Między hybrydą a cyfrą

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Między hybrydą a cyfrą

  • Korporacja Bibliotekarzy Wrocawskich Dolnolska Biblioteka Pedagogiczna we Wrocawiu Midzy hybryd a cyfr pod red. Joanny Czyrek i Boeny Grnej

    Wrocaw 2010

  • Korporacja Bibliotekarzy Wrocawskich Dolnolska Biblioteka Pedagogiczna

    we Wrocawiu

    Midzy hybryd a cyfr

    pod red. Joanny Czyrek i Boeny Grnej

    Wrocaw 2010

  • Komitet redakcyjny: mgr Joanna Czyrek mgr Boena Grna Recenzent: dr hab. Maria Pidypczak Majerowicz, profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Projekt okadki: mgr Jadwiga Wojtczak copyright by Korporacja Bibliotekarzy Wrocawskich ISBN 978-83-61970-04-0

  • Spis treci

    Joanna Czyrek, Boena Grna, Wstp .................................................................................. 7

    Magorzata wirad, Dla kogo budujemy biblioteki? ............................................................. 9

    Anna Waek, Licencjonowanie zbiorw w bibliotekach cyfrowych aspekty prawne tworzenia otwartych zasobw ..................................................... 15

    Anastazja niechowska, Jarosaw Gajda, Ksiki niskonakadowe w bibliotekach cyfrowych ......................................................................................... 21

    ukasz Bejnar, Czytelnik cyfrowy, czyli futurologw sen ziszczony .................................... 29

    Edyta Kotyska, Projekt DigiWunschbuch refleksje o organizacji pracy w Bibliotece SUB Gttingen .................................................................................... 37

    Beata Starosta, Rola katalogu w bibliotece hybrydowej na przykadzie bibliotek wyszych uczelni wrocawskich ................................................................. 43

    Ewa Parzonka, Biblioteka Gwna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocawiu kierunek nowoczesno ......................................................................................... 51

    Wiesawa Jdrzejewska, Zarzdzanie zbiorami elektronicznymi w DBP ............................ 57

    Barbara Mka, Nowoczesne narzdzia do tworzenia i uytkowania bazy danych o dorobku naukowym pracownikw Politechniki Wrocawskiej .............................. 63

    Marta Sierga, Aleph Raporty jako narzdzie w pracy bibliotekarza na przykadzie Oddziau Udostpniania Biblioteki Gwnej i bibliotek sieci Politechniki Wrocawskiej ............................................................................... 71

    Joanna Mroczko-Sidorowicz, Tomasz Kalota, Wydziaowa biblioteka cyfrowa jako wsparcie dydaktyki na uczelni - na przykadzie Prawniczej i Ekonomicznej Biblioteki Cyfrowej UWr. ............................................................... 79

    Joanna Czyrek, Biblioteka Wydziau Chemii Uniwersytetu Wrocawskiego specjalistyczn bibliotek hybrydow z zakresu nauk cisych ............................... 89

    Maria Bosacka, Izabela Indeka, Biblioteka hybrydowa: tradycja i nowoczesno. Z dowiadcze Bibliotek Instytutw Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Wrocawskiego ......................................................................................................... 95

    Elbieta Sipa-Pachota, Blaski i cienie bycia bibliotek hybrydow na przykadzie Biblioteki Instytutu Filologii Polskiej we Wrocawiu .................... 103

  • 7

    Wstp

    W listopadzie 2009 r. odbya si pierwsza konferencja zorganizowana przez Korporacj

    Bibliotekarzy Wrocawskich i Dolnolsk Bibliotek Pedagogiczn, zatytuowana

    Wsppraca regionalna i oglnopolska bibliotek naukowych Wrocawia. Spotkaa si ona z

    duym zainteresowaniem bibliotekarzy wrocawskich, ktrzy zaproponowali, by podobny

    zjazd zorganizowa za rok. W przeprowadzonej wrd uczestnikw konferencji ankiecie

    zapytano midzy innymi o propozycje tematw nastpnych spotka. Zdecydowanie najwicej

    gosw otrzymaa cyfryzacja i komputeryzacja bibliotek i dlatego druga konferencja

    Korporacji Bibliotekarzy Wrocawskich zorganizowana przy wsppracy z Dolnolsk

    Bibliotek Pedagogiczn nosi tytu Midzy hybryd a cyfr.

    Opiek naukow obja konferencj Pani Profesor Maria Pidypczak-Majerowicz, ktra

    zrecenzowaa wszystkie artykuy zamieszczone w niniejszym wydawnictwie, przygotowane

    przez bibliotekarzy pracujcych we wrocawskich bibliotekach naukowych: Bibliotece

    Uniwersyteckiej, Bibliotece Gwnej Uniwersytetu Ekonomicznego, Bibliotece Gwnej

    Politechniki, Dolnolskiej Bibliotece Pedagogicznej, a take w bibliotekach

    specjalistycznych Uniwersytetu Wrocawskiego i Politechniki Wrocawskiej. Na konferencj

    przysali te artyku bibliotekarze z Biblioteki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i

    Biblioteki Politechniki Lubelskiej, co wiadczy o duym zainteresowaniu dziaalnoci

    Korporacji Bibliotekarzy Wrocawskich, wykraczajc poza obszar miasta Wrocawia czy

    wojewdztwa dolnolskiego.

    W artykuach zaprezentowano zalety publikowania w bibliotekach cyfrowych,

    przedstawiono aspekty prawne tworzenia otwartych zasobw cyfrowych, omwiono

    nowoczesne narzdzia pracy bibliotekarzy zwizane z komputeryzacj poszczeglnych

    etapw dziaalnoci bibliotecznej. Dokonano prezentacji kilku bibliotek hybrydowych oraz

    omwiono problemy zwizane z gromadzeniem, opracowywaniem, udostpnianiem i

    informacj o e-dokumentach. Poruszono te tematy dotyczce nowoczesnego budownictwa

    bibliotecznego i obsugi nowego typu czytelnikw.

    Przygotowane na konferencj referaty pokazuj, jak ogromne zmiany nastpiy w

    bibliotekach naukowych w ostatnim dziesicioleciu. Przestay by one tylko skarbnicami

    wiedzy i zaczy peni dodatkowo funkcje orodkw informacji tworzonej i udostpnianej

    online. Ta zmiana bya moliwa tylko dziki wielkiemu zaangaowaniu, samoksztaceniu,

    podnoszeniu kwalifikacji na kursach i studiach oraz zdobywaniu nowych umiejtnoci przez

  • Wstp

    8

    pracownikw bibliotek naukowych. Mamy nadziej, e zorganizowana konferencja bdzie

    miaa charakter nie tylko informacyjny, ale te edukacyjny, a tematy poruszone podczas jej

    trwania dadz impuls wielu ciekawym rozwizaniom i zapocztkuj nowe kontakty.

    Na zakoczenie Zarzd Korporacji Bibliotekarzy Wrocawskich, Dyrekcja Dolnolskiej

    Biblioteki Pedagogicznej oraz redaktorki tego wydawnictwa pragn serdecznie podzikowa

    Urzdowi Marszakowskiemu Wojewdztwa Dolnolskiego za pomoc finansow, dziki

    ktrej przygotowane na konferencj materiay mogy si ukaza.

  • Magorzata wirad Biblioteka Gwna Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocawiu

    Dla kogo budujemy biblioteki?

    Abstrakt: Referat jest prb znalezienia odpowiedzi na pytanie o adresatw modernizacji starych i budowy nowych bibliotek. Czy organizacja przestrzeni bibliotecznej moe wpyn na jej popularno i pozwoli trwa bibliotekom nie tylko w przestrzeni wirtualnej, ale rwnie fizycznie jako miejsca nauki, pracy, spotka?

    Budowanie biblioteki mona rozumie jako organizowanie jej zasobw, ale rwnie jako

    organizowanie przestrzeni, w ktrej te zasoby s udostpniane. Temat konferencji: Midzy

    hybryd a cyfr, sugeruje wzrost liczby oraz znaczenia zasobw w postaci cyfrowej.

    Dotyczy to zarwno nowych zbiorw kupowanych lub subskrybowanych w postaci

    elektronicznej lub w obu formach tradycyjnej i elektronicznej jak i zasobw w postaci

    tradycyjnej przenoszonych czy to przez biblioteki, czy te wyspecjalizowane firmy do

    postaci cyfrowej. Uzasadnione jest stwierdzenie, e jeszcze wiele lat bd rwnolegle

    funkcjonoway obie formy zbiorw gromadzonych w bibliotekach.

    W bibliotece cyfrowej szczeglnie wane jest takie zorganizowanie zbiorw, ktre

    pozwoli czytelnikowi moliwie szybko dotrze do poszukiwanych treci. Biblioteka cyfrowa

    funkcjonuje dla swoich uytkownikw w wirtualnym wiecie i postrzegana moe by jako

    portal lub centralna wyszukiwarka, a jej przewaga nad bibliotek tradycyjn sprowadza si do

    udostpniania zasobw w dowolnym czasie i z dowolnego miejsca. Podobnie jak w

    przypadku bibliotek tradycyjnych zasoby s udostpniane czsto jedynie upowanionym

    uytkownikom. Biblioteki cyfrowe gromadzce zbiory historyczne, tworzone z

    wykorzystaniem rodkw publicznych, udostpniaj swoje zasoby bez koniecznoci

    rejestracji. Podobnie moe by w przypadku repozytoriw czy zbiorw tworzonych i

    udostpnianych na zasadach Open Access.

    Jeli chodzi o biblioteki hybrydowe, a takimi s przewanie biblioteki szk wyszych,

    poza organizacj zbiorw moemy mwi rwnie o organizacji przestrzeni. W jakim celu i

    dla kogo powstaje nowy lub jest modernizowany istniejcy budynek biblioteki? Odpowied

    na to pytanie moe by rna.

    9

  • Magorzata wirad

    10

    I tak w bibliotekach otrzymujcych egzemplarz obowizkowy, a zwaszcza w tych,

    ktrych obowizkiem jest jego wieczyste archiwizowanie, bardzo wane jest budowanie

    magazynw pozwalajcych na bezpieczne przechowywanie zasobu. Problem z

    magazynowaniem szczeglnie cennych zasobw mog mie te inne biblioteki, ktrych

    zbiory tworz Narodowy Zasb Biblioteczny. Reasumujc, gwnym celem budowy moe

    by przygotowanie miejsca do bezpiecznego przechowywania zbiorw.

    Jednak szczeglnie interesujce wydaje si przejcie od koncepcji biblioteki jako

    repozytorium, centralnego magazynu dla materiaw, do koncepcji biblioteki jako bogatego

    interaktywnego rodowiska naukowego. Referat jest prb okrelenia zasad organizacji

    przestrzeni takich bibliotek, ktre udostpniaj swoje zbiory w moliwie otwarty sposb.

    Czytelnik przyzwyczajony do wolnego dostpu w wiecie cyfrowym powinien rwnie w

    bibliotece hybrydowej taki dostp otrzyma. Czyli z jednej strony biblioteka