Click here to load reader

Sft parametreleri c. ogus09 (3)

  • View
    9.395

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

SFT yorumlanması

Text of Sft parametreleri c. ogus09 (3)

  • 1. SOLUNUM FONKSYON TEST PARAMETRELERNN TANIMLANMASI Dr. Candan Akdeniz niversitesi Tp Fakltesi Gs Hastalklar Anabilim Dal

2. Sunu plan Solunum fonksiyon testleri endikasyonlar, kontrendikasyonlar Solunum fonksiyon testleri Akcierlerin volm ve kapasiteleri Akm volm halkas Reversibilite Bron provakasyon testleri Maksimum istemli ventilasyonDifzyon kapasitesiMaksimum inspiratuvar/ maksimum ekspiratuvar basnlar (MIP/ MEP) Kompliyans Kapanma volm ve kapanma kapasitesi Hava yolu rezistans Hava yolu iletkenliiVentilasyon parametreleri, anatomik ve fizyolojik l baluk 3. Solunum fonksiyon testleri endikasyonlar A.Akcier hastalnn varln ya da yokluunu dorulamak (anormal semptom /fizik muayene / laboratuvar bulgularnn varl) B.Bilinen bir hastaln akcier fonksiyonlarna saysal yansmasn belirlemek (solunumsal / kardiyak/ nromuskler hastalklar) 4. C. evresel ve mesleksel maruziyetin etkinliini lmek (sigara, tozlu ve toksik materyal) D. Tedaviye yantn deerlendirilmesi (bronkodilatr, steroid, kardiyak ilalar, akcier rezeksiyonu, transplantasyon, akcier rehabilitasyonu) E. Cerrahi prosedrn riskini tahmin etmek (Akcier rezeksiyonu, sternotomi, st batn giriimleri,..) F. Yetersizlik durumunu saptamak (Sosyal/ hukuki nedenler) 5. Spirometri kontrendikasyonlar Test performansn etkileyen akut durumlarNedeni bilinmeyen hemoptiziPnmotoraks Yakn tarihte gz cerrahisi, torasik /abdominal cerrahi geirme Yakn tarihte MI veya unstable angina yksTorasik anevrizmalar (rptr riski) 6. Solunum Fonksiyon Testleri Hava yolu fonksiyonu 1. Basit spirometre 2. Zorlu vital kapasite manevras a. FVC,FEV 1 , PEF b. Akm-volm halkas 3. Maksimum volanter ventilasyon (MVV) 4. Maksimum inspiratuar/ekspiratuar basnlar (MIP/ MEP) 5. Hava yolu rezistans (Raw) ve kompliyans (C) 7. B. Akcier volmleri ve ventilasyon Fonksiyonel rezidel kapasite (FRC) Total akcier kapasitesi (TLC), rezidel volm (RV), FRC/TLC oran Dakika ventilasyonu, alveolar ventilasyon ve l boluk Ventilasyonun dalm C. Diffzyon kapasitesi D. Kan gazlar ve gaz deiim testleri (kan gaz, pulse oksimetre, kapnografi) E. Kardiyopulmoner egzersiz testleri F. Metabolik testler 8. Akcierlerin volm ve kapasiteleri Tidal volm nspiratuvar yedek volm Ekspiratuvar yedek volm Rezidel volm akcier volmleri akcier kapasiteleri nspiratuvar kapasite Vital kapasite Fonksiyonel rezidel kapasite Total akcier kapasitesi Kapasite:en az iki volm deeri toplam Akcier volm: Hava boluklarnda bulunan gaz miktar 9. nspirasyon aktif, ekspirasyon pasif bir harekettir. 10. Akcier volmleri STATK Zamanla ilikilendirilmeden manevralarn tamamlanr DNAMK Zorlu solunum(inspirasyon/ekspirasyon) manevralar srasnda lmler alnr 11. A kcier parankimi ve evreleyen organ ve dokular,Y zey gerilimi,S olunum kaslarnn oluturduu g,A kcier refleksleri,H avayollarna ait zellikler tarafndan belirlenmektedir. Statik akcier volmleri Akcierler ve intratorasik havayollarnda bulunan hava volm; 12. statik volmler Tidal volm ( V T ): Sakin solunum srasnda akcierlere giren veya kan hava hacmidir. Ortalama 500 ml.dir. TDALVOLM 13. nspiratuvar yedek volm (IRV): Sakin solunum srasnda inspirasyon tamamlandktansonra derin inspirasyonla alnan hava volmdr .TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM 14. Ekspiratuvar yedek volm (ERV) Sakin solunum srasnda ekspiryum tamamlandktan sonra tam bir ekspirasyonla atlan maksimum hava volmdr.EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM 15. Rezidel volm (RV) Maksimum bir ekspirasyondan sonra akcierlerde kalan hava volmdr.EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM REZDELVOLM 16. Total akcier kapasitesi Maksimal inspirasyondan sonra akcierlerde bulunan hava miktardr.Tm volmlerin toplamndan oluur(RV+ERV+V T +IRV)EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM REZDELVOLM TOTALAKCER KAPASTES 17. nspiratuvar kapasite Sakin solunum srasnda ekspiryum tamamlandktan sonra maksimum inspirasyonla alnan hava hacmidir.VT ile IRVn toplamndan oluur. EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM REZDELVOLM TOTALAKCER KAPASTES NSPRASYONKAPASTES 18. Vital kapasite (VC) Maksimum bir inspirasyondan sonra tam bir ekspirasyonla kartlan (ekspiratuvar VC), maksimal ekspirasyondan sonra tam bir inspirasyon ile akcierlere alnan(inspiratuvar VC)hava volmdr .(VT+ IRV + ERV) EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM REZDELVOLM VTALKAPASTE TOTALAKCER KAPASTES NSPRASYONKAPASTES 19. Maksimum ekspirasyon ; yava ve zorlanmadan yaplrsa statik volm olarakyava vital kapasite (SVC) ,zorlu yaplrsa dinamik volm olarakzorlu vital kapasite (FVC)adn alr.Salkl kiilerde; SVC = FVCSVC - FVC = hava hapsi 20. Fonksiyonel rezidel kapasite (FRC) Normal bir ekspirasyonun sonunda akcierlerde bulunan hava volmdr(RV + ERV)FRC= ekspiryum sonu akcier volmne (EELV) EKSPRASYON YEDEKVOLM TDALVOLM NSPRASYONYEDEKVOLM REZDELVOLM FONKSYONEL REZDEL KAPASTE VTALKAPASTE TOTALAKCER KAPASTES NSPRASYONKAPASTES 21. Relaksasyon volm ( Vr) Respiratuvar sistemin geveme durumunda iken iinde bulunduu statik dengeyi yanstr.Akcier ve gs duvar basnlarnn eit dzeyde ve ters ynde hareket ettii, solunum sistemi total elastik recoil basncnn sfr olduu durumdur.Salkl bireylerde istirahatte FRC ile benzer dzeydedir. 22. Dinamik akcier volmleri ve akmlar Havayollar obstrksiyonunun belirlenmesinde kullanlrlar, zorlu ekspirasyon ve inspirasyon srasnda deerlendirilirler.Dinamik spirometrinin sonular volm-zaman erisi ya da akm-volm halkasyla ifade edilir. 23. volm-zaman erisi 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 Vol m, Litre Zaman, saniye FVC 5 FEV 1 24. Akm Volm Halkas E kspiratuar akm hz, L/sn Vol m(L)FVC Maksimal ekspiratuar akm(PEF) nspiratuar akm hz, L/s n RV T AK 25. Zorlu vital kapasite (FVC) Tam bir inspirasyondan sonra zorlu ve hzl ekspirasyonla atlan hava volmdr.VCden fark manevrann ok hzl yaplmasdr Vol m(L)FVC RV T AK 26. Birinci saniyedeki zorlu ekspiratuvar volm (FEV 1 ) 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 Vol m, Litre Zaman, saniye FVC 5 FEV 1 FVC manevrasnn balangcndan itibaren zorlu ekspirasyonun 1. saniyesinde atlan hava volmdr. Bu deer volm olarak ifade ediliyorsa da aslnda bir saniyedekiakm hzn (volm/zaman) ifade eder yani hz gsterir. 27. Altnc saniyedeki zorlu ekspiratuvar volm (FEV 6 ) Zorlu ekspiryum manevras hava yolu obstrksiyonu olan olgularda 20 saniyeye kadar uzayabilmektedir. Bu manevrann6 saniye ile snrlandrlmas nerilmektedir.Bu olgularn ekspiryum sresi 6 saniyeyi aabileceinden, zorlu ekspiryum manevrasnn sonunda plato izilmesine allmaldr 28. Tiffeneau oran: FEV 1 / FVC oran: FEV 1% Solunumsal bozukluun tipini (obstrktif veya restriktif) belirlemede nemlidir.Gen, salkl kiilerde bu oran % 75in zerindedir. Akcierin elastik yapsndaki deiikliklere bal olarak yallarda bu oran% 65-70e kadar debilir.Obstrksiyon Restriksiyon FVC azalr azalr FEV1 azalr azalr FEV1/FVC (%) azalr normal veya artar 29. Maksimum ekspirasyon ortas akm hz(MMEFR, FEF 25-75%) Zorlu ekspirasyon manevrasnn ortasndaki, FVCnin % 25 ile %75i arasndaki akm hzdr.Orta ve kk havayollarndan gelen akm yanstr.Uyumlu klinik durumda;% FEF25-75; beklenen deerin % 60ndan azsa ve FEV 1 /FVC oran dkse, hava yolu obstrksiyonu dnlebilir. 30. Maksimal akm- volm halkas E kspiratuar akm hz, L/sn Vol m(L)FVC Maksimal ekspiratuar akm(PEF) nspiratuar akm hz, L/s n RV T AK Maximuminspirasyonerisi Maximumekspirasyonerisi Spirometrik traseden elde edilir 31. Maksimum ekspirasyon erisinden elde edilen balca lmler PEFR, FEF %25, FEF %50, FEF %75 dir.PEFR erinin efora baml blm, FEF %75 ve FEF %50 ise efora bamsz blmleridir. FEF %50 ve FEF %75 periferik hava yollar hakknda bilgi verir. FEF200-1200: Zorlu ekspirasyonla ilk200-1200 mlnin atldperioddaki akm hzdr.Zorlu ekspirasyonun erken blmn yanstr,byk havayollar hakknda bilgiverir 32. Maksimum inspirasyon erisinden elde edilen lmler; PIFR, FIVC,zorlu inspirasyonun %25indeki, %50sindeki ve %75indeki akm hzlardr(FIF %25, FIF %50 ve FIF %75) Ancak bu lmler iin beklenen deer cetvelleri yoktur 33. Akm volm erisinden ayrca FVC, V T , ERV ve IRV deerleri de saptanabilir.Akm etkileyen faktrlerin yorumlanmasna yardm eder, grsel bilgi aktarr 34. Akm-volm halkasnn ekli intratorasik/ekstratorasik solunum yolu darlklarnda, obstrktif / restriktif hastalklarda tipik grnm nedeniyle tan koydurucudur normal hafif obs ar obs Fix bykh.yolu obs deiken extrator.byk h.yolu obs Restriktifpatern 35. Obstr ktif Restri ktif M ikst Zaman Zaman Zaman Vol m Vol m Vol m Yava ykseli, atlan hava volmnde azal, tam expirasyon sresinin uzamas Azalm maksimum volmle birlikte platoya erken ulama Azalm maksimum volme yava ykselme volm-zaman erisi 36. PEF : Tepe ekspiratuar akm PEF, hem peakflowmetre hem deakm-volm erisinden hesaplanabilir.Byk hava yollarndaki obstrksiyonu yanstr ve eforla byk deikenlik gsterir. Sklkla astm alevlenmelerinde hava yoluobstrksiyonunun derecesinin bir indeksi olarak kullanlr. 37. Helyum-oksijen ( %80 He+%20 O 2 ) karmnda maksimum ekspirasyon akm-volm halkas Dk dansiteli, He- O 2ieren gaz solutulduunda byk hava yollarndaki trblan akm laminer akm niteliini kazanr, akm hzlar artar. Gei akm Oda havasndaakm-volm halkas izdirilir lem He-O 2karm solutularak tekrarlanrst ste konulan iki erinin ekspiryum sonuna doru dk akcier volmlerinde birleme noktasndan akm hznn eitlendii volm:VOLM SO FLOW 38. He-O 2karm solutulunca; Maksimum ekspirasyon erisinin FEF 50sinde akm hzlar salkl erikinlerde de artar, akm hz art > %20 ise, akm kstlanmas i ap 3 mmden byk hava yollarndadr. Klinik pratik uygulamada kk hava yolu hastalklarn saptamada volm iso flow, FEF 50den daha duyarl olmakla birlikte kullanm snrldr. 39. Reversibilite Erken reversibilite: Postbronkodilatr FEV 1de bazal deere gre%12 ve mutlak deer olarak 200 ml art. Ge reversibilite:6hafta-3ay yksek doz inhaler steroid veya 2 hafta oral steriod sonras FEV 1 de %15 ve mutlak deer olarak 200ml art, PEFde 20 art 40. 1 Zaman (sn) 2 3 4 5 FEV 1 Vol m(lt) Normalkii Ast ma ti k( b ron k odilat rsonras ) Ast ma ti k( b ron k odilat rncesi ) Erken reversibilite 41. B d s onras FEV1 bazalFEV1 bazalFEV1 Mutlak de i kenlik

Search related