Hrana lekovi interakcije 3 - show

  • View
    5.176

  • Download
    23

Embed Size (px)

DESCRIPTION

food and drugs interactions

Text of Hrana lekovi interakcije 3 - show

  • 1. INTERAKCIJA HRANE I LEKOVA dr Sonja Stankovi

2. Svaki lek je otrov, ovisno o dozi. Paracelsus Neka hrana bude tvoj lek; a lek tvoj hrana Hipokrat 3. Hrana moe uticati na apsorpciju, distibuciju, metabolizam i ekskreciju leka Istovremeno lek moe uticati na digestiju, metabolizam, apsorpciju i ekskreciju hranjivih sastojaka. 4. opta pravila kod upotrebe hrane i lekova : pravilo fastinga uzimati lekove sa puno vode ne meati hranu sa lekovima ne meati lekove sa toplim napicima i ne uzimati lekove sa alkoholnim piimima izbegavati uzimanje vitamina ili minerala u isto vreme kada se uzima lek ne rastvarati kapsule i ne meati njihov sadraj sa hranom 5. Intereakcija hrane i lekova moe biti individualana i vrlo razliita. vazni su sledei faktori : hemijski sastav, doza i ekspozicija nekog leka, hemijski sastav i struktura hrane starost pojedinca, pol, telesna masa veliina tijela, nutritivni status, opte zdravstveno stanje, poroci -puenje, kafa, alkohol, droga i sl. deca beba veoma stare osobe vrlo pothranjene vrlo debele osobe, kod osoba koje boluju od raznih hroninih bolesti. 6. uticaj hrane na neke lekove 7. PREVENTIVNI CENTAR ZA ISHRANU ZDRAVIH I BOLESNIH LJUDI 8. Coffea arabica Coffea robusta KAFA Caffeine -kofein pojaava stimulativno dejstvo analeptika, a smanjuje sedativni efekat trankilizera. Oxalic acid vezuje Ca++ Tanini Sucrose Ulja 1500 hemijskih jedinjenja 9. KAFA Najpoznatije je svojstvo kafe da stimulie organizam. Kafa podstie koncentraciju, kognitivne procese, ubrzava procese obrade informacija u mozgu, ublaava glavobolju i podie raspoloenje. Poslednja istraivanja otkrivaju da su, osim kofeina, za to zasluni i hemijska jedinjenja zasad nepoznatog sastava koji podstiu adrenalin i kortizon. Za kofein je potvreno da podstie pamenje tako to vee modane receptore, a blokira smirujue delovanje neurotransmitera adenozina. Koliina adenozina raste tokom dana, a osobito je visoka kod starije populacije. Zanimljiva je istorijska injenica da je neko vreme konzumiranje kafe bilo ak kanjivo smru jer je podsticalo na greh. U Turskoj se u 15. veku ena mogla razvesti od mua ako joj nije dao dnevnu dozu kafe! 10. KAFA "Kafa bi trebala biti crna kao pakao, jaka kao smrt i slatka kao ljubav". Napitak Koliina kofeina Cola pia - 1 l 130 mg Kava espresso - tehnika kapanjem 170 ml 115-175 mg Kava espresso - standard 45 ml 100 mg Kava turska - velika alica 170 ml 80-135 mg Kava instant - velika alica 170 ml 65-100 mg Kava bez kofeina - alica 3-4 mg Ledeni aj - limenka 340 ml 70 mg Indijski aj iz vreice - 170 ml 40-60 mg okoladno mlijeko - 28,3 ml 1-15 mg Tamna okolada - 28,3 g 20 mg 11. KAFA Umereno pijenje 2-3 alice dnevno, smanjuje rizik od pojave mnogih savremenih bolesti: rizik od pojave dijabetesa, za 54% kod i 30% kod za 80% manja verovatnoa razvitka Parkinsonove bolesti, 25% manji rizik od pojave raka debelog creva, 80% manju mogunost ciroze jetre i 50% manji rizik pojave unih kamenaca Kafa uz cigaretu moe smanjiti rizik od pojave sranih bolesti i oteenja jetre. 4x vie antioksidanasa od aja Antimikrobno dejstvo u usnoj upljini (karijes) 12. KAFA A coffee a day keeps the doctor away Benefiti kafe Kao stimulans i za popravljanje raspoloenja Promene na nivou krvnih sudova Diuretino dejstvo Neeljena dejstva kafe Stimulacija sekrecije HCl u elucu cholesterola i homocysteine u plazmi (diterpeni: cafestol i kahweol)=unfiltered coffees Mogue povean rizik za miscarriage Povean rizik za goruicu/acid reflux Maskira poremeaje spavanja Withdrawal symptoms - headache, irritation) if you stop using it! 13. Dokazano je da kofein djeluje kao: stimulans, diuretik, blagi laksativ, ulazi u sastav nekih lekova protiv migrene. Kofein utjece na: pojaano luenje hormona guterae i eluane kiseline, spreava stvaranje bubrenih kamenaca, stimulie rad srca, pojaava brzinu i intenzitet disanja i smanjuje oseaj umora deluje diuretino ubrzava bazalni metabolizam 14. Lekovi koji oteavaju metabolizam coffeina. Neki lekovi usporavaju metabolizam kofeina, i pojaavaju njegov stimulirajui efekat: cimetidin (Tagamet), disulfiram (Antabuse), estrogeni, fluoroquinolone antibiotics (e.g.,ciprofloxacin, enoxacin, norfloxacin), fluconazole (Diflucan), fluvoxamine (Luvox), mexiletine (Mexitil), riluzole (Rilutek), terbinafine (Lamisil), verapamil (Calan). 15. Lekovi koji ispoljavaju neeljene efekte uz vee doze kofeina: metaproterenol (Alupent), clozapine (Clozaril), ephedrine, epinephrine, phenylpropanolamine, theophylline. Lithium apsorbciju ampicillin, erythromycin, griseofulvin, penicillin, i tetracyclines efikasnosti antiulkusnih lekova Iron (Fe) supplements (2 h appart) birth control pils stimulacija kofeinom 12 h!!! MAOI- kofein je slian tiraminu-hypertenzivna kriza nonprescription drugs containing caffeine (cold remedies, diuretics, pain relievers, stimulants, and weight-control products ) Sedatives 16. AJ Camelia sinensis 300 aktivnih materija Jedna olja zelenog aja = 50-100 mg kofeina + 300-400 mg polifenola E vrednost 1 olje aja =2 kcal FLAVANOLI : katehin, epikatehin (EC), galokahetin epikatehin- 3- galat (ECG) epigalokatehin (EGC) epigalokatehin-3- galat (EGCG) FLAVONOLI: kvercetin, kempferol, mirecetin L-teanin Alkaloidi aja: Cofein Teobromin Teofilin TANINI Ca,Fe,B1,B12 Oxalic acid 17. "Bolje biti bez hrane tri dana, nego bez aja jedan". 18. AJ Antioksidativni efekat LDL holesterola, triglicerida i fibrinogena poboljavajui odnos LDL i HDL holesterolarizika za aterosklerozu Antikancerogeno delovanje epigalokahetin blokira urokinazu Imunostimulatorno Antivirusno Antiagregaciono Neuroprotektivno (rizika za Alzheimer i Parkinson) Normalizacija krvnog pritiska osteljivost na insulin itoleranciju glikoze Boost memory (L-teanin) Poboljava cirkulaciju, regenerie kou 19. AJ L-teanin poveava sposobnost uenja, poboljava koncentraciju, deluje antagonistiki na visoke koncentracije kofeina, ime ublaava njegov negativan uinak, smiruje nervnu napetost, pogoduje snienju krvnog tlaka, ublaava simptome PMS. Prema laboratorijskim istraivanjima teanin ima ovakve uinke zbog njegovog delovanja na poveanje nivoa gama- aminomaslane kiseline (GABA) vanog inhibitornog transmitera u mozgu. ini se da teanin utie i na poveanje nivoa dopamina, koji utie na emocije, a porast njegovog nivoa doivljavamo kao prijatnost, zadovoljstvo. 20. Drugs that make it harder to metabolize caffeine cimetidine (Tagamet), disulfiram (Antabuse), estrogens, fluoroquinolone antibiotics (e.g., ciprofloxacin, enoxacin, norfloxacin), fluconazole (Diflucan), fluvoxamine (Luvox), mexiletine (Mexitil), riluzole (Rilutek), terbinafine (Lamisil), and verapamil (Calan). 21. Drugs whose adverse effects increase due to consumption of large amounts of caffeine lithium, clozapine (Clozaril), ephedrine, epinephrine, metaproterenal (Alupent), monoamine oxidase inhibitors, phenylpropanolamine, and theophylline 22. Allopurinol Antibiotics: ampicillin, erythromycin, griseofulvin, penicillin, and tetracycline. Anticoagulants Antiulcer medication Iron supplements - 2h Nonprescription drugs containing caffeine Monoamine oxidase (MAO) inhibitors: Caffeine has some similarity to tyramine hypertenzivna kriza Theophylline Sedatives NSAILs 23. OKOLADA Teobroma cacao "hrana za bogove" Teobromin, kofein Phenylethylalanine Anandamide P, Fe, Zn, K, Mg, Ca, Na B9, B1, B2, B5, B6, vit. E, -karoten 24. The Maya and the Ka'kau' (Cacao) 1 small rabbit = 30 cacao beans 1 turkey egg = 3 cacao beans 1 large tomato = 1 cacao bean OLMECI MAJE ASTECI 25. OKOLADA feel good mood altering chemicals : Phenylethylalanine and Anandamide. Phenylethylalanine is found in the blood of people in love. Anandamide stimulates areas of your brain also affected by the active ingredients in marijuana. 26. OKOLADA Stimulie dobro raspoloenje, podstie stvaranje serotonina (hormona "dobrog raspoloenja") oseaj prijatnosti Nakon konzumiranja okolade se oslobaaju endorfini. (unutranji ili endogeni opijati) = prirodno smirujue i antidepresivno dejstvo Mood elevator. Possible heart health benefits. cathechins Possible slowing of the aging process MAOI 27. OKOLADA Polifenoli su glavni antioksidansi u okoladi ili "hvatai slobodnih radikala" koji spreavaju da holesterol oksidie u krvi i zaepi krvne ile. ometaju nastanak upalnih procesa u organizmu i pojavu reume, dermatitisa i astme. Jedna "kockica" tamne okolade sadri jednaku koliinu fenola kao i aa crvenog vina. Studies have demonstrated benefits of dark chocolate consumption on blood pressure, insulin sensitivity, lipids, and endothelial function; there is observational evidence of a beneficial effect on susceptibility to heart disease. 28. ORAC scores for the Top 10 Antioxidant Foods (per 100 grams) 1) Raw cocao powder* 95,500 1) Raw cacao nibs* 62,100 2) Roasted cocoa powder 26,000 3) Goji Berries* 25,300 4) Acai Berries* 18,500 5) Dark Chocolate 13,120 6) Prunes 5,770 7) Raisins 2,830 8) Blueberries 2,400 9) Blackberries 2,036 10) Kale 1,770 Source: US department of Agriculture/Journal of American Chemical Society *Brunswick Laboratories MA, USA 29. OKOLADA Of particular interest is variation in chocolate craving associated with the menstrual cycle. This has been linked to biologically active constituents of chocolate, including methylx- anthines, biogenic amines, and cannabinoid-like fatty acids, along with a potential influence on levels of both serotonin and dopamine (1). Rozin et al. (2) found evidence of stronger chocolate craving in females than males, with menstrual cycle variation. Their work suggests that it is the sensory properties of chocolate, rather than neurochemical effects of its xanthine constituents, that account for the cravings it elicits. Because chocolate craving is apparently both potent and rather common, whatever the mechanism, the identification of healthful formulations of chocolate is of genuine clinical significance. 30. OKOLADA Dark choc