Paragraf Konu Anlat±m±

  • View
    987

  • Download
    10

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Paragraf Konu Anlatımı

Text of Paragraf Konu Anlat±m±

  • ANLATIMDA GEEN KAVRAMLAR

    (Anlatmn Temel Nitelikleri)Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • zllk : Duygunun, dncenin ya da gerein en ksa yoldan anlatmna zllk denir. Ksaca zllk az szle geni bir dnceyi ifade etmektir. Gereksiz szcklerden arnm, gereksiz ayrntlara inilmemi olan paragraflarda zllk vardr. Sz gelimi; zdeyi ve ataszleri zl anlatmn en gzel rneklerini olutururlar.

    rnek :Adam ba ile doruldu. Daha bir saat olmutu. Bitmek bilmeyen saatler geecekti. Nasl geecekti? Ban cama dayad. Kk bir insan istiyordu. Ona yalnzln unutturacak bir ocuk. Herkese uygun grlen ans neden ona glmemiti. Hangi suun cezasn ekiyordu? ay bardan verirken yenisini istedi. Daha kimbilir ka ay, ka sigara iecekti?...Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Yalnlk : Duygunun, dncenin ya da gerein yaln, sssz ve gsterie kamadan iletilmesine yalnlk denir. Roman, yk gibi sanatsal yazlardan ok, bilimsel retici yazlar yalnla dayanr. nk bunlarda temel ama, bir dnceyi ne srp savunmak, bir gr ne srmek ya da okura herhangi bir konu zerinde bilgi vermektir.Okuma, ok ynl iletiimsel bir etkinlik, alkanla dayanan bir yetidir. Bu yetinin kazanlmas, gelitirilmesi, alkanla dayanan bir davran biimine dntrlmesi g bir itir. G olduu kadar srekli bir itir de. Yaamn belli bir aamasnda balayp, belli bir aamasnda biten bir i deildir. Gothe'nin yaamnn son yllarnda, 1830'larda syledii bir sz anmsayalm: "Okumay renmek sanatlarn en gcdr. Hayatmn seksen yln bu ie, doru drst okumay renme iine verdim, yine de kendimden memnun olduumu syleyemem."Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Akclk : Duygunun, dncenin ya da gerein anlatmnda dildeki przlerin, okumay ve anlamay gletiren unsurlarn ortadan kaldrlmasna ve cmlelerin syleni ve okunuundaki kolaylk ve rahatlna akclk denir.

    rnek :Her zaman k ve temiz giyinen, nazik, insanlar olduu gibi kabul etme olgunluuna sahip bir yazardr. Beyolu civarndaki evi, kk bir mze grnmndedir, birok sanatnn urak yeridir. Sanat dnyasna adm atmaya abalayan genlere kapsn ve yreini amaktan kanmam, alakgnll bir beyefendidir. Bu nitelikleri, tkenmekte olan bir neslin balca zelliklerini kiiliinde bir araya getirmitir. Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Doallk : Duygunun veya dncenin hibir yapmackla kamadan iten, scak, olduu gibi anlatlmasna doallk denir. Doallkta sanatsal bir kayg gdlmez. Kendi kendine oluyormu gibi scak ve iten bir anlatm vardr.

    rnek : Bugn, sen belki hatrlamazsn ama, senin lmnden bu yana tam iki yl geti. Bu sre iinde ben daha iyi ve akll olamadm; bu frsat da kullanamadm. Oysa yllar nce, baz zamanlar sen olmasaydn birok ey yapabileceimi dnrdm. imdi artk suun kendimde olduunu grmek zorundaym. Evet babacm, belki hatrlamazsn; ama bugn sen leli tam iki yl oluyor. Kimseye asl amacm belli etmeden seni yaatmaya alyorum.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • zgnlk : Duygunun, dncenin, kavramn ya da gerein anlatmnn, anlatcya zg zellikler tamasdr. zgn yaptlarda bakalarn taklit etme ve onlardan etkilenme yoktur. Sanat btnyle kendi yetenekleri, zevkleri ve beenileri dorultusunda, bakalarnn yaptlarndan farkl rnler ortaya koyar.Bir sanaty anlatmndaki biim, konuya yaklam ekli, kulland dil ve kurduu cmleler zgn yapar.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • nandrclk : Anlatlanlar olmu ya da olabilir olduuna okuyucuyu inandrabilen anlatm zelliine inandrclk denir. Bir anlatmn inandrc olabilmesi iin akla aykr olmamas, kiisellik ve duygusallktan syrlp nesnel yarglar iermesi gerekir. Makale gibi retici yan ar basan trlerde bu anlatm zellii n planda tutulur.

    rnek :slamiyet'in kabulnden nce Trklerin, baka hibir toplumun etkisinde kalmam bir dilleri ve edebiyatlar vard. Her ilkel edebiyatta da iirle by birlikte yrmekte ve dinsel trenler nemli bir yer tutmaktayd. Bunun yan sra ozan, baks, aman gibi adlarla anlan airlerde olaanst gler bulunduuna inanlrd. ou ortak ve szl rnlerden oluan bu edebiyatn en nemli blmn destanlar oluturmaktayd.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Paragraf, bir dnceyi tam olarak anlatabilmek iin bir araya getirilen cmleler topluluudur. Yani paragrafn btn cmleleri ayn konuyu iler ve ayn dnceyi aklar ya da destekler. Tek bir dnce etrafnda olutuundan kendi iinde bir btnlk gsterir; kendinden nceki ya da sonraki paragraflara bir ballk gstermez.

    Bu konudaki sorular paragrafn deiik zellikleriyle ilgilidir. Genellikle paragrafn ana dncesi, yardmc dnceleri, konusu, bal sorulur ya da paragrafn oluturulmasyla ilgili zellikler zerinde durulur. Bir veya iki tane soruda da paragrafn anlatmyla ilgili bilgiler sorulabilir. PARAGRAFHazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • PARAGRAFTA YAPIHazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Paragrafn YapsParagraflar doru anlayabilmek in paragrafn yaps zerinde, geni bir bilgiye ve pratie sahip olmamz gerekmektedir. Paragraflar genellikle iki grupta toplanabilir. Birincisi ykleme arlkl yani bir dncenin deil olay aknn arlkl olduu paragraflar. Bu gruptakilerin yapsnn bilinmesi pek nemli deildir. Bizim iin asl nemli olan dnce yazs trndeki paragraflarn yapsdr, Dnce yazs trndeki eserlerden alnm paragraflarn giri, gelime, sonu eklinde planlan vardr.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Paragraflar genel olarak blmden oluur.

    Giri Blm :Giri Cmlesinin zellikleri : Giri cmlesinde konu ve konuya bak as belirtilir. Ksa ve ilgi ekici bir cmledir. Genelde tek cmledir. Balayc elerle balanmaz. (Kendinden nce gemi bir cmle var m, izlenimi uyandrmamaldr. Yani giri cmlesinde bu yzden, bundan dolay, kald ki, ama, fakat, lakin, oysa, nk, ise.. gibi ifadeler yer almaz)Paragrafta ele alnacak konuyu tantr; yazarn konuya nasl bir yaklam getireceini sezdirir.Genelden zele (tmden gelim) yazlm paragraflarda, paragrafn giri cmlesi ayn zamanda paragrafn ana dncesidir.Tanmlama, aklama, soru cmlesi biiminde kurulabilir.

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Bir paragraf kendi iinde bir btnlk oluturur. Bu yzden kendinden nceki veya sonraki paragraflara yapca bir ballk gstermez. yleyse paragrafn ilk cmlesi onu kendinden nceki cmlelere balayan herhangi bir anlam veya balayc e tamamaldr. Bir balang ifade etmelidir. Ayn zamanda kendinden sonraki cmlelere de anlamca ballk gstermelidir. Paragraf giri cmlelerine rnek:Herhangi bir halk iiri antolojisini bandan sonuna okumay hi denediniz mi?iir, ne sylediinden ok, nasl sylendii ile ekicilie ular.Softalk, bir dnce, bir bilgi kanseri diye anlatlabilir.

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Aadaki parada; yazarn birinci blmde bir fikir ne srdne

    ikinci blmde bu fikrini desteklemek iin rnek verdiine

    son blmde bir sonuca ulatna dikkat ediniz.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Sanatta gzelliin, onun anlalrl ve yararll gibi durumlarla ilgisiz olduu iyi bilinmeli. Antep'in nl sinemacs Nakp Ali, o sralar ok tutulan "Beyaz Yele" ve "Krmz Balon" filmlerini kente getirtmi, oynatacakm da pek umudu yokmu. Umulmadk bir seyirci kitlesiyle karlam Filmden ne anladklar konusunda sorulan sorulara seyirciler dz bir yant vermiler: "Bilmem... ok gzeldi." Gzelliin bal bana bir ilevi var anlalan. Yararl ya da anlalr olmas nemli deil, varolmas yetiyor. Bu da ister aydnlarn ister halkn neyi anlayp anlamad, neyi sevip sevmeyecei, ona nelerin sunulmas gerektii konusunda ahkm kesmekten alkoymal bizleri.

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Hadi bu yaznn giri cmlesini bulalm Ben yazlarmda sadece, insanlara engel atmaya alrm. Onlarn dncelerine, szlerine, dlerine, mutluluklarna, aclarna, sevinlerine ve bu yiitlerin yourt yiyilerine eilirim. Bir baka deyile yaayanlar kitaplara geirerek lmszletiririm, onlar tekrar yaatrm Kaleme gelmezlerden, gnl belasna denlerden tutun da anak yalayclara, hkmklara, iyilik pehlivanlarna, diktatrlere, uzaktan merhabaclara dein herkes benim tenceremde pier.

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Bir lkenin trafik dzeni, o toplumun insan ilikilerini yanstan nemli gstergelerden biridir. Trafik, ara kullanan kiilerin birbirleriyle kurduklar ilikilerin tmn ifade eder. Bir lkedeki trafik dzenine bakarak, insanlarn birbirlerine nasl bir tavr iinde olduklarn gzlemleme olana vardr. (Yeniden nsan nsana, Doan Ccelolu) RNEK:Aadakilerden hangisi bir yaznn ilk cmlesi olmaya en uygundur?A) Yeni ykcler arasnda Trkeyi btn gzellii ile kullananlar var.B) Baka yklerini de dergilerde okumutum ama bunu hepsinden gzel buldum.C) Bunda, tiplerin ok canl,yklerin otobiyografik olmasnn da etkisi var.D )Bir bakma bu son iki kitab birer dil olay olarak deerlendirilmelidir.E) Birok yeni ykcnn,buna gereinden fazla nem verdiini grdk.Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Bir yaznn ilk cmlesi olmaya uygun olan cmlelerEletirmenlerin grlerine gvenmeyen sanatnn baarl olacana inanmyorum.2. Trk iirinde kullanlm birok l vardr.3. Her eser, yazarndan okuyucuya bir mektuptur.4. Okumayan insanlar ile hibir iin baarlamayacan birok insan kabul ediyor.

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Dikkat edilirse bu cmleler, kendilerinden nce baka cmlelere gerek duymadan bir paragraf balatabilirler. nk bu cmlelerde, sonraki cmlelerde ispatlanmas gereken birer yarg vardr. Balayc e yoktur. Demek ki bu cmleler bir yaznn ilk cmlesi olabilir

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

    Hazrlayan: M.Ali KARATOSUN

  • Siz de bu cmleleri deerlendirin 1. Eletirmenin bu grne gvenmeyen sanat baarl olamaz.2. Trk iirinde kullanlm bunun gibi dana birok l vardr.3. zetle, her eser yazarn