tanmlamas ile epidemiyolojik hikayeye uyan ve destekleyici bulgulardan en az ikisinin bulunduu vaka veya bir blgede herhangi bir nedenle aklanamayan birden fazla vakann grlmesi halinde, destekleyici bulgular olmasa da klinik tanmlamaya uyan vakaKesin Vaka: Klinik tanmlamaya uyan ve laboratuar kriterlerden en az birisi ile dorulanm vaka veya kesin tan alm bir vaka ile epidemiyolojik olarak balants olan vaka

3232KORUNMA VE KONTROL1- Genel nlemler:Mmkn olduu kadar kenelerin bulunduu alanlardan kanlmas gerekmektedir.Hayvan barnaklarna, krsal alanlara ve tarm arazileri gibi yerlere gidenler vcutlarnda ak ksm kalmamasna zen gstermeli, ak renkli elbiseleri tercih etmelidir. Dnte mutlaka vcut ve elbiseler kene ynnden kontrol edilmeli, kene varsa uygun ekilde uzaklatrlmaldr.

33KORUNMA VE KONTROL1- Genel nlemler: Vcuda tutunan kene ne kadar ksa zamanda vcuttan uzaklatrlrsa hastaln bulama riski de o kadar azalmaktadr. Kene cmbz veya eri ulu pens gibi uygun bir malzemeyle vcuda tutunduu en yakn noktadan tutularak karlmal, hibir ekilde elle ezilmemelidir.Kene kartldktan sonra kii bilgilendirilerek 10 gn sre ile takip edilmeli, ani balayan ate, ba ars, youn halsizlik, bulant, kusma, ishal ve kanama gibi ikyetlerin olmas durumunda salk kuruluuna bavurmas gerektii vurgulanarak sylenmelidir.34KORUNMA VE KONTROL1- Genel nlemler: Hasta kiilerin kanlarna veya dier vcut svlarna korunmasz bir ekilde dokunulmamaldr. Hayvan kan, dokusu veya hayvana ait dier vcut svlar ile temas srasnda gerekli korunma nlemleri (eldiven, nlk, gzlk, maske vb) alnmaldr.Hayvanlarda uygun ektoparaziter ilalarla kene mcadelesi yaplmaldr. Genel olarak geni evre ilalamalar faydal grlmemektedir.35KORUNMA VE KONTROL2- Hastanelerde alnmas gereken nlemler: KKKA tans alan bir kiinin hastaneye yatrlmas dier hastalar ve salk alanlarna bulatrma riskine neden olmaktadr. Gerek lkemizde gerekse hastaln grld dier lkelerde salk alanlarna hastalardan bulaan birok vaka tanmlanmtr. Hastanelerde en nemli bula yolu hastann kan ve vcut svlar ya da kontamine tbbi aletlerle temastr. Bunun yannda hastann sekresyonlarndan yaylan damlacklarn mukozaya (gz, az vb) temas ile de bulama olmaktadr.36KORUNMA VE KONTROL2- Hastanelerde alnmas gereken nlemler:KKKA enfeksiyonu olan hastalar ayr odaya yatrlmal ve tuvaletleri ayrlmaldr. Hastaya kullanlan tbbi aletler (termometre, stetoskop vb) ayr olmal, oda