SÖZEL MANTIK sunu

  • View
    70

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of SÖZEL MANTIK sunu

SZEL MANTIK

SZEL MANTIK(Mantksal Akl Yrtme)Temel Mantk KavramlarTablo Yardmyla zlecek SorularSralama Tipi SorularYerletirme Tipi SorularDier Soru TipleriTEMEL MANTIK KAVRAMLARINERME: Doruluu ya da yanll ispatlanabilen kesin yargdr.rnek:*Nihat 80 kgdr.*Ahmet hukuk okumutur. * Burcu doktorsa Ceren retmendir.Not: nermeler yanl bilgi de ierebilir ancak ispatlanabilecei iin nermedir.*Samsun Akdeniz Blgesinde yer alr. IKARIM: Eldeki nerme veya nermelerden yeni nermeler elde etmeye karm denir.Ktphanedeki kitaplarn ou romandr. (nerme) Roman dnda kitaplar da vardr. (karm)I. Nitelikleri Bakmndan nermelerOlumlu nermeler: Olay olmusa, yarg gereklemise nerme olumludur.Aye snfn geti.Aye snfta kald.

b. Olumsuz nermeler: Olay olmamsa, yarg gereklememise nerme olumsuzdur.Aye snfn geemedi.Aye snfta kalmad.

II. Nicelikleri Bakmndan nermeler: Nicelik llebilen deer, say demektir. Nicelikleri bakmndan nermeler e ayrlr:Tmel nermeler: nermenin znesi bir grubun tmn iine alyorsa tmel nerme olur. Btn, herkes, hepsi, tm, tm, tamam gibi szcklerle yaplr.niversitenin belediye ktphanesine balad kitaplarn tm romandr.Ankaraya Erzurumdan gidenlerin hepsi alkandr.

Tikel nerme: Bir grubun bir ksmn iine alan nermelerdir. Kimi, bir ksm, bazs, ou, birka gibi ifadelerle yaplr.Baz renciler alkandr. (Bu nermeden baz rencilerin alkan olmad karmn yapabiliriz.)Baz insanlar kitap okumay sever. c. Tekil nerme: znenin tek olduu durumdur. Yalnz, tek, sadece, bir tek gibi ifadelerle yaplr.Snfta sadece Ali bu konuya alm.Yalnzca Nihat bu snava girecek.

III. Yarg Says Bakmndan nermelerBasit nerme: Tek yarg tayan nermelerdir.Btn canllar solunum yapar.Baz insanlar esmer deildir.Aye alkan bir rencidir.

b. Birleik nermeBirleiklii Belli Olan nermeler

Koullu BirleikYargnn gereklemesinin koula bal olduu nermelerdir.I. Bitiik Koullu: Eylemlerden biri gereklemise dieri de gerekleir. Biri gereklememise dieri de gereklemez.Yamur yaarsa sokaklar slanr.A lambas yanmazsa B lambas da yanmaz.II. Ayrk koullu: Yarglardan biri gerekleirse dieri gereklemez. Biri gereklememise dieri gerekleir.3. katta oturan ya kuafrdr ya elektrikidir.Sinemaya giden ya Aylindir ya Buket.

Balantl nermelerBir ok zneden ve/veya yklemden oluan nermelerdir. Bu nermeler balalarla birbirine balanr.

Ali ve Ahmet alkandr.* Ali alkan ve zekidir.! Ve Balac: Her iki nermenin de doru olduu yerlerde kullanlr. Hem hem, nene balalar da ayn grevdedir.Hem Ali hem Ahmet ok alkandr.Ne Ali ne Ahmet alkandr.

Ali alkandr.Ahmet alkandr.Ali alkandr.Ali zekidir.Szel mantk konusunda en ok balantl nermelerden yaplabilecek karmlar zerine hazrlanm sorular sorulur. Bunlarn yorumlar balalarna gre deiir.Veya Balac: nermelerden en az biri doru olmaldr. Yaya, ya da ayn grevde kullanlan balalardr.Ali ya da Ahmet bugn gelmemi.Ya Ali ya da Ahmet bugn gelmemi.

Ekli nermeler: erisinde ama, fakat gibi balalar barndran nermelerdir.Pazar gn herkes almaya katld fakat Ali katlmad.

2. Birleiklii Gizli Olan nermeler

zgl nerme: Sadece anlamna gelen kelimelerle yaplr.Bugn yalnz Ahmet devini yapt. ( Ahmet devini yapt.( karm ) Dierleri devini yapmad. (karm)karmal nerme: Konunun bir ksm karlarak btn konu zerinde verilen hkmdr. Hari kelimesiyle yaplr.Pazar hari her gn alrm.Karlatrlmal nermeler: ki varlk, iki kavram veya iki durumu bir ynyle kyaslamaktr.Ali Ahmetten alkandr. ( karm: Ahmet alkandr. Ali daha alkandr.)Snrlandrmal nermeler: Zaman ya da mekan snrlandrarak yargda bulunmaktr.* Dershane son gndr kapaldr. ( gn nce aktr.)TABLO YARDIMIYLA ZLECEK SORULAR zneler ve tek kriterden oluan sorularzneler ve birden fazla kriterden oluan sorularTablolar nermelerin grsel olarak ifade edilmesini salayan resimlerdir. Szel mantk sorularnn byk ksm iin nerilen zm yntemini tablolar ve ekiller oluturmaktadr.

Bu tablolar oluturulduunda deikenler arasndaki ilikiler de ok daha ak ve bir btn halinde grlebilecek; dolaysyla birbirine bal ve pe pee gelen sorular ok daha rahat zlebilecektir.

Katlmclarn evet (E) ya da hayr (H) biiminde yantlad be sorulu bir ankete Aylin, Bar, Cemil, Demir ve Ercan adl kiilerin yantlaryla ilgili unlar bilinmektedir:KRTERZNELER1. SORU2. SORU

3. SORU

4. SORU

5. SORU

AylinBarCemilDemir Ercan A,B,C,D,E adl be farkl renci, ABD, Rusya, in, ran ve Arabistandan Trkiyeye makine mhendislii, naat mhendislii, matematik saysal blmleri ile edebiyat ve sosyoloji szel blmlerinde okumak iin gelmilerdir. Bu renciler Ankara, stanbul, zmir, Bursa ve Erzurumda eitim almaktadr. Bu rencilerle ilgili bilinenler aadaki gibidir:KRTERZNELERLKEEHRBLMABCDETEK KRTERL SORULARBRDEN OK KRTERL SORULARRNEK SORU:Katlmclarn evet (E) ya da hayr (H) biiminde yantlad be sorulu bir ankete Aylin, Bar, Cemil, Demir ve Ercan adl kiilerin yantlaryla ilgili unlar bilinmektedir:* Herkes her soruyu yantlamtr.* Aylin, tanesi art arda olmak zere drt soruya (H) yantn vermitir.* Bar, iki tanesi art arda olmak zere soruya evet (E) yant vermitir.* Aylin ve Ercan ikinci soruya (H) yantn vermilerdir.* Bar, Cemil ve Demir drdnc soruya (H) yantn vermilerdir. * Demir, her soruya bir ncekinden farkl yant vermitir.* Cemil, tm sorulara ayn yant vermitir.* Ercan, iki soruya cemilden farkl yant vermitir.1. Bu bilgilere gre aadakilerden hangisi kesinlikle dorudur?A) Ercan, nc soruya E yantn vermitir.B) Aylin, nc soruya E yantn vermitir.C) Ercan, drdnc soruya E yantn vermitir.D) Bar, nc soruya H yantn vermitir.E) Demir, ikinci soruya H yantn vermitir.2. Aadakilerden hangisinde verilen iki kiinin de birinci soruya H yantn verdikleri kesindir?Aylin ve BarAylin ve CemilBar ve DemirCemil ve ErcanDemir ve Ercan3. Bu bilgilere gre, Bar ikinci, nc ve beinci sorulardan hangilerine kesinlikle E yantn vermitir.A) Yalnz ikinciyeB) Yalnz ncyeC) Yalnz beinciyeD) kinci ve beinciyeE) nc ve beinciyeRNEK SORU:Aye, Bilge, Ceyda, Derya, Efe, Fatih bir mzik aleti almay renmek iin kursa katlmlardr. Bu kursta org, saz, flt ve gitar dersleri verilmektedir. Kursta bu alt kiiden baka kimse yoktur. Bu kiilerin dersini aldklar mzik aletiyle ilgili unlar bilinmektedir:Her mzik aletinin dersini alan en az bir kii vardr.2 kii flt dersi almaktadr.Ceyda org dersi almaktadr.Fatih telli bir mzik aletinin dersini almaktadr.Aye ve Efe, ayn mzik aletinin dersini almaktadrlar ve bu alet flt deildir.

1. Aadakilerden hangisi verilen bilgilerden kesin olarak karlabilecek bir sonutur?Aye saz dersi almaktadr.Fatih gitar dersi almaktadr.Derya saz dersi almaktadr.Org dersini bir kii almaktadr.Saz ve flt derslerini ayn sayda kii almaktadr.2. Verilen bilgilere gre aadakilerden hangisi kesinlikle yanltr?Efe gitar dersi almaktadr.Derya flt dersi almaktadr.Bilge gitar dersi almaktadr.Gitar dersini iki kii almaktadr.Saz dersini bir kii almaktadr.3. Aadakilerden hangisinde verilen kiiler ayn mzik aletinin dersini almlardr?Aye ve CeydaAye ve BilgeBilge ve CeydaDerya ve FatihBilge ve DeryaA,B,C,D,E adl be farkl renci, ABD, Rusya, in, ran ve Arabistandan Trkiyeye makine mhendislii, naat mhendislii, matematik saysal blmleri ile edebiyat ve sosyoloji szel blmlerinde okumak iin gelmilerdir. Bu renciler Ankara, stanbul, zmir, Bursa ve Erzurumda eitim almaktadr. Bu rencilerle ilgili bilinenler aadaki gibidir:ABDden stanbula gelen A, saysal bir blm okuyacaktr.inden gelip Ankarada sosyoloji okuyacak renci ne Edir ne de Ddir.E adl ranl renci edebiyat okumak iin Trkiyeye gelmitir.Bursada makine mh. Olmak isteyen renci DdirC, niversite okumak iin zmiri tercih etmitir ve mhendis olmak istememektedir.Buna gre aadakilerden hangisi kesinlikle dorudur?C, Rusyadan gelmektedir.C, Arabistandan gelmektedir.D, Rusyadan gelmektedir.D, Arabistandan gelmektedir.A, inaat mh. okumaktadr.2. Aadakilerden hangisi kesinlikle yanltr?C, Rusyadan gelip matematik okumaktadr.Arabistandan gelen D, makine mhendislii okumaktadr.ranl E, Erzurumda edebiyat okumaktadr.Erzuruma giden renci mhendis olmak iin gitmitir.Ali, Belma, Ceyda, Dilek, Erdal, Faruk, Gamze ve Hasan bir niversitenin ktisat, letme, Kamu Ynetimi ve Uluslararas likiler blmlerinin yksek lisans programlarna bavurmulardr. Bavurularla ilgili aadaki bilgiler verilmitir: Her blme ikier kii bavurmutur. Belma, Uluslararas likiler blmne bavurmutur. Ceyda ve Erdal ayn blme bavurmutur. Ali ve Hasan farkl blmlere bavurmutur. letme blmne bavuranlar bayandr.

1. Buna gre, aadakilerden hangisi kesinlikledorudur? A) Ali, Kamu Ynetimi blmne bavurmutur. B) Ceyda, ktisat blmne bavurmutur. C) Dilek, Uluslararas likiler blmne bavurmutur. D) Hasan ve Faruk ayn blme bavurmutur. E) Ali ve Gamze farkl blmlere bavurmutur.

2. Buna gre, aadakilerden hangisi kesinlikle yanltr? A) Hasan, Kamu Ynetimi blmne bavurmutur. B) Ceyda, Uluslararas likiler blmne bavurmutur. C) Erdal, ktisat blmne bavurmutur. D) Belma ve Hasan ayn blme bavurmutur. E) Hasan ve Dilek farkl blmlere bavurmutur. 3. Aadakilerden hangisi ktisat blmne bavurmu olamaz? A) Ali B) Ceyda C) Erdal D) Gamze E) Hasan

4. Aadakilerin hangisinde Farukun bavurmuolabilecei blmler birlikte verilmitir? A) ktisat Kamu Ynetimi B) ktisat Uluslararas likiler C) ktisat letme D) letme Kamu Ynetimi E) Kamu Ynetimi Uluslararas likilerBir uakta yolculara, aylk olarak yaymlanan P, R, T veY dergileri ile aylk olarak yaymlanan S ve Z dergileri sunulmaktadr. Uakta P, R ve Z dergilerinden ikier, dierlerinden birer adet bulunmaktadr.Ahmet, Bar, Canan, Doruk, Engin ve Filiz adl yolcularn hangi dergiyi okuduklaryla ilgili unlarbilinmektedir:* Dergilerin her bir nshasn yalnzca bir kii okumutur.* Ahmet ve Doruk ikier, dierleri birer dergiokumutur.* Bar ve Filizin okuduu dergiler aylk aymlanan dergilerdir.* R dergisini okuyanlar Ahmet ve Engindir.* Doruk, Filizin okuduu dergiden okumutur.* Canan ve Doruk aylk yaymlanan ayn dergiyiokumutur.1-Bu bilgilere gre aadaki ifadelerden hangisi,kesin olarak dorudur?A) Filiz P dergisini okumutur.B) Filiz Y dergisini okumutur.C) Ahmetin okuduu ikinci dergi Y dergisid