”œ£  £ ¤ ‘£¥›, 1400-1800

  • View
    219

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of ”œ£  £ ¤ ‘£¥›, 1400-1800

  • 8/18/2019 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΣΥΛΟ, 1400-1800

    1/36

    Ο δρόμος προς το άσυλο:Ο δρόμος προς το άσυλο:

    Τρέλα και δυτική κοινωνία, 1400 - 1800.Τρέλα και δυτική κοινωνία, 1400 - 1800.

    1

  • 8/18/2019 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΣΥΛΟ, 1400-1800

    2/36

    Ενα πρόβλημα ιστορικής ερμηνείας:Ενα πρόβλημα ιστορικής ερμηνείας:

    Μέχρι τα μέσα περίπου του 17ου αιώνα, οι άνθρωποι με

    ψυχικές διαταραχές δεν αντιμετωπίζονταν σαν ξεχωριστή κατηορία

    κοινωνικά παρεκκ!ιν"ντων, α!!ά αποτε!ο#σαν τμήμα του ευρ#τερου

    περιθωριακο# π!ηθυσμο# των αρρώστων, ακ!ήρων και ενικ"τερα

    των ανίκανων να συντηρηθο#ν ατ"μων$ %πιπ!έον, οι άποροι

    ψυχοπαθείς δεν αντιμετώπιζαν το ενδεχ"μενο εκ!εισμο# τους σε

    κάποιο ειδικά διαμορ&ωμένο χώρο ή κέτο$ 'τα ευπορ"τερα

    στρώματα, άτομα με έκδη!α ψυχικά προ(!ήματα αντιμετωπίζονταν

    στα π!αίσια του στενο# οικοενειακο# τους περι(ά!!οντος$ )ι

    ψυχοπαθείς ζο#σαν στη μεά!η π!ειοψη&ία τους ε!ε#θερα στα

    π!αίσια των δυτικών κοινωνιών$ %ναν αιώνα αρ"τερα, η κατάσταση

    είχε α!!άξει δραματικά$ *)σοι θεωρο#νταν παρανο+κοί,

    αντιμετωπίζονταν π!έον ως ειδική κατηορία προ(!ηματικών

    ατ"μων-, σε απ"!υτη απομ"νωση απ" το κοινωνικ" σώμα$ )ι

    ψυχοπαθείς (ρέθηκαν περιορισμένοι σε ειδικά διαμορ&ωμένα άσυ!α,

    συχνά υπ" κρατικ" έ!εχο$ 'τα π!αίσια αυτο# του νέου

    περιοριστικο# περι(ά!!οντος, η ψυχασθένεια αντιμετωπιζ"ταν ως

    ιατρικ" πρ"(!ημα, το οποίο κα!ο#νταν να αντιμετωπίσουν ειδικοί

    ιατροί με τον τίτ!ο ιατροί των τρε!ών- .mad/doctors στην 0!ία$

    2 παραδοσιακή ιστορική θεώρηση αυτών των α!!αών στην

    αντιμετώπιση της τρέ!ας ως ασθένειας και των τρε!ών ως ειδικών

    ασθενών- εμ&ορο#νταν απ" την κ!ασική ραμμική αντί!ηψη,

    προτάσσοντας ως ερμηνεία τη σ#ζευξη, απ" τον 13ο αιώνα και μετά,

    δημιουρικών- δυνάμεων "πως ο ανθρωπισμ"ς, η επιστημονική επανάσταση και η ανά!ηψη της ευθ#νης περίθα!ψης των ψυχικά

    ασθενών απ" τον νέο κρατικ" μηχανισμ"$ 2 ερμηνεία αυτή

    υποράμμιζε το &ι!ανθρωπικ" στοιχείο αυτών των μεταρρυθμίσεων,

    παρουσιάζοντας τε!ικά τις ανακατατάξεις στην αντιμετώπιση της

    2

  • 8/18/2019 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΣΥΛΟ, 1400-1800

    3/36

    τρέ!ας ως ασθένειας ως ακ"μη μια ένδειξη της προ"δου της

    ανθρωπ"τητας-1$

    Η ιστορία της τρέλας τουΗ ιστορία της τρέλας του MichelMichel FoucaultFoucault::

    4ομή στην ιστορική διερε#νηση της θεώρησης της τρέ!ας στις

    δυτικές κοινωνίες υπήρξε το έρο του MichelFoucault Ιστορία της

    τρέλας στην κλασική εποχή, δημοσιευμένο το 156$ 4ο έρο, το οποίο

    δίχασε την ιστορική κοιν"τητα, θεωρείται π!έον (ασικ" σ#ραμμα

    της νέας ιστορίας της τρέ!ας$ )παδοί και πο!έμιοι της θεωρίας του

    ά!!ου στοχαστή επισημαίνουν ως σημαντικ"τερη συμ(ο!ή του

    έρου την ανάδειξη της τρέ!ας ως μετα(!ητής κοινωνικής

    κατασκευής / έκ&ρασης της κάθε εποχής, καθώς και της ιστορίας της τρέ!ας ως αναπ"σπαστου μέρους της ιστορίας της !οικής2$

    8εντρικ" εον"ς στην εξιστ"ρηση του Foucaultαποτε!εί ο

    μεά!ος εκ!εισμ"ς- των περιθωριακών π!ηθυσμών της 9#σης στη

    διάρκεια του 17ου και του 13ου αιώνα$ ) περιορισμ"ς των

    περιθωριακών κατοίκων των π"!εων σε ειδικά διαμορ&ωμένα

    αναμορ&ωτήρια .ο Foucault υπο!οίζει πως, μ"νο στο :αρίσι

    &υ!ακίσθηκαν περί τα 6$;;; άτομα συνιστο#σε πρωτο&ανές "σο και μαζικ" &αιν"μενο και συνδε"ταν με μια νέα κοινωνική αντί!ηψη της

    περιθωριακ"τητας$ 'ε μια έντονα ορθο!οιστική εποχή, η τρέ!α

    αποτε!ο#σε μια απ" τις εκδη!ώσεις της α!οίας- .d

  • 8/18/2019 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΣΥΛΟ, 1400-1800

    4/36

    οκνηρία και η τε!ευταία αποτε!ο#σε την #ψιστη προσ(ο!ή του

    ανθρώπου στον 9ημιουρ", στην ουσία μια μορ&ή ανταρσίας ενάντια

    στην πίστη$ 2 νέα καταξίωση της ερασίας / και η συνακ"!ουθη

    απαξίωση της οκνηρίας / κατέστησαν τους άνερους ή

    αρ"σχο!ους- περιθωριακο#ς των π"!εων κοινωνικά προκ!ητικο#ς

    και τους οδήησαν μαζικά στις &υ!ακές / κοινωνικά αναμορ&ωτήρια$

    :έρα απ" οποιεσδήποτε οικονομικές σκοπιμ"τητες / τις οποίες

    αποδεδειμένα ε!άχιστα εξυπηρέτησε / ο εκ!εισμ"ς των

    περιθωριακών αποσκοπο#σε στο να τους α&αιρέσει απ" την

    καθημεριν"τητα των τίμια εραζ"μενων ανθρώπων-3$

    2 καταδίκη της α!οίας- στον τε!ευταίο αιώνα του ancien

    ré gimeεμπεριείχε μια ριζική ανακατάταξη των ηθικών κατηοριών>

    :έρα απ" τους τρε!ο#ς, τα σω&ρονιστικά ιδρ#ματα δέχθηκαν τους

    σεξουα!ικά υπ"τροπους, τους ιερ"συ!ους και τους πο!ιτικά

    ε!ευθεριάζοντες .libertins$ 8άθε μορ&ή αποκ!ίνουσας συμπερι&οράς

    αντιμετωπιζ"ταν ως άρνηση των αστικών αξιών> ) Foucaultανα&έρει

    ενδεικτικά πως οι πάσχοντες απ" α&ροδίσια νοσήματα έπαψαν π!έον

    να θεωρο#νται αθώα θ#ματα μιας ν"σου, α!!ά αντιμετωπίζονταν ως κοινωνικά προκ!ητικοί$ 0ντίστοιχα, και σε αντιστρο&ή των ηθικών

    αντι!ήψεων της 0ναέννησης, ο σοδομισμ"ς έπαψε να συνιστά

    μέιστο έκ!ημα κατά της πίστης / που επέ&ερε την ποινή του

    θανάτου στην πυρά / ενώ η ομο&υ!ο&ι!ία κατατάχθηκε π!έον στα

    ειδεχθέστερα εκ!ήματα$ :ίσω απ" τη νέα ποινικοποίηση των

    σεξουα!ικών ατοπημάτων, πίσω απ" την απ"πειρα καταστο!ής της

    α!οίας-, (ρισκ"ταν η ανάκη προ!αξης της αστικής

    οικοένειας4$

    3Foucault,  Ιστορία της τρέλας στην κλασική εποχή, ?) μεά!ος εκ!εισμ"ς@, σ$65/ 11A$ 4Foucault,  Ιστορία της τρέλας στην κλασική εποχή,, ?) κ"σμος του σω&ρονισμο#@, σ$11A/1AB$

    4

  • 8/18/2019 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΣΥΛΟ, 1400-1800

    5/36

    O  Foucault επιτίθεται με σ&οδρ"τητα στην παραδοσιακή

    ραμμική θεώρηση που κρίνει την ιατρική αντιμετώπιση των

    ψυχοπαθών στην εποχή του κ!ασικισμο# σαν ένα πρώτο

    &ωτι