Svetski Postanski Savez

  • View
    37

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Svetski Postanski Savez

Zaetak nastanka svjetske potanske organizacije zapoinje Ser Roland Hil svojom reformom potanskog saobraaja 1840

Svjetski potanski savez

UvodProces komercijalizacije pote, kao i predstojea liberalizacija zakonske regulative zemalja trine privrede u oblasti potanskog saobraaja i komunikacija nuno uslovljavaju potrebu za svjetskom integracijom u ovim oblastima, kao i razliitim vidovima meunarodne saradnje izmeu svih stakeholdera u potanskom svijetu.

Svjetski potanski savez - Universal Postal Union, predstavlja specijalizovanu agenciju Ujedinjenih nacija sa seditem u Bernu (vajcarska), osnovan 1874. godine, sa misijom uspostavljanja i unapreenja saradnje na multilateralnoj osnovi i obezbjeenja uspjenog funkcionisanja potanskog saobraaja, sa jedne strane, i davanja doprinosa postizanju viih ciljeva meunarodne saradnje u kulturnoj, socijalnoj i privrednoj oblasti.

Svjetski potanski savez je meunarodna organizacija koja koordinie politike i pravila izmeu zemalja lanica, prihvata iste uslove za sprovoenje meunarodnih potanskih dunosti. Ona je bila prva univerzalna svjetska organizacija i kao takva predstavlja najstariji oblik multilateralne saradnje u svijetu.

Savez trenutno broji 192 drave lanice, i to 29 industrijalizovanih i 163 zemalja u razvoju, udruenih u cilju jedinstvenog i kvalitetnog obavljanja meunarodnih potanskih usluga.Tema ovog maturskog rada je upravo Svjetski potanski savez.1. Istorijski razvoj Svjetskog potanskog saveza

1.1. Stanje meunarodnog potanskog saobraaja prije osnivanja svjetskog potanskog saveza

Svijetski potanski savez je stvoren kao nuna organizacija u meunarodnom potanskom saobraaju. Prije stvaranja svijetskog potanskog saveza meunarodni potanski saobraaj je bio otean, spor i vrlo skup. Zavisio je iskljuivo od bilateralnih odnosa dvije ili vie zemalja preko kojih bi se odvijao ovaj saobraaj. Bio je skup iz razloga to je svaka drava nastojala da naplati to vie za uslugu koju prui drugoj dravi.

Najvaniji faktor koji je uticao da se stvori jedna meunarodna potanska sluba bila je trgovina. Jedna istonoindijska kompanija je organizovala prenos pote izmeu Engleske i Indije i taj put je trajao etiri mjeseca. Prvi potanski savez zakljuen je u Bogoti 1838. godine izmeu Venecuele i Nove Granade. Za stvaranje meunarodne saradnje doprinijele su izvjesne injenice od kojih su najvanije:

razvoj neposrednih ideja,

ire i humanije gledanje na svijet,

ekonomska razmjera dobara,

poveanje brzine saobraajnih sredstava i dr.

Zaetak nastanka svjetske potanske organizacije zapoinje Ser Roland Hil svojom reformom potanskog saobraaja 1840. godine kada je u Engleskoj uveo sistem plaanja potanskih usluga unaprijed koji do tada nije bio zastupljen. Takoe on uvodi jedinstveni tarifni sistem po kome je cijena u unutranjem potanskom saobraaju zavisila iskljuivo od teine pisma, bez obzira na razdaljinu. Ser Roland Hil je zasluan i za uvoenje prve potanske marke. Na ovaj nain potanski saobraaj je postao dostupan svim slojevima drutva..

Slika 1.-Ser Roland HilNajveu nudu za stvaranje jedne univerzalne potanske organizacije imale su primorske zemlje. Zato je predsjednik pota SAD General Montgomeri Bler predloio sazivanje meunarodne konferencije u cilju donoenja jedne multilatelarne konvencije o regulisanju meunarodnog potanskog saobraaja. Njegov prijedlog je prihvaen i ova Konferencija je odrana u Parizu 1863. godine. Principi usvojeni na Konferenciji u Parizu nisu ostali bez uticaja na bilateralne sporazume koji su bili zakljueni izmeu pojedinih drava. Tako su zakljueni novi bilateralni sporazumi o potanskom saobraaju-slubi izmeu Velike Britanije i SAD , Italije i SAD, Njemake i SAD.

U ovom periodu, tanije 14. decembra 1868. godine zakljuena je prva konvencija iz oblasti meunarodne potanske slube izmeu kneevine Srbije i vlade Austo-Ugarske .

Slika 2.- General Montgomeri Bler 1.2. Pariska konferencija 1863. godine

Da bi se rijeili brojni problemi koji su oteavali razvoj meunarodnog potanskog saobraaja General Montgomeri Bler je preko svoje vlade (SAD) sazvao vei broj zemalja kako bi se dogovorili o zakljuivanju opteg ugovora o meunarodnom potanskom saobraaju. Ova inicijativa je prihvaena i do prvog sastanka dolo je maja 1863. godine u Parizu. Konferenciji je prisustvovalo 40. potanskih uprava: Ausrtije, Belgije, Kostarike, Danske, panije, Francuske, Velike Britanije, Holandije, Portugala, Turske, vajcarske, Sendvikih Ostrva, SAD i gradova Hanze.

Konferencija je trajala do 8. juna 1863. godine i dogovoreno je:

usvajanje jedinstvene teine pisma,

usvajanje jedinstvene potarine-tarife,

uproavanje obraunskog postupka podjele pripadajuih udjela u potanskim taksama-prihodima.

1.3. Osnivanje Svjetskog potanskog saveza

Henrih von Stefan je bio potanski slubenik Sjeverno Njemake konfederacije. On se zalae za kreiranje meunarodne potanske organizacije i uspijeva da ubjedi vladu vajcarske da u Bernu 15. septembra 1874. godine organizuje konferenciju gdje uee uzimaju delegati iz dvadaset dvije zemlje i to: Austrije, Belgije, Kostarike, Danske, panije, Francuske, Velike Britanije, Holandije, Portugala, Turske, vajcarske, SAD, Njemake , Egipta, Rumunije, Srbije, Rusije i Turske.

Bio je ovo prvi kongres ali uspjeh nije izostao. 9. oktobra 1874. godine osnovan je Svjetski potanski savez. Prvi naziv bio je General Postal Union, ali ve na sledeem kongresu u Parizu 1878. godine organizacija dobija naziv koji je i danas u upotrebi Universal Postal Union ili skraeno UPU. Ukupno je odrano 22. kongresa.

1848. godine organizacija se pridruuje Ujedinjenim Nacijama (UN).

Slika 3.-Henrih von Stefan 2. Svjetski potanski savez- uloga, organi i dokumentaSvjetski potanski savez prva je univerzalna svjetska organizacija i radi toga predstavlja najstariji oblik multilateralne saradnje u svijetu. I danas je Sjetski potanski savez (SPS) najvaniji faktor za neometano funkcionisanje meunarodnog potanskog saobraaja. Stvorio je jednu teritoriju za razmjenu potanskih poiljaka i povezuje svijet kao jednu cjelinu. Danas Svjetski potanski savez funkcionie na osnovu akata donijetih usaglaavanjem zemalja lanica. Princip jedinstva potanske teritorije za razmjenu pismonosnih poiljaka, pored jedinstva pismonosnih taksa i slobode tranzita, predstavlja osnovicu na kojoj poiva djelatnost Svjetskog potanskog saveza.

Misija i vizija Svjetskog potanskog saveza predstavlja obezbjeivanje stalnog odrivog razvoja kvalitetne, efikasne i dostupne univerzalne potanske usluge u cilju zadovoljenja narastajuih potreba korisnika putem:

Slobodnog protoka potanskih poiljaka na jedinstvenoj potanskoj teritoriji sastavljenoj od meusobno povezanih mrea,

Prihvatanja jedinstvenih standarda kvaliteta i upotrebe novih tehnologija,

Obezbjeenja saradnje i meupovezanosti zainteresovanih strana,

Podsticanja efikasne tehnike saradnje,

Zadovoljenja potreba korisnika.

Vizija Svjetskog potanskog saveza je novom potanskom strategijom definisana tako da je Potanski sektor vien kao osnovn komponent globalne ekonomije. Potanski sektor se na ovaj nain stavlja u srce svejtske ekonomije to ga ini osnovnim stoerom ekonomskog rasta i razvoja drava lanica Saveza.

Svjetska potanska konvencija i njen Pravilnik za izvrenje sadre zajednika pravila koja se primjenjuju na Meunarodnu potansku slubu, kao i odredbe koje se odnose na pismonosnu slubu. Ova akta su obavezna za sve zemlje lanice.

Aranmani Saveza i njihovi pravilnici za izvrenje reguliu ostale slube, osim pismonosne, izmeu zemalja lanica koje su njihove ugovornice. Oni su obavezni za sve te zemlje.

Pravilnike za izvrenje, koji sadri pravila potrebna za primjenu Konvencije i Aranmana donosi Savjet za potansku eksploataciju, imajui u vidu odluke koje je donio Kongres.

Radi ostvarivanja svojih ciljeva Svjetski potanski savez djeluje preko svojih organa. To su:

Kongres Svjetskog potanskog saveza ,

Izvrni savjet Kongresa,

Savjet za potansku eksploataciju,

Meunarodni biro Svjetskog potanskog saveza.

Organi Svjetskog potanskog saveza bie opisani detaljnije u posebnom poglavlju ovog rada.

3. Univerzalna potanska integracijaU cilju to breg razvoja i unapreenja meunarodnog potanskog saobraaja, Svjetski potanski savez je usvojio odreene principe:

Princip jedinstva potanske teritorije,

Princip slobode potanskog tranzita ,

Princip jedinstva pismonosnih taksa.

3. 1. Princip jedinstva potanske teritorije

Princip jedinstva potanske teritorije predstavlja osnovu na kojoj poiva djelatnost Svjetskog potanskog saveza. Korisnici potanskih usluga stiu pravo da se prema optim uslovima slue potom za otpremu svoje korespondencije za inostranstvo.Ovaj princip se odnosi samo na meunarodnu razmjenu pismonosnihh poiljaka. Pravo je i obaveza svake zemlje lanice Saveza da na svom podruju organizuje:

Redovan prijem pismonosnih poiljki preko svih svojih pota za primaoce u drugim zemljama,

Preko svih svojih pota redovnu isporuku pismonosnih poiljki koje dolaze od pota drugih zemalja,

Redovan tranzit poiljki, odnosno zakljuaka koji prelaze preko teritorije pojedine zemlje.

3. 2. Princip slobode potanskog tranzita

Na cijeloj teritoriji Saveza zagarantovana je sloboda tranzita. Princip slobode tranzita moe se sagledati sa vie aspekata. On obavezuje svaku potansku upravu da uvijek, najbrim putem otprema pismonosne poiljke i direktne zakljuke, vezama koje sama koristi za sopstvene poiljke u otvorenom tranzitu koje joj je predala neka druga potanska uprava. Ova obaveza primjenjuje se za avionske poiljke, bez obzira na to da li posredujua potanska uprava uestvuje ili ne u njihovom daljem ot