Różnice kulturowe-wykład

  • View
    218

  • Download
    3

Embed Size (px)

Transcript

  • Rnice kulturowe we wsppracy midzynarodowej

    Elblg 7.10.2015

    Prof. UG dr hab. Dorota Simpson

    simpson@ug.edu.pl

  • Program

    Istota kultury i inteligencji kulturowej,

    Elementy, warstwy i poziomy kultury

    Czy jestemy Globaln wiosk?

    Modele analizowania kultur jako narzdzie uatwiajce zrozumienie przedstawicieli innych kultur

    Szok kulturowy

  • Definicje kultury

    Pojcie kultury istnieje od ponad 100 lat i doczekao si okoo 160 definicji

    Wikszo definicji zalicza do kultury prawa, zwyczaje oraz okrelone wytwory danej grupy spoecznej

    Kultura to jak woda dla ryby jest wci obecna, ale ryby nie zdaj sobie z tego sprawy

  • Definicje kultury

    Definicje antropologiczne podkrelaj, e kultura to wyuczone zachowania, zbir przekona i sposobw mylenia, zwyczajw i tradycji oraz wierze wyznawanych przez przedstawicieli danej spoecznoci

  • Definicje kultury

    Kultura to zbiorowe zaprogramowanie umysu, ktre odrnia czonkw jednej grupy lub kategorii ludzi od drugiej (Hofstede)

    Kultury nie dziedziczymy lecz uczymy si

    Nie powinna by mylona z osobowoci i natur ludzk

  • Specyficzna dla

    jednostki

    Dziedziczona i nabyta

    osobowo

    kultura

    natura ludzka

    Specyficzna dla

    grupy lub

    kategorii

    Nabyta

    uniwersalna Dziedziczona

  • Relatywizm kulturowy

    adna kultura nie dysponuje kryterium absolutnym, ktre uprawniaoby j do

    przyznawania wyszoci lub niszoci wytworom innej kultury; Levi-Strauss

  • Inteligencja kulturowa

    Inteligencja kulturowa (CQ) to zdolno jednostki do funkcjonowania, skutecznego

    zarzdzania i radzenia sobie w zrnicowanym kulturowo rodowisku [ Ang and Song 2015]

    Inteligencja kulturowa skada si z czterech komponentw

  • Inteligencja kulturowa - komponenty

    1. metapoznawczy zdolnoci umysowe pozwalajce na zdobycie i ocen wasnej wiedzy kulturowej

    koncentruje si na uwiadomieniu sobie i monitorowaniu procesu poznawczego w odniesieniu do wasnej tosamoci kulturowej i tosamoci kulturowej innych, podczas wzajemnych interakcji

  • Inteligencja kulturowa - komponenty

    2. poznawczy odnoszcy si do oglnej wiedzy jednostki na temat kultur i wystpujcych pomidzy nimi rnic 3. motywacyjny - wewntrzna motywacja jednostki do podjcia wysiku w celu skutecznego funkcjonowania w odmiennym kulturowo otoczeniu 4. behawioralny - zdolno do odpowiedniej reakcji werbalnej i niewerbalnej podczas kontaktw z przedstawicielami innych kultur

  • Elementy kultury

    Jzyk (werbalny i niewerbalny)

    Religia

    Gospodarka i polityka

    Instytucje spoeczne

    Wartoci i postawy

    Zwyczaje

    Edukacja

    Elementy materialne i estetyka itp.

  • Warstwy kultury metafory cebuli, gry lodowej

    Zewntrzna dajca si zaobserwowa i stosunkowo atwo pozna

    rodkowa normy, wartoci, zwyczaje, postawy trudniejsza do zaobserwowania i przyswojenia

    Wewntrzna skadaj si na ni fundamentalne stwierdzenia dotyczce bytu, celu istnienia, pojcia dobra i za.

  • Poziomy kultury

    Kultura narodowa (lub kultury narodowe w przypadku imigrantw)

    Poziom kultury zwizany z przynalenoci do grupy regionalnej, etnicznej, jzykowej

    Poziom kultury zwizanej z przynalenoci do danej pci

  • Poziomy kultury

    Poziom kultury pokoleniowej - generacje

    Poziom kultury klasy spoecznej - zwizany z moliwociami zdobycia wyksztacenia i zawodu

    Poziom kultury organizacyjnej lub korporacyjnej - rola i stanowisko w miejscu pracy

  • Czy stajemy si Globaln wiosk? Czy nastpuje homogenizacja kultury?

    Wzrost mobilnoci ludzi

    Rozwj masowej turystyki midzynarodowej

    Komercjalizacja kultury

    Rozprzestrzeniajcy si konsumpcjonizm

    Makdonaldyzacja spoeczestw

  • Wg Hannerza mog by 4 formy homogenizacji kultury

    1. Powstanie jednolitej, globalnej kultury, z dominacj wzorcw kultury zachodniej

    2. Stopniowe, trwajce kilka pokole, eliminowanie lokalnych wzorcw kulturowych

  • Wg Hannerza mog by 4 formy homogenizacji kultury

    3. Deformacja kulturowa przefiltrowanie, dostosowywanie i przyjmowanie niektrych wzorcw zachodnich

    4. Amalgamacja kulturowa kultura zachodnia przejmie niektre wzorce kultur lokalnych, kultury lokalne przyjm wybrane elementy wzorcw zachodnich, nadajc im wasn interpretacj

  • Modele analizowania kultur

    Kluckhohna-Strodtbecka

    Hofstede

    Halla

    Gestelanda

    Trompenaarsa i Hampden Turnera

    Warner i Beamer

    Adler

    Scheina

  • Model Kluckhohna-Strodtbecka

    Stosunek do rodowiska

    Stosunek do czasu

    Istota natury ludzkiej

    Stosunek do dziaania

    Akcentowanie odpowiedzialnoci

    Pojmowanie przestrzeni

  • Stosunek do rodowiska

    Pytanie czy ludzie s podporzdkowani rodowisku, wspistniej z nim w harmonii, czy dominuj nad nim

    Bliski Wschd ycie uzalenione jest od przeznaczenia, Ameryka Pn. ludzie mog sprawowa kontrol nad przyrod, Daleki Wschd, kraje skandynawskie harmonia z naturalnym rodowiskiem czowieka

  • Ustalanie celw

    W spoeczestwach podporzdkowanych rodowisku nie ma to wikszego znaczenia, gdy ludzie niewiele mog zdziaa, aby osign zamierzone cele

    Spoeczestwa yjce w harmonii z natur dopuszczaj ustalanie celw, ale i odchylenia od ich realizacji

    Spoeczestwa dominujce wyznaczaj cele i kary za ich niewykonanie

  • Stosunek do czasu

    Czy dana kultura koncentruje si na przeszoci, teraniejszoci, czy przyszoci?

    Kultury zachodnie czas jako zasb (czas to pienidz) i naley go umiejtnie wykorzystywa krtkoterminowa ocena efektywnoci pracownikw (w amerykaskich firmach co 6 miesicy lub raz w roku).

  • Niektre kraje skupiaj si na przeszoci i tradycji, z ktrej czerpi wzorce

    Znajomo stosunku do czasu w danej kulturze pozwala atwiej zrozumie system planowania, wyznaczania i przestrzegania terminw spotka itp

  • Natura ludzka

    Czy dana kultura traktuje ludzi jako dobrych, zych, czy mieszank dobra i za?

    Przykady:

    USA ludzie s na og z natury dobrzy, ale uwaaj, aby inni ich nie wykorzystywali,

    w wielu krajach rozwijajcych si panuje przekonanie, e ludzie s dobrzy,

    w Korei postrzega si ludzi jako z natury zych

  • Stosunek do dziaania

    w pewnych kulturach ludzie koncentruj si na dziaaniu,

    w innych na istnieniu ycie chwil, korzystanie z ycia i natychmiastowe zaspokajanie pragnie

    W jeszcze innych kadzie si nacisk na sprawowanie kontroli opanowanie swoich pragnie poprzez oderwanie si od przedmiotw

  • Stosunek do dziaania

    USA nastawienie na dziaanie, ludzie ciko pracuj i oczekuj, e naley im si za to nagroda (awanse, podwyki pac i inne formy uznania)

    Meksyk i wiele krajw latynoskich nastawienie na istnienie ludzie ceni sobie rado chwili

    Francuzi nastawienie na kontrol wane wartoci to racjonalno i logika dziaania

  • Stosunek do dziaania

    Wiedza na temat stosunku do dziaania w danej kulturze uatwia zrozumienie, dlaczego w taki a nie inny sposb ludzie podchodz do:

    pracy,

    wypoczynku,

    w jaki sposb podejmuj decyzje,

    jakie kryteria stosuj przy przyznawaniu nagrd

  • Stosunek do dziaania

    W kulturach nastawionych na istnienie czsto decyzje podejmowane s pod wpywem emocji,

    w kulturach nastawionych na dziaania przewaa pragmatyzm,

    W kulturach, gdzie dominuje kontrola przewaa racjonalno

  • Akcentowanie odpowiedzialnoci

    Gdzie mieci si odpowiedzialno za innych i ich dobrobyt?

    W niektrych kulturach kadzie si nacisk na indywidualizm osignicia i cechy osobiste jednostki, ktra jest odpowiedzialna za swj byt (USA)

    W innych krajach zwraca si uwag na odpowiedzialno grupy (kultury kolektywistyczne)

  • Akcentowanie odpowiedzialnoci

    W innych dua rola przypada stosunkom hierarchicznym istnieje hierarchia grup i ich pozycja jest w zasadzie niezmienna w czasie (Francja, W. Brytania)

    Ten wymiar kultury wywiera wpyw na planowanie zada w organizacji, podejmowanie decyzji, komunikacj, system motywowania i dobr pracownikw

  • Pojmowanie przestrzeni

    Chodzi tu o swego rodzaju wasno przestrzeni

    Niektre kultury s bardzo otwarte i publicznie prowadz interesy. Na drugim biegunie znajduj si kultury, w ktrych przywizuje si bardzo du wag do prywatnoci

    Trzecia grupa to kultury mieszane

  • Model Hofstede

    Badania Hofstede objy 116 tys. pracownikw IBM w 40 krajach

    Badania Hofstede potwierdziy duy wpyw kultury narodowej na postawy i wartoci wyznawane przez pracownikw i manifestowane w miejscu pracy

    Kultura bardziej rnicowaa ni pe, wiek, zawd i pozycja pracownika

  • Wymiary kultur

    Indywidualizm lub kolektywizm

    Dystans wadzy

    Unikanie niepewnoci

    Msko lub kobieco

    Orientacja dugo i krtkookresowa pragmatyczna i normatywna

    Tolerancja

  • Indywidualizm a kolektywizm

    Jednostka musi sama dba o siebie i swoich najbliszych.

    W spoeczestwach indywidualistycznych pozostawia si jednostce duy stopie swobody

    Wizy pomidzy jednostkami s lune

  • Przedstawiciele spoeczestw kolektywistycznych oczekuj od innych czonkw grupy pomocy w trudnych sytuacjach yciowych

    Uwaaj e w zamian s winni grupie pen lojalno

  • Indywidualizm a praca

    Due znaczenie czasu wolnego od pracy, w ktrym mona