Ondertussen in Utrecht...Werk in uitvoering

  • View
    995

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

In de ochtend van donderdag 21 maart vond voor ruim 90 aanwezigen de ontbijtlezing plaats op Beneluxlaan 31-33 te Utrecht. De groot-zakelijke ondernemers uit Utrecht en omgeving kregen het onderzoek gepresenteerd over de verwachtingen van de economische ontwikkelingen op zowel internationaal, nationaal en regionaal niveau. Het onderzoek is verricht door de afdeling Kennis en Economisch Onderzoek van de Rabobank Groep. Frits Oevering, senior onderzoeker, lichtte zijn onderzoek toe ‘Utrecht: knooppunt in de netwerksamenleving’. Hij ging nader in op de economische waarde en –dynamiek in Utrecht en op vragen als waar houdt Utrecht op?

Text of Ondertussen in Utrecht...Werk in uitvoering

  • 1. Ondertussen inUtrecht . . .Werk in uitvoering21 maart 2013 Frits Oevering Kennis & Economisch Onderzoek

2. Utrecht CentraalVraag en aanleidingen Vraag wat moet worden verstaan onderUtrecht? Regeerakkoord Rutte II kleiner sturen Economische Verkenning Utrecht 2012 wat was groeitempo provincie Utrecht? wat was bijdrage sectoren? Werk in uitvoering gedeeltelijk met unieke, eigen data vande Rabobank2Kennis & Economisch Onderzoek 3. Utrecht CentraalAgenda conclusies Metropoolregio sterke groei in verleden en toekomst . . . . . . dankzij logistiek, communicatie, zakelijke en financile diensten recente schaalverkleining en concentratie groei in Stad Utrecht . . . . . . duidt op agglomeratievoordelen in welke mate is sprake van interactie tussen bedrijven in Utrecht? voornemens Regeerakkoord minder, maar grotere gemeenten arbeidsmarkt, zorg en welzijn 5 landsdelen i.p.v. 12 provincies ruimtelijke ordening, verkeer & vervoer, natuur en regiostimulering welke gemeentelijke indeling is plausibel in Utrecht? wat zegt dit een ondernemer?3Kennis & Economisch Onderzoek 4. Groei en agglomeratieUtrecht aan kop . . .Ontwikkeling werkgelegenheid 1996-2011 bolgrootte: gerealiseerde groei t.o.v. verwachte groei 1996-2011zorg200%onderwijsRivierenlandStadsgewestdienst100% Zuidoost-Amersfoort Utrechtleisure0%productie / logistiek -50% -40% -30% -20% -10% 0% 10% 20% 30%40%50%Utrecht- Nederland BRUlandbouw WestUtrecht -100%m>=angeksvtli totaalm=sterke groei Utrecht en BRU dankzijsectorstructuur, vestigingsklimaat minder gunstig4Kennis & Economisch Onderzoek 5. Groei en agglomeratie. . . ook in de toekomst Prognose werkgelegenheidsontwikkeling 2011-2020 Global Economy Transatlantic Market Strong Europe banen (x 1.000) Utrecht 227 => 224 - 248Regional Communities BRU 403 => 400 - 440-10% -5%0%5%10% 15%Nederland BRUUtrecht5Kennis & Economisch Onderzoek 6. Groei en agglomeratie Schaalverkleining J-o-j-ontwikkeling werkgelegenheid 1996-2011Gemiddeld aantal banen per vestiging 201115% zorg10%onderwijs 5% dienst 0% leisure-5% productie /logistiek-10% landbouw 7 9 18919102102 0 2 3 0 2 4 0 2 5 0 2 6 0 2 7 0 2 8 0 2 9 0 2 1 0 2 1 0 20 5 10 15 UtrechtOverige BRUNederlandNederlandZeer sterk stedelijkUtrechtStad Utrecht groeit harder dan BRU Utrechtse bedrijfsleven nog altijd relatief grootschalig 6 Kennis & Economisch Onderzoek 7. Groei en agglomeratieAgglomeratievoordelen?Samenhang met regionale banendichtheid 2010vervoer & opslaghandel & reparatie horecafinancile instellingen landbouw & visserijindustrie & nutsbedrijven Cluster (Porter)overige dienstverlening ruimtelijke concentratie van overheid & onderwijs ondernemingen . . . delfstoffenwinning . . . die onderling samenwerkenbouwnijverheiden concurreren, . . .. . . waardoor hungezondheidszorgconcurrentiekracht toeneemt zakelijke dienstverlening omgekeerd geen volledigarbeidsproductiviteitarbeidsinkomen7Kennis & Economisch Onderzoek 8. Groei en agglomeratieConcentratie van dienstverleningConcentratie-index sectoren Utrecht (werkgelegenheid; NL = 1) Kantines en catering concentratie-index:aandeel Utrecht in Interne concerndienstenwerkgelegenheid sectorOverig onderwijs /aandeel Utrecht in totale Kunst werkgelegenheid TelecommunicatieVerzekeringen en pensioenfondsen Financile instellingenICT-dienstverleningReligieuze en politieke organisatiesTertiair onderwijs 0 1 2 34 5Utrecht 2011 Utrecht 19968 Kennis & Economisch Onderzoek 9. Groei en agglomeratieUtrecht is in zichzelf gekeerd . . . Herkomst en richting betalingen bedrijfsleven Utrecht 2012k1naar Utrechtbinnen Utrechtvanuit Utrecht -50%0% 50%100% Utrecht overige BRU overige provincie Utrecht overige Randstad overig Nederland sterke lokale orintatie (>70%),maar nauwelijks regionaal (4%)en een handelstekort Kennis & Economisch Onderzoek9 10. Groei en agglomeratie . . . en afstand bepaalt interactie10 Kennis & Economisch Onderzoek 11. Groei en agglomeratie Verband relaties en prestatie onduidelijk OverigOverig ZorgZorgOverheid & OnderwijsOverheid & Onderwijs Zakelijke dienstenZakelijke diensten Horeca & Vrije tijd Horeca & Vrije tijd Vervoer en logistiekVervoer en logistiekDetailhandelDetailhandelGroothandel Groothandel Bouw BouwIndustrie Industrie 0% 20% 40%60% 80% 100%0%20% 40%60% 80% 100%BRU overig UtrechtBRUoverig UtrechtZuid-HollandNoord-Holland Zuid-Holland Noord-HollandNoord-Brabant GelderlandNoord-BrabantGelderland Utrecht:wel regionale orintatie zakelijke diensten en logistiek,niet in handel en horeca11Kennis & Economisch Onderzoek 12. Groei en agglomeratie Samenscholen loont (in Utrecht) soms Arbeidsproductiviteit bedrijfsleven 2010 Utrecht: overige dienstverlening wel hoge productiviteit in financile gezondheidszorginstellingen, handel en horeca,overheid & onderwijs maar niet in logistiek en landbouw zakelijke dienstverlening financile instellingenvervoer, opslag & communicatie horeca handel & reparatie bouwnijverheid industrie & nutsbedrijvendelfstoffenwinninglandbouw & visserij x 1.000 0 50 100 150 200Nederland BRU Utrecht12 Kennis & Economisch Onderzoek 13. Naar een nieuwe indelingNederland netwerksamenleving Tijdbesteding personen 20-72 jaar 2010Aandeel binnengemeentelijke relaties in totaal relaties 2000-12 bestedingen dagelijkse artikelen bestedingen cultuur% van buitenshuisbestedingen artikelen in en om huis bestedingen mode & luxeartikelen verhuizingen bestedingen sport % van dag bestedingen restaurantsbestedingen cafs0% 50% 100%bestedingen vrijetijdsartikelenthuisbetaald werkpendelsociale contactenmobiliteit0% 50% 100%cultuur, sport, recreatieboodschappen doenbinnengemeentelijkvan of naar rest van het land grote steden:draagvlak => voorzieningen =>aantrekkingskracht => . . .13Kennis & Economisch Onderzoek 14. Naar een nieuwe indelingUtereg me stadje algeme-winkels HBO- nebanen mode &instellingzieken-Aandeel gemeente Utrecht in Nederland 2007/12 luxe en huizenbestedingen aan cultuurAmsterdam529.211 2.0158 5theaters, bioscopen, museaRotterdam324.627 1.1987 3 zakelijke transactiesDen Haag 263.511 9986 3bruto TWUtrecht222.642 6284 4 woon-werkverkeerEindhoven146.243 4612 4Groningen131.742 4151 1 banenHaarlemmermeer 122.669 1861 0 binnenlandse migratieTilburg110.696 3692 1inwonersBreda101.648 4582 2 detailhandelsbestedingenArnhem 101.228 4081 2 winkelsNijmegen98.910 3342 0s-Hertogenbosch96.863 4512 3 0% 1% 2% 3% 4% 5%Apeldoorn 94.095 2621 0Zwolle85.442 2742 3 Utrecht:Amersfoort80.929 2662 0 prominente positie (kern) enAlmere80.587 2091 0Enschede78.253 3162 1 centraal in netwerkenMaastricht73.710 4900 0(verzorgingsgebied)Haarlem 66.568 4552 0 14 Kennis & Economisch OnderzoekLeeuwarden65.510 2361 3 15. Naar een nieuwe indeling Voorbeeld verzorgingsgebied15Kennis & Economisch Onderzoek 16. Naar een nieuwe indelingAsymmetrie tussen stad en ommelandomvang aanbod doet ertoe in maatschappelijke processen16 Kennis & Economisch Onderzoek 17. Naar een nieuwe indeling Concurrentie dichtbij en verafkarakter relaties tussen gemeentenintensiteit varieert met afstand enomvang kernenasymmetrischorintatie vanuit gemeente is diffuusverschillen tussen typen17 Kennis & Economisch Onderzoek 18. Naar een nieuwe indeling Recept gemeenten Nieuwe Stijl Ontwikkeling homogeniteit arbeidsmarktregio t.o.v.500 toename omvang kern 10% men neme:400 8% minimale omvang kerngemeente 300 6% +200 4%toedelen aan sterkst trekkende kern100 2% = gemeente nieuwe stijl 00%omvangkern % %% %% % %% %% % 0 5 010 5 1 020 5 2 0 3 0530 4 0540 5 0 , ,, ,, , ,, ,, ,aantal gemeenten - l-as - ontwikkeling homogeniteit - r-as - homogeniteit: aantal relaties binnen gebied / totaal aantal relaties vanuit of naar gebied 18 Kennis & Economisch Onderzoek 19. Naar een nieuwe indeling Winkelregio Utrecht 201119Kennis & Economisch Onderzoek 20. Naar een nieuwe indeling Woningmarktregio Utrecht 2000/920Kennis & Economisch Onderzoek 21. Naar een nieuwe indeling Arbeidsmarktregio Utrecht 2009 . . .21Kennis & Economisch Onderzoek 22. Naar een nieuwe indeling . . . basis voor gemeenteindeling?22Kennis & Economisch Onderzoek 23. Naar een nieuwe indeling Handelszone Utrecht23Kennis & Economisch Onderzoek 24. Naar een nieuwe indelingOf o.b.v. aaneengesloten stedelijk areaal?24Kennis & Economisch Onderzoek 25. Belang voor ondernemerWat is uw afzet/inkoop/arbeidsmarkt?Orintatie Utrecht 2000-12 vanuit Utrecht naarbetalingen door bedrijven besteding dagelijkse artikelen cultuurbezoek verlaat woning besteding mode en luxeartikelenrestaurantbezoekwerkzame beroepsbevolking naar Utrecht vanuit betalingen aan bedrijvenklanten dagelijkse artikelen cultuurbezoekers betrekt woning klanten mode en luxeartikelen restaurantbezoekers werkzame personen 0% 20%40%60%80% 100%vanuit Utrecht vanuit overige BRU-gemeentenvanuit overige Randstadoverig Nederlandnaar Utrecht naar overige BRU-gemeentennaar overige Randstadoverig Nederland25 Kennis & Economisch Onderzoek 26. Ondertussen in Utrecht . . .Conclusies Sterke groei, voordeel van agglomeratie onduidelijk landelijke orintatie productie en diensten lokale orintatie logistiek, zakelijke diensten en zorg Utrecht knooppunt in de netwerksamenleving centrum van werk en voorzieningen, met handelstekort relaties asymmetrisch en diffuus Stad Utrecht is groter dan gemeente Utrecht ruimtelijk - BRU functioneel Midden-Nederland26 Kennis & Economisch Onderzoek