Modern kemoterapinin ¶nc¼s¼.docs.neu.edu.tr/staff/ antibiyotikler [Uyumluluk...  b) Geni spektrumlu

  • View
    218

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Modern kemoterapinin ¶nc¼s¼.docs.neu.edu.tr/staff/ antibiyotikler...

Modern kemoterapinin ncs.

Sir ALEXANDER FLEMNGPenisilinin bulunuu (1929)

[A]

Kf kolonisi

Bakterilerin reyemedii blge

Staphylococcus aureus kolonileri

[B]

GERHARD DOMAGKSlfonamidleri buldu (1935)

Modern kemoterapi ann balamas

CHAIN ve FLOREY

Penisilinin toksik etkilerini gidererek tpta

kullanlmasn saladlar (1940)

ANTMKROBYAL MADDELER

Antibiyotik

Kemoteraptik

GENEL ZELLKLER

Selektif toksisite

Etki spektrumu

Mikrobisid etki

Mikrobiyastatik etki

ANTBAKTERYEL MADDELERN SINIFLANDIRILMASI

1. Hcre duvar sentezinin inhibisyonu: b-laktam antibiyotikler, glikopeptid antibiyotikler, basitrasin.

2. Sitoplazma zarnn fonksiyon ve yapsnn bozulmas: Polimiksinler.

3. Protein sentezinin inhibisyonu: Aminoglikozidler, tetrasiklinler, kloramfenikol, makrolid antibiyotikler.

4. Nkleik asit sentez ve fonksiyonlarnn bozulmas:Kinolonlar, rifamisin, nitrofurantoin.

5. Kimyasal yaplardaki benzerlik yolu ile metabolizmann bozulmas: Sulfonamidler.

b-laktamlar: Penisilinler, sefalosporinler,monobaktamlar,

karbapenemler.

Glikopeptidler: Vankomisin, teikoplanin,basitrasin

Bakteri hcre duvar sentezi inhibitrleri

b-laktamlar bu ban oluumunu katalize eden

enzimlere [transpeptidazlar, endopeptidazlar = Penisilin Balayan Protein (PBP)ler]

balanarak inhibe eder.

Sonu: Peptidoglikan sentezi durur.

Thiazolidinhalkas

Penisilinlerin Kimyasal Yaps

b-laktam halkas

Penisilinlerin Snflandrlmas

1-Doal penisilinler

Penicillium notatum

Penicillium chrysogenum tarafndan retilir.

F,G,X,K formlar vardr

Penisilin G = Benzil penisilin

Penisilin V = Fenoksimetil penisilin (Oral yoldan kullanlabilir)

Prokain penisilin (Atlm hz yavatr)

Benzatin penisilin (Atlm hz yavatr)

Penisilinlerin Snflandrlmas2-Semisentetik penisilinler

a) Penisilinaza direnli olanlarMetisilin, nafsilinzoksazolil penisilinler: Oksasilin,kloksasilin

dikloksasilin

b) Geni spektrumlu olanlarAminopenisilinler: Ampisilin, amoksisilin, bakampisilinKarboksipenisilinler: Karbenisilin, tikarsilinreidopenisilinler: Azlosilin, mezlosilin, piperasilinAmidinopenisilinler: Amdinosilin

c) Penisilin + b- laktamaz inhibitrleriAmpisilin sulbaktamAmoksisilin klavulanik asitTikarsilin klavulanik asitPiperasilin tazobaktam

Klavulanik asidin kimyasal yaps

b-laktam halkas

Sefalosporinler

Cephalosporium acremonium tarafndan retilir.

lk kez 1945de elde edilmi, 1960da kullanm alanna girmitir.

N, P ve C formlar vardr.

Elde edili sralmas ve etki spektrumlarna gre 4 kuaa (jenerasyona) ayrlrlar.

Sefalosporinlerin Kimyasal Yaps

Dihidrotiazin halkas

Sefem ekirdei

b-laktam halkas

1. KUAK SEFALOSPORNLER

Sefazolin*

Sefalotin

Sefaleksin*

Sefradin*

Sefadroksil*

Sefapirin

Sefaloridin

Aerop ve anaerop Gram pozitif koklara etkilidirler. Bu etki 3. kuak sefalosporinlerinkinden daha fazladr.

b-laktamazlara duyarldrlar.

2. KUAK SEFALOSPORNLER

Sefuroksim*

Sefaklor*

Sefamandol

Sefotetan

Sefonisid

Sefprozil

Sefoksitin*

(sefamisin)

Baz gram negatif bakterilere 1.kuak sefalosporinlerden daha iyi etkilidirler.

b-laktamazlarn ouna direnlidirler.

3. KUAK SEFALOSPORNLERSefotaksim*

Sefoperazon*

Sefoperazon sulbaktam*

Seftriakson*

Seftizoksim

Seftazidim*

Sefiksim*

Sefodizim*

Seftibuten

Gram negatif bakterilere iyi etkilidirler.

b-laktamazlarn ouna direnlidirler.

Beyin omurilik svsna geebilirler.

4. KUAK SEFALOSPORNLER

Sefpirom

Sefepim *

Geni spektrumludurlar.

Gram pozitif ve negatif bakterilere etkilidirler.

Sefalosporinlerin antibakteriyel etkinlii

Bakteriler

Staphylococcus cinsi

Haemophilus cinsi

Enterobacteriaceae ailesi

Pseudomonas cinsi

Stenotrophomonas maltophilia

Acinetobacter cinsi

Anaerop bakteriler

En iyi Etkili Sefalosporinler

Sefazolin, sefalotin

Sefuroksim, sefaklor

Sefotaksim,seftriakson,seftizoksim

Seftazidim, sefoperazon

Seftazidim

Sefpirom, sefepim

Sefoksitin

Monobaktamlarn kimyasal yapsAztreonam Chromobacterium violaceum tarafndan

retilir. Gram negatif aerop bakterilere etkilidir. b-laktamazlarn ouna direnlidir.

b-laktam halkas

Karbapenemlerin kimyasal yapsmipenemStreptomyces cattelya tarafndan retilir.Ultra geni spektrumludur.b-laktamazlarn ouna direnlidir.Meropenem ve ertapenem dier karbapenemlerdir.

b-laktam halkas

GLKOPEPTT ANTBYOTKLER

1. Vankomisin

Streptomyces orientalis tarafndan retilir.

2.Teikolanin:Actinoplanes teichomycetius tarafndan retilir.

Sadece Gram pozitif aerop ve anaerop bakterilere etkilidirler.

Glikopeptitler terminal D-ala-D-ala dipeptidine balanarak peptidoglikan sentezini inhibe eder.

Basitrasin etki eder

Polimiksinler

Sitoplazma zarnn yap ve fonksiyonunu bozarlar.

Bacillus polymyxa tarafndan retilirler.

A,B,C,D,E tipleri vardr.

Tpta sadece polimiksin B ve polimiksin E (kolistin)kullanlr.

PROTEN SENTEZN NHBE EDEN ANTMKROBYAL MADDELER

1. Ribozomun 30 S alt nitine balananlarAminoglikozitler, tetrasiklinler

2. Ribozomun 50 S alt nitine balananlarKloramfenikol, makrolidler, linkozamidler streptograminler.

3. DierleriFusidik asit, mupirosin

AMNOGLKOZTLERStreptomisin*

Neomisin

Kanamisin*

Gentamisin **

Tobramisin

Sisomisin **

Amikasin *

Netilmisin **

sepamisin

Aerop Gram negatif omaklara etkilidir.

Gram pozitif bakterilere etkileri zayftr.

Anaerop bakterilere etkisizdirler.

Dier protein sentezi inhibitrlerinden farkl olarak bakterisit etkilidirler.

* Mycobacterium tuberculosise etkili** Micromonospora trleri, dierleri Streptomyces trleri tarafndan retilir

TETRASKLNLER

Doal tetrasiklinler Streptomyces aurefaciens tarafndan retilir.

Gram pozitif ve Gram negatif aerop ve anaerop bakterilere, Mycoplasma, Rickettsia, Chlamydia, Brucella cinslerine etkilidirler.

Doal

Klortetrasiklin

Oksitetrasiklin

Tetrasiklin

Demetilklortetrasiklin

Yar sentetik

Metasiklin

Doksisiklin

Minosiklin

Kloramfenikol

Streptomyces venezuelae tarafndan retilir.

Gram pozitif ve Gram negatif aerop ve anaerop

bakterilere, Chlamydia, Mycoplasma, Rickettsia

cinslerine etkilidir.

Tiamfenikol bir kloramfenikol trevidir.

MAKROLD ANTBYOTKLERDOAL

Eritromisin

Spiramisin

Oleandomisin

Josamisin

YARI SENTETK (YEN)

Roksitromisin

Klaritromisin

Diritromisin

Fluritromisin

Azitromisin

Miokamisin

Rokitamisin

Streptomyces erythreus tarafndan retilirler.

Streptococcus, Staphylococcus, Mycoplasma, Chlamydia, Campylobacter, Legionella cinslerine etkilidirler.

LNKOZAMD ANTBYOTKLER

Linkomisin Streptomyces lincolnensis tarafndan retilir.

Klindamisin linkomisin trevidir.

Streptograminler: Depsipeptit

+

Makro lakton halkas

Kinupristin / Dalfopristin yar sentetikstreptogramin

Pristinamisin Streptomyces pristinaespiralisIA, IIA doal streptogramin

Metisiline direnli Staphylococcus aureus ve vankomisine direnli enterokoklara etkilidirler.

Fusidik asit Fusidium coccineum

Elongasyon faktr 2

Guanozin difosfat

Ribozom

Gram pozitif ve Gram negatif koklara etkilidir.

Gram negatif omaklara etkisizdir.

ile birleerek proteinsentezini inhibe eder.

Mupirosin (Pseudomonik asit A)

Pseudomonas fluorescens tarafndan retilir.

tRNA sentetaz enzimini inhibe ederek protein sentezini durdurur.

Staphylococcus aureusa etkilidir.

Bakterilerde nkleik asitlerin sentez ve fonksiyonlarn bozan antimikrobiyal maddeler

1. Kinolonlar

2. Rifamisinler

3. Nitrofurantoin

4. Nitroimidazoller

KNOLONLAR Hem bakteri DNAsna hem de topoizomeraz I ve topoizomeraz II

(DNA giraz) enzimlerine balanrlar.

Kinolonlar FluorokinolonlarNalidiksik asit OfloksasinNovobiyosin SiprofloksasinSinoksasin Norfloksasin

PefloksasinMoksifloksasin Levofloksasin

Geni spektrumlu kemoteraptiklerdir. Mycobacterium trlerine etkili olabilirler. Brucella, Listeria, Salmonella gibi hcre ii paraziti olan bakterilere

etki gsterirler.

Rifamisinler Streptomyces mediterranei tarafndan retilirler.

En sk kullanlanlar:Rifamisin SV (Parenteral)Rifampisin (Oral)

RNA polimeraz enzimine balanarak mRNA sentezini inhibe eder ve bakterisit etki olutururlar.

Gram pozitif ve Gram negatif koklara ve Mycobacterium trlerine iyi etkilidirler.

Neisseria meningitidis ve Haemophilus influenzae menenjitlilere temas eden bireylerde profilaksi amac ile kullanlrlar.

NTROMDAZOLLER

Zorunlu anaerop bakterilere (rn; Bacteroides spp.), mikroaerofil bakterilere (rn; Helicobacter spp.) gl bakterisit etkilidirler.

Protozoonlara (rn; Trichomonas vaginalis, Giardia intestinalis, Entamoeba histolytica) etkilidirler.

Metronidazol

Ornid