Onderwijsachterstandenbeleid succesvol ?

  • View
    28

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Onderwijsachterstandenbeleid succesvol ?. Vijfde LEA conferentie 8 maart 2012 Guuske Ledoux Kohnstamm Instituut Universiteit van Amsterdam. Inhoud. Terugdringen van achterstanden : resultaten tot dusver Oorzaken van achterstanden : waarop moeten interventies zich richten ? - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

  • Onderwijsachterstandenbeleid succesvol? Vijfde LEA conferentie 8 maart 2012

    Guuske LedouxKohnstamm Instituut Universiteit van Amsterdam

  • Inhoud Terugdringen van achterstanden: resultaten tot dusver Oorzaken van achterstanden: waarop moeten interventies zich richten? Maatregelen achterstandenbestrijding: wat weten we over effectiviteit? De rol van gemeenten en schoolbesturen

  • Resultaten tot dusverLoopbanen en prestaties van leerlingen gevolgd sinds 1988 (LEO, Prima, COOL5-18)Meest recente analyses: 2010 Onderzoeksvragen: * Hoe heeft achterstand van OAB-doelgroepen zich ontwikkeld in de periode 1994-2008 * In hoeverre nog sprake van onbenut talent?

  • Reductie taal- en rekenachterstand

    1994-20072002-2007Totale doelgroep vs. niet-doelgroepTaalvaardigheid- oude criteria19% 6%- nieuwe criteria21%14%Rekenvaardigheid- oude criteria22%20%- nieuwe criteria24%23%Autochtone doelgroep vs. niet-doelgroepTaalvaardigheid- oude criteria 2%-16%- nieuwe criteria -6%-13%Rekenvaardigheid- oude criteria11%19%- nieuwe criteria8%18%Allochtone doelgroep vs. niet-doelgroepTaalvaardigheid- oude criteria44%27%- nieuwe criteria46%30%Rekenvaardigheid- oude criteria38%26%- nieuwe criteria40%27%

  • Onderwijspositie leerjaar 3 VO 1999/2000 2007/08 (ref. aut.mbo) mbo)

    Grafiek1

    0.59-0.37-0.82-0.950.41-0.1-0.23-0.74-0.83

    0.59-0.3-0.82-10.19-0.24-0.36-0.68-0.77

    0.72-0.22-0.67-1.20.520.01-0.18-0.41-0.73

    aut. 1.0 ho

    aut. 1.25 ex

    aut. 1.25 0.3

    aut. 1.25 1.2

    all. 1.0 ho

    all 1.0 mbo

    all 1.9 ex

    all 1.9 0.3

    all 1.9 1.2

    Blad1

    aut. 1.0 hoaut. 1.25 exaut. 1.25 0.3aut. 1.25 1.2all. 1.0 hoall 1.0 mboall 1.9 exall 1.9 0.3all 1.9 1.2

    19990.59-0.37-0.82-0.950.41-0.10-0.23-0.74-0.83

    20030.59-0.30-0.82-1.000.19-0.24-0.36-0.68-0.77

    20070.72-0.22-0.67-1.200.520.01-0.18-0.41-0.73

    Als u de afmetingen van het gegevensbereik van de grafiek wilt wijzigen, versleept u de rechterbenedenhoek van het bereik.

  • Hoofdlijn reductieTaalvaardigheid PO: * groep 2 nauwelijks ontwikkelingen * groep 8 allochtone doelgroep flink vooruit+40%; * autochtone doelgroep niet vooruit

    Rekenvaardigheid PO: * groep 2 en 8 allochtone doelgroep flink vooruit * autochtone doelgroep een beetje vooruit

    Onderwijsniveau leerjaar 3 VO: allochtone doelgroep vooruitTaal- en wiskundevaardigheid VO: geen ontwikkelingen

  • Sociaal milieu en etniciteitAllochtone doelgroep gaat vooruit, maar absolute achterstand is nog steeds aanzienlijk, vooral bij taalOpleiding ouders niet de enige verklarende factor, etniciteit aparte rolSpeciale aandacht nodig voor allochtone leerlingen die net niet of niet meer gewichtenleerling zijn

  • Oorzaken van achterstand TaalCognitief/educatief klimaat in het gezinBeheersing sociale codesKennis van de wereldLeven tussen twee culturenSociale stijging vergt het nodige: wilskracht, zelfstandigheid, ambitieLage verwachtingen

  • Waarop interventies richtenVergroten kennis van de wereldHeel veel taalSociale vaardigheden en persoonsvormingOndersteunen bij sociale stijgingHoge verwachtingenHoge kwaliteit onderwijs: wat goed is voor alle leerlingen, is ook goed voor achterstandsleerlingenKennis van/begrip voor leefwereld

  • Bestaande maatregelenVVEOuderprojectenExtra geld voor scholen met doelgroepleerlingenBrede schoolSchakelklassenVerlengde leertijdBestrijden zwakke scholen

  • VVESterk op ingezet, o.b.v. resultaten onderzoek VSIn Nederland nog niet echt goed op effect onderzocht, wel mee bezigEffecten zoals in VS resultaten gaan we hier waarschijnlijk niet zien> kwaliteit Nederlands kleuteronderwijsRisicos huidig beleid: de knip, de opschalingHet draait om kwaliteit van uitvoering

  • OuderprojectenAmbivalentie: de invloed van ouders is groot, maar je kunt van laag opgeleide ouders geen hoog opgeleide ouders maken > bescheiden effectiviteitsverwachtingenOuderbetrokkenheid: alle ouders willen graag dat het goed gaat met hun kindOuders kunnen niet altijd cognitief steunen, maar wel emotioneelZorgpunt: autochtone ouders worden vergeten/slecht bereikt? Pas op voor eenrichtingsverkeer

  • Extra geld voor scholenGewichtenmiddelen, leerplusmiddelen, extra gelden van gemeentenEffecten moeilijk onderzoekbaarWat scholen er mee doen is black box > voer het gesprek hieroverValkuil: achterstandenbestrijding gelijkstellen met zorgbeleidKnelpunt beleid: gewichtenmidedelen lopen terug

  • Brede schoolSterk op ingezet door gemeentenBreed is zowel sterkte (combinatie van interventies) als zwakte (geen focus of duidelijk doel)Effectiviteit is nog onbekend en ook lastig onderzoekbaar als doelen niet helder zijnIntegraal kindcentrum: goede ontwikkeling?

  • SchakelklassenRelatief nieuw instrumentWas probeersel zonder onderbouwing, maar resultaten tot dusver wel positiefWaarom positief weten we nog niet goed: extra leertijd, extra taal/kennis van de wereld, hogere verwachtingen, selectie van high potentials? Vooral kopklassen goede resultatenVoorlopig maar op blijven inzetten?

  • Verlengde leertijdVerlengde schooldag, zomerschool, vakantieschoolEffectiviteit plausibel: om achterstanden in te lopen is meer leertijd van belangEffectiviteitsonderzoek loopt nog, afwachtenPraktijk rapporteert wel positieve ervaringenOok hier: inzicht nodig in besteding van de extra leertijd: waarop richt men zich?

  • Bestrijden zwakke scholenStaat niet op veel LEA-agendas, maar in enkele gemeenten welRelevantie evident: juist voor doelgroepleerlingen is kwaliteit school essentieelKern is investeren in kwaliteit leerkrachten en schoolleidersVerbetering blijkt goed mogelijk

  • Rol gemeenten en besturenGesprek blijven voeren met elkaar: wie doet wat, hoe weten we dat, hoe weten we wat dat oplevert? Bevorderen van/toezicht houden op kwaliteit VVE Lokaal voor continuteit zorgen Heldere, doordachte doelen en doelgroepen

    **