Oppstalling av økologisk kalv

  • View
    34

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Oppstalling av økologisk kalv. Britt I. F. Henriksen Byggseminar, Stjørdal 23. – 24. november. Kva er ein kalv?. 0 – 6 månader Ikkje ferdig utvikla drøvtyggar Stor overflate i fohold til vekt – stort varmetap Lite feittreservar til å kompensere for avkjøling - PowerPoint PPT Presentation

Text of Oppstalling av økologisk kalv

  • Oppstalling av kologisk kalvBritt I. F. HenriksenByggseminar, Stjrdal 23. 24. november

  • Kva er ein kalv?0 6 mnaderIkkje ferdig utvikla drvtyggarStor overflate i fohold til vekt stort varmetapLite feittreservar til kompensere for avkjlingVil ha kroppskontakt med andre kalvar

  • kologisk kalvSkal f die i minst tre dagar etter fdselenDrikke av smokk fram til ein mnaders alderFrast med naturleg mjlk fr same art i tre mnader, og helst morsmjlk

  • kologisk kalvSkal g gradvis over fr mjlkefring til beitebrukSkal f kologisk frSkal ikkje f mjlk fr kyr som er under behandling med legemiddel med tilbakehaldingstidSkal ut p beite

  • Dyrehelse og dyrevelferd- IFOAM-prinsippaHelseprinsippetVi skal fremme god helse, og frebyggekologiprinsippetEtterlikne kologiske system og kretslaupTilfredstille dyras naturlege behov (artsspesifikk tferd, artsspesifikt fr og fring)VarsomhetsprinsippetMenneskeleg omsorg grip inn nr ndvendig og omg dyra p ein venleg mteRettferdighetsprinsippetGjer vel mot dyra fr fdsel til slakt

  • Naturen som idealKua vil trekke seg bortTrre omrde i skjulKu og kalv isolert eit par dagarKalven vil etterkvart leike med andre kalvarKalv dier mor i fleire mnaderGradvis frvenning

  • Tilpasse omgivelsane til dyret og ikkje motsatt

  • Rammene for oppstalling-koregelverketTilpassa dyras naturlege behov og instinktLett tilgang til fr og reint vatnGod ventilasjon og dagslys

  • Ulike oppfringsmtarKalv dier morku i tre dgn, deretter bttefring e.l.Kalv dier i lengre periode, ut over dei tre frste dgnaKalv dier ammeku (fosterku)

  • Plassering av kalvBr plasserast lett synleg (bde inne og ev ute)Skjerma for konstant trekk og fuktIkkje inntil ein ytterveggEv diriger kaldlufta opp mot taket med ei plateTrr og trekkfri liggeplassTilrettelegge for smokkfringTenk dyreflyt (flytt kort, med kamerat)

  • SpedkalvarToklimabingeLiggeareal med tre veggar og takGir lun og trekkfri liggeplassFoto Inger Hansen

  • PlasskravDyretettleik avpassa dyras tferdsmessige behov (avh av storleik og kjnn)Dyra skal kunne innta alle naturlege stillingar og utfre alle naturlege rrslerArealkrav fr 2011 (ko): 1,5 m2/dyr inntil 100 kg2,5 m2/dyr inntil 200 kg

  • Liggebs for storLiggebs tilpassa med stolpe i bakkant

  • Golv og kvileomrdeJamt men ikkje glatt golvMinst halvparten av samla golvareal skal vere tett (ko)Kvileomrdet skal ha nok str til halde dyra trre og reine

  • Maks ei veke i enkeltbinge (ko)Kalvane skal sj og kome i berring med andre dyr

    Ingen kontakt

  • KalvingsbingeEin per 25 dyr i lausdriftPlassering uforstyrra men sentraltHelst ikkje felles kalvingsbingeKu flyttast til kalvingsbinge 2 3 dg fr kalvingVurder antal bingar i forhold til kalvingsmnster

  • KalvingsbingeFoto Ellen Kristin SyrstadFoto Britt Henriksen

  • Kalvingsbinge (generelle anbefalingar)Godt bingedesignKu og kalv skal kunne legge seg, ligge, reise seg og utfre kroppspleie (anbefalt 10 12 m2)Fleire personopningarGod hygieneEnkel reingjereAvlp for lett vaske eller smittesanereBr ikkje brukast som sjukebinge pga smittefareUnng trekkTette veggar nedre halvdel

  • Kalv dier morku lengeKu og kalv i kalvingsbinge e.l. i 3-4 dg for etablere godt bandKan krevje ekstra kalvingsbingar avhengig av kalvingsmnster

  • Kalv dier morkuKu og kalv saman i lausdrift eller bingeKalvane skal ha eit kalvegjmme med tett gulvGangareal tilpassa kalveklauvarKalv gr fritt i bsfjs heile dgnetKan lett bli skittent i fjsetRestriktiv diegivingKalvar i gruppebinge og sleppt ut nokre gonger per dag

  • Kalv dier ammeku (fosterku)Strbinge for ei eller fleire ammekyr + kalvarBinge med liggebs for fleire ammekyrAmmekubingar skal ha eit kalvegjmmeVed liggebsfronten om det er liggebs til ammekyrneAnbefalt minst 1,0 m2 per kalv opp til 100 kg og 1,25 m2 opp til 150 kg vekt.Fleire ammekyr i same binge lettar avvenningaMen m flge med at alle kyrne blir dia og alle kalvane fr nok mjlkKalvane kan vere effektive smittespreiarar

  • Sprjeundersking ku-kalv og diing1/3 av dei spurte lar kalven g saman med morku lengre enn rmjlksperioden

    Halvparten av desse synes separasjonen mellom ku og kalv er vanskeleg

  • Frskiljing ku og kalv reduser stressGradvis nedtrappingSeparer minst to kalvar samtidigLa ku og kalv kunne ha kontakt gjennom bingeskilje e.l. utan at kalv kan dieLa ku og kalv f kosestund etter kalv har drukke og ku er mjlkaTa kalven fr kua og la kua bli stande eit dgn i bingen

  • VelferdsplanleggingAlle bruk br lage seg ei plan for korleis ein vil forbetre driftaANIPLAN-kalv jobber med utarbeide eit system for velferdsvurdering og velferdsplanlegging for kokalvVurder statusSett opp prioriteringar og lysingar vha kollega eller rdgjevarInnsatsEvaluer og ny status

  • Oppstalling av kologisk kalvTenk kalv og kalvens naturlege behovBehov for varmeSugebehovBehov for kontakt med andre kalvarBehov for kontakt med morku?Behov for plass til leikBehov for vatn og riktig fr og fringTilpass omgivelsane til kalven

  • Takk for meg!

    Eg vil snakke om oppstalling av kologisk kalv, med fokus p dyrevelferd og kva rammer regelverket set for opphaldsrom og milj for kalv.*Fr ein snakker om dyrevelferd og oppstalling er det greitt g igjennom kva er ein kalv.

    Ikkje ferdig utvikla drvtyggar noko som har stor betydning for kva og korleis kalven br frast.

    Avkjling m kompensere med meir fr*Kva er s ekstra med ein kologisk kalv? Desse punkta er ekstra fordi det str som krav i koregelverket. Det betyr ikkje at ogs konvensjonelle kalvar kan gjere eller gjer det same.*Da har vi gtt igjennom kva ein kalv er og kva som er krav til ein kologisk kalv. Fr eg gr vidare p konkrete krav til oppstalling vil eg vise til dei kologiske prinsippa nedsatt i IFOAM.*Nr ein ser p dyrehelse og dyrevelferd i forhold til prinsippa ser vi at ..*Kua vil trekke seg bort fr flokken og vinne eit trt omrde i skjul av tre og buskarKu og kalv isolert eit par dagarKalven vil leike med andre kalvar etterkvartKalvar dier mor i fleire mnaderGradvis frvenning ved at morku gir mindre mjlk og tillet frre mltid*Som bakgrunn for planlegging av oppstalling for kologiske kalva br ein tenkt p tilpasse omigvelsane til dyuret og ikkje motsatt. Eit ekstremt eksempel er avl p blinde hner*Hovudpunkt*Eg vil g inn p tre ulike mtar fre opp kalv, som vil verke inn p korleis ein kan oppstalle kalvane. Men, ein del krav er felles uansett oppstalling.**Vis til studie om areal og leik..*Gr ikkje inn p utforminga av kalvingsbingen, men kan nemne at nedre halvdel av bingen br vere tett for skjerme kalven mot trekk samtidig som kua nsker vere avskjerma*Tar ikkje med fring og rmjlkstilfrsel, men nemner nokre lysingar p oppstalling.

    Viktig sikre rmjlktilfrselFlg med om kalven dierGi to liter god rmjlk fr speneflaske s snart kalven vil suge

    *

    Gradvis nedtrapping:Gradvis nedtrapping i diinga etter 6-7 uker Slippe til kalven bare om morgenen etter 10-12 uker nr kalven spiser godt med kraftfor.Ta kua inn til kalven f. eks 3 ganger pr dag, s 2 ganger , s en gang. Gir alltid kalven 1 flaske melk fr jeg tar inn kua, de siste par tre dagene. ( obs ! arbeidskrevende, men det virker, kua blir litt lei av st hos kalven og vil gjerne ut til de andre og spise )

    Minst to kalvar samtidigSamle opp fleire. "Felles sjebne, felles trst" Fordel ta ifra minst 2 kalver samtidig. Kan reguleres med lengden p dieperioden. Best for kalvene, men har neppe noe si for mdrene. Srg for god kontakt med kalvene ogs i dieperioden.

    Kontakt utan diingLa ku og kalv se hverandre og ha mulighet for kontakt uten at kalv fr suge noen dager fr helt adskillelse. la dei ha oppstalling ved sidan av kvarandre slik at dei kan ha kontakt, men ingen diing

    KosestundEtter dieperioden fr kalven drikke, kua blir melket og s fr de vre sammen i noen minutter. (kosestund) Da roer begge seg.

    Kua aleine i bingenTa kalven fra kua og la kua bli stende i bingen ca et dgn fr den kommer tilbake til vanlig bs/beite.*No har eg konsentrert meg om oppstalling. Eg har ikkje snakka noko om fring, og kor viktig nok rmjlk er, og grovfr og kraftfr for f utvikla god drvtyggar.*