60
1 AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA Doç. Dr. Seyhan Erdoğdu Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü 11-12 Eylül, 2009 (ETCF)

AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

  • Upload
    oswald

  • View
    86

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA. Doç. Dr. Seyhan Erdoğdu Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü 11-12 Eylül, 2009 (ETCF). Giriş: Sosyal Politika ve Sosyal Koruma i. - PowerPoint PPT Presentation

Citation preview

Page 1: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

1

AVRUPA BİRLİĞİNDESOSYAL KORUMA

Doç. Dr. Seyhan ErdoğduAnkara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi,

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü

11-12 Eylül, 2009 (ETCF)

Page 2: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Giriş: Sosyal Politika ve Sosyal Koruma

i

– Bireysel ve toplu iş ilişkileri alanında emeği koruyucu ve güçlendirici iş hukuku,

– Asgari ücret ve ücret politikaları, – İstihdam politikaları, – Kamusal altyapı hizmetleri (konut, ulaşım ve diğer

altyapı hizmetleri)– Kamusal sağlık, eğitim, – Sosyal koruma (sosyal güvenlik, sosyal yardımlar ve

sosyal hizmetler) • Tarımsal destek politikaları,• Bölgesel politikalar vb.

Page 3: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

3

Sosyal Koruma

• Sosyal Koruma bir ülkede yaşayanların sosyal risklere karşı korunmaları için düzenlenmiş tüm sosyal toplu transfer sistemlerine denir.

• Sosyal Koruma= Sosyal Güvenlik + Sosyal Yardımlar + Sosyal Hizmetler

Page 4: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sosyal Güvenlik

• Bireylerin ve ailelerin– hastalık, – analık, – iş kazası, meslek hastalığı, – malullük, – yaşlılık, – ölüm, – işsizlik v– aile sahibi olma durumunda karşılaşacakları – gelir kaybı ve gider artışlarının karşılanması için gereksinim duydukları destek

ve dayanışmanın, kamu programları aracılığıyla kurumsallaştırılmasıdır.

Page 5: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

5

AB POLİTİKALARI

I. BİRİNCİ SÜTUN: TOPLULUK POLİTİKALARI

1-      PİYASA İNŞA EDEN POLİTİKALAR1.1  ORTAK REKABET POLİTİKASI1.2  ORTAK TİCARET POLİTİKASI1.3  GÜMRÜK BİRLİĞİ1.4  EKONOMİK VE PARASAL BİRLİK1.5  VERGİLENDİRME POLİTİKASI1.6  SANAYİ VE KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTE İŞLETMELER POLİTİKASI1.7  TRANS AVRUPA AĞLARI·        ORTAK TAŞIMACILIK POLİTİKASI·        TELEKOMÜNİKASYON, BİLGİ TOPLUMU VE IT TEKNOLOJİLERİ·        ENERJİ POLİTİKASI

2. PİYASA DÜZELTEN POLİTİKALAR (Üreticilerin piyasa güçlerinden korunması)2.1 ORTAK TARIM POLİTİKASI2.2 BALIKÇILIK POLİTİKASI2.3 BÖLGESEL POLİTİKA

3. PİYASANIN İNSANLAR VE ÇEVRE ÜZERİNE ETKİLERİNİ YUMUŞATAN POLİTİKALAR, SOSYAL POLİTİKALAR

3.1 ÇEVRE POLİTİKASI3.2 TÜKETİCİ POLİTİKASI3.3 MESLEKİ EĞİTİM VE GENÇLİK POLİTİKASI3.4 BİLİM VE ARAŞTIRMA POLİTİKASI3.5 SOSYAL POLİTİKALAR

II. İKİNCİ SÜTUN: ORTAK DIŞİŞLERİ VE GÜVENLİK POLİTİKASI

III. ÜÇÜNCÜ SÜTUN: ADALET VE İÇİŞLERİ POLİTİKASI

Page 6: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

6

AB’nde Sosyal Politika•Sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonu, •Serbest dolaşım •Kadınlarla erkekler arasında eşitlik •İşçi sağlığı ve iş güvenliği •Avrupa İş Hukuku

a. Yeniden Yapılanma: Toplu işten çıkarmalar , İşverenin ödeme aczi, İşyerinin devrib. İşçilerin Bilgilendirilmesi ve Danışma: Avrupa İşyeri Konseyleri, Bilgilenme Danışma, Avrupa Şirket Statüsü c. Atipik Çalışma ve Çalışma süreleri: Belli süreli çalışma, Kısmi süreli çalışma, Çalışma sürelerinin düzenlenmesi Diğer: Sözleşme veya istihdam ilişkisine uygulanacak koşullarÇalışan gençlerin korunmasıAnalığın Korunması Ebeveyn İzni

•Avrupa İstihdam Stratejisi•Sosyal Korumanın Modernleştirilmesi ve Geliştirilmesi •Sosyal İçerme

Page 7: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

7

Sosyal Koruma ve AB Bütünleşme Süreci

• Serbest ticaret alanı • Gümrük Birliği• Ortak pazar: işgücü ve sermayenin serbest dolaşımını öngörür.

İşgücünün serbest dolaşımının olması, sağlık, iş güvenliği, eğitim, sosyal güvenlik gibi alanlarda benzer politikalar uygulanmasını teşvik eder.

• Ekonomik birlik: sanayi, ulaştırma, enerji, telekomünikasyon, mali ve parasal politikalar ve genel olarak tüm ekonomik ve sosyal politikalarda uyumlaştırmayı öngörür.

• Siyasi birlik: Dış politika, savunma politikası gibi alanları da kapsar.

Page 8: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

8

Sosyal Koruma ve AB Genişleme Süreci

• 1957: Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg• 1973 Danimarka, İrlanda ve İngiltere• 1981 Yunanistan• 1986 Portekiz ve İspanya• 1995 Avusturya, Finlandiya ve İsveç

– 1989 Doğu Almanya• 2004 Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Macaristan, Polonya, Estonya,

Lituanya, Letonya, Slovenya, Malta, Kıbrıs • 2007 Romanya, Bulgaristan• Hırvatistan• Makedonya• Türkiye

Page 9: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

9

1. Sosyal Koruma ve Ana Antlaşmalar

• 1957, Roma Antlaşmaları

• 1986 Tek Avrupa Yasası (1986)Sosyal Şart (1989)

• 1992 Maastricht Antlaşması (Avrupa Birliği Antlaşması) 

• Maastricht’e kadar sosyal koruma: koordinasyon amacıyla kural konulan bir sosyal politika alanı

Page 10: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

10

Sosyal Koruma ve Ana Antlaşmalar

Maastricht sonrasında sosyal koruma: uyumlaştırma yöntemine açık bir alan

• 1997 Amsterdam Antlaşması– 2000 Avrupa Birliği Temel Haklar şartı

• 2001 Nice Antlaşması

• 2007 Lizbon Antlaşması (onaylanmadı)

Page 11: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

11

Oybirliği ile karar alınan konular

• Sosyal koruma

• İş sözleşmesinin sona erdirilmesi

• İşçi ve işverenlerin çıkarlarının temsili ve toplu savunulması

• Üçüncü ülke uyrukluların istihdam koşulları

Page 12: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

12

Topluluğun bağlayıcı karar alma yetkisi dışındaki konular

• Ücretler

• Örgütlenme Hakkı

• Grev hakkı

• Lokavt

Page 13: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

13

2. Avrupa Birliği’nin Sosyal Koruma Politikaları

AB 27’lerin Sosyal koruma harcamaları - 2006: GSYH’nın %26,9 düzeyinde (Fransa %31; Romanya %14; Türkiye: %14.66)– sosyal emeklilik % 46, – sağlık % 29, – işsizlere yapılan transferler %6 – özürlülük ve aile/çocuk % 8; – sosyal dışlanma % 4

• Finansmanın %59’u sosyal katkılardan /işveren %38, işçi %21), %38’i ise vergilerden.

• Nispi yoksulluk (%60) 2006: Hane halklarının %16’sı

Page 14: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

14

Türkiye’de yoksulluk 2007

Kırsal kesimde %32,18

Kentsel alanlarda % 10,61

Türkiye geneli %18,56 (4 kişilik hane için gıda ve gıda dışı 619 TL/Ay)

Harcama esaslı göreli yoksulluk (%50) %14,43

(Eşdeğer fert başına tüketim harcaması medyan değerinin %50'si esas alınmıştır.)

•  

Page 15: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

15

2.1 Sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonu

• Sosyal güvenlik rejimlerinin istihdam edilenlere ve onların Toplulukta serbest dolaşan aile bireylerine uygulanmasına dair 1408/71 sayılı Tüzük ve bu Tüzüğün uygulanmasına dair 574/72 sayılı Tüzük

• 1 Temmuz 1982 tarihinden itibaren bu düzenlemelerin kapsamına bağımsız çalışanlarla onların bakmakla yükümlü oldukları kişilerin de dahil edilmelerini sağlayan tüzükler

• Sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonu üzerine 883/2004 sayılı tüzük (uygulama tüzüğü henüz benimsenmedi)

Page 16: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

16

2.2 Ek Emeklilik Sistemleri 2004: 2 500 milyar Euro

• 1997 DGXV tarafından hazırlanan Tek pazarda ek emeklilik üzerine Yeşil Kitap

• 1998 Topluluk içinde hareket eden ücretli ve kendi hesabına çalışanların ek emeklilik haklarının korunmasına ilişkin Konsey Direktifi (98/49EC)

• 1999 Ek emeklilik için tek pazara doğru başlıklı Komisyon Tebliği COM(99) 134final/2

• 20000 Avrupa Parlamentosu ve Konseyin Mesleki Emeklilik sağlanmasına ilişkin faaliyetler üzerine Direktif önerisi (COM (2000) 507 final).

• 2000: Emeklilik Forumu

• 2001 Mesleki emeklilik sistemlerinin vergilendirilmesine ilişkin Komisyon Tebliği (COM (2001)214 final)

• 2003 Mesleki emeklilik sağlayan kuruluşların faaliyetleri ve denetimi üzerine 2003/41/EC sayılı Direktif

Page 17: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

17

2.3 Sosyal Korumanın Modernleştirilmesi ve

Geliştirilmesi

Page 18: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

18

2.3.1. Sosyal koruma ve sosyal içermeye ilişkin yeni yaklaşımların doğuşu

• “Avrupa sosyal modeli”

• 1980’li yıllar: Avrupa ülkelerinde, sosyal modelin unsurlarının daraltılması

• 1990’lı yıllar: sosyal koruma ile ekonomik etkinlik ve dış rekabet edebilirlik arasında hassas bir denge

Page 19: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

19

2.3.2 İlk Adımlar: İki Tavsiye

• 24 Haziran 1992 tarihli (92/441/EEC), sosyal koruma sistemlerinde yeterli kaynak ve sosyal yardıma ilişkin ortak ölçütler üzerine Konsey Tavsiyesi

• 2 Temmuz 1992 tarihli (92/442/EEC) sosyal koruma amaç ve politikalarının benzeşmesine ilişkin Konsey Tavsiyesi

• 1993 yılından beri düzenli raporlar• MISSOC (Mutual Information System on Social

Protection Sosyal Koruma Üzerine Karşılıklı Bilgi)

Page 20: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

20

2.3.3 Sosyal Korumanın Geleceği

• 1995: Sosyal Korumanın Geleceği: Avrupa Tartışması İçin Bir Çerçeve başlıklı Komisyon Tebliği: – Sosyal koruma –istihdam ilişkisi– Kaynak sorunu– Hakların ve katkıların bireyselleştirilmesi– Kaliteli ve parasız sağlık hizmetlerinin

sürdürülebilirliği sorunu– Sosyal koruma turizmi– Ek emeklilik sitemleri

Page 21: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

21

2.3.4 Sosyal Korumanın Modernleştirilmesi ve İyileştirilmesi

• 1997: Avrupa Birliğinde Sosyal Korumanın Modernleştirilmesi ve İyileştirilmesi başlıklı Komisyon Tebliği– Değişimin nedenleri– Vergi sistemlerinin koordinasyonu– İşsizlik ve istihdam, pasif politikalar yerine aktif

politikalar – Emeklilik yaşının artırılması– Sosyal dışlanma– Ek emeklilik sistemleri

Page 22: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

22

Amsterdam Antlaşması

• Yeni 13. Madde:ayrımcılığa karşı hükümler

• Yeni Bölüm VIII, yeni 125-130. Maddeler: İstihdamın geliştirilmesi

• Yeni Bölüm XI, Yeni 136-145. Maddeler: Sosyal Protokol

Page 23: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

23

2.3.5. 1999:Sosyal Korumanın Modernleştirilmesi için Birleşik Bir

Strateji

• İşi gelir getirici kılmak ve güvenli gelirler

sağlamak,• Emekli gelirlerini güvenli kılmak ve emeklilik

sistemlerini sürdürülebilir yapmak,• Sosyal entegrasyonu geliştirmek • Yüksek kalitede ve sürdürülebilir sağlık hizmeti

sağlamak

Page 24: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

24

2.3.6 Mart 2000 Lizbon Avrupa Konseyi ve sosyal koruma

 • Lizbon sürecinin sosyal ayakları: – Büyümenin sürdürülebilir ve "daha çok ve

daha iyi işler" yaratılarak olması ve AB ülkelerinde sosyal koruma sistemlerinin geliştirilerek modernizasyonu, insana yatırım ve sosyal içermenin sağlanması

Page 25: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

25

2.3.7 Sosyal Koruma Komitesi2000

• Görevi:Üye devletlerde ve Toplulukta sosyal koruma alanında meydana gelen değişiklikleri izlemek,

• Bilgi, deneyim ve örnek uygulamaların Üye devletler ve Komisyon arasında paylaşılmasını sağlamak,

• Konseye sunulmak üzere, sosyal politika alanında, Konseyin belirlediği amaçlar doğrultusunda neler yapıldığını kapsayan yıllık bir rapor hazırlamaktır

• Yapısı: Her üye devletten ve Komisyondan ikişer temsilci

Page 26: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sosyal Koruma Komitesi 2000

Öncelikli amaçları:• Emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğine

ağırlık vererek uzun vadeli bir bakış açısı ile sosyal güvenlik sistemlerinin geleceği konusunu ele almak

• Üye Devletlerin, sosyal içermenin geliştirilmesine yönelik politikalarını desteklemek üzere hedefler ve göstergeler belirlemek

26

Page 27: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sosyal Koruma Komitesi 2004

• Amaçları

– İşi gelir getirici kılmak ve güvenli gelirler sağlamak

– Emekli aylıklarını güvenli kılmak ve sürdürebilir emeklilik sistemleri sağlamak

– Sosyal içermeyi geliştirmek

– Kaliteli ve sürdürebilir sağlık hizmetleri sağlamak

27

Page 28: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

28

Ekonomik Politika Komitesi 1974 (revize 2000)

• Makro ekonomik ilkelerin geliştirilmesi ve uygulanması süreci

• İstikrar ve Büyüme Paktı'nın kriterlerinin hayata geçirilmesi

• Sosyal koruma alanları, örneğin emeklilik ve sağlık sistemlerinin reformu, bütçe disiplininin sağlanması ve kamu harcamalarının azaltılması bağlamında gündeme gelmektedir.

Page 29: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

29

İstikrar ve Büyüme Paktı

İstikrar ve Büyüme Paktı'nın amacı: üye bütçe disiplinini gerçekleştirmeleri

Üye devletlerin bütçe durumlarının izlenmesi ve ekonomik politikalarının koordinasyonu ve aşırı bütçe açığı durumlarına ilişkin yöntemler üzerinde ayrıntılı teknik düzenlemeli içeren,

Bir Konsey kararı (1997)

İki Konsey Tüzüğü (1997).

Page 30: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

30

İstihdam Komitesi 2000

• Sosyal korumanın prim ve vergi yükünün azaltılması

• Bu mali kaynakların kaybını telafi edecek ve sosyal korumanın zayıflamasını engelleyecek alternatif bir kaynak arayışı.

Page 31: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

31

2.3.8 2000 Nice Zirvesi ve Sosyal Gündem

• Aralık 2000 Nice Zirvesi: 2000-2005 için Sosyal öncelikli amaçlar:

• İşgücü piyasasına katılım ve herkes için kaynaklara, haklara, mal ve hizmetlere ulaşım,

• Dışlanma risklerinin önlenmesi,• En çok korunmaya muhtaç olanlar için önlemler,• Sosyal koruma alanında tüm aktörlerin seferber

edilmesi 

Page 32: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

32

2.3.9. Açık İşbirliği Yöntemi

• Sosyal politikanın belirlenmesinde geniş katılımın sağlanması,

• Farklı düzeylerdeki yönetimlerin koordinasyonu,• Bilgi toplanması ve kıyaslamalar yapılmasına

önem verilmesi,• Çeşitlilik ihtiyacının kabul edilmesi,• Komisyon ve Konseyin sistemli ancak

müeyyidesiz rehberliğinin sağlanması

Page 33: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

AİY - birlikte yürütme

• 2003 Lizbon stratejisinin sosyal boyutunun güçlendirilmesi: Sosyal koruma alanında açık işbirliğinin birlikte yürütülmesi başlıklı Komisyon Tebliği

• 2005 Birlikte çalışmak, daha iyi çalışmak: Avrupa Birliği’nde sosyal koruma ve sosyal içerme politikalarının açık koordinasyonu için yeni bir çerçeve başlıklı Komisyon Tebliği

33

Page 34: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

AB’nin sosyal koruma alanında üç temel amacı

• Yeterli, ulaşılabilir, mali yönden sürdürülebilir, uyumlanabilen ve etkin sosyal koruma sistemleri ve sosyal içerme politikaları yoluyla, sosyal bütünleşme, kadın erkek eşitliği ve herkes için eşit fırsatlar

• Daha fazla büyüme, daha çok ve daha iyi işler ve daha fazla sosyal bütünleşme öneren Lizbon hedefleri ve AB’nin Sürdürülebilir Kalkınma Stratejisi ile etkileşim

• Politikaların biçimlenmesi, uygulanması ve izlenmesinde iyi yönetişim, şeffaflık ve katılım

Page 35: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Yoksulluğun ve sosyal dışlanmanın yok edilmesi

• Herkesin topluma katılmak için ihtiyaç duyduğu kaynaklara, haklara ve hizmetlere ulaşımının sağlanması, dışlanmaya yol açan ayrımcılık biçimleri ile mücadele.

• İşgücüne katılımın geliştirilmesi

• Sosyal içerme politikalarının koordine edilmesi ve hükümetin tüm düzeylerini ve yoksulluk içindeki kişiler dahil ilgili aktörleri kapsaması; etkili ve etkin olması ve tüm kamu politikalarının içine dahil edilmesi (mainstreaming)

35

Page 36: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Yeterli ve sürdürülebilir emekli aylıkları

• İnsanların emekli olduktan sora yaşam standartlarını makul bir ölçüde koruyabilmeleri amacıyla herkes için yeterli emeklilik geliri

• Kamu maliyesi üzerindeki baskılar ve nüfusun yaşlanması göz önünde tutularak, daha uzun çalışma yaşamları ve aktif yaşlanmanın desteklenmesi, yarar ve katkıların dengelenmesi, fonlu ve özel sistemlerin maliyetinin ucuzlatılması ve güvenilirliklerinin artırılması,

• Emeklilik sistemlerinin kadın ve erkeklerin ihtiyaçlarına, modern toplumların gereklerine, demografik yaşlanma ve yapısal değişikliğe iyi bir biçimde uyarlanmış olması

36

Page 37: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Ulaşılabilir, yüksek kalitede ve sürdürülebilir sağlık ve uzun süreli bakım

• Herkesin yeterli sağlık hizmetleri ve uzun süreli bakıma ulaşabilmesi ve bu hizmetlere ulaşmanın yoksulluk ve mali bağımlılığa yol açmaması

• Sağlık ve uzun süreli bakımda kalite;

• Kaynakların rasyonel kullanımı

37

Page 38: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

ESSPROS

• 2007 tarih ve 458/2007 EC sayılı Tüzük

• ESSPROS Avrupa Bütünleştirilmiş Sosyal Koruma İstatistikleri Sistemi (European System of Integrated Social Protection Statistics)

38

Page 39: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

39

Sosyal AİY olumlu yanları

• Karşılıklı öğrenme• Paydaşların katılımının artması• Dışlanma ve yoksulluğun çok

boyutluluğunun daha iyi kavranması• Sosyal koruma sistemlerinin

modernleşmesinin hızlanması• Ortak sorunlara ortak yaklaşım• Yeni ortak sorunların ön plana çıkarılması

Page 40: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

40

Sosyal AİY’nin eksikleri

• Ortak amaçlar yolunda ilerlemede yetersizlik ve yavaşlık• Siyasi desteğin zayıflığı • Sürecin görünmezliği• Yatay politka koordinasyonunun eksikliği• Sosyal koruma ve içermenin tüm ilgili politka alnlarına

dahil edilmesi ihtiyacı• Politka analizlerinin daha iyi yapılması ihtiyacı• Bölgesel ve yerel aktörlerin daha fazla katılımı ihtiyacı• Sivil toplum örgütleri temsilcilerinin daha fazla rol

oynaması ihtiyacı• Karşılıklı öğrenme sürecini güçlendirme ihtiyacı

Page 41: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sosyal AİY’nin güçlendirilmesi

• 2008 Sosyal Avrupa için yenilenen bir taahhüt: Sosyal Koruma ve Sosyal İçerme için Açık İşbirliği Yönteminin Güçlendirilmesi başlıklı Komisyon Tebliği

• 2007 PROGRESS 2007-2013 İstihdam ve Dayanışma için Topluluk Programı

41

Page 42: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

42

2.3.10 Emeklilik sistemlerinin geleceği üzerine tartışma

• 11 Ekim 2000 tarihli güvenli ve sürdürülebilir emeklilik konusunda yeni yaklaşıma ilişkin “Uzun Vadeli bir Bakış Açısı ile Sosyal Korumanın Gelecekteki Evrimi: Güvenli ve Sürdürülebilir Emeklilikler” başlıklı Komisyon Tebliği

• 2001 Gothenburg Zirvesine sunulan “Güvenli ve Sürdürülebilir Sosyal Koruma Sistemlerinin Geleceği Hakkında” başlıklı Komite Raporu

Page 43: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

43

Emeklilik sistemlerinin geleceği üzerine tartışma

• 3 Temmuz 2001: bütüncül bir yaklaşımla güvenli ve sürdürülebilir emeklilik sistemlerine yönelik ulusal politikaların desteklenmesi konusunda Komisyon Tebliği

• 2001 Sosyal Politika Komitesi ve Ekonomik Politika Komitesi tarafından hazırlanan Ortak Rapor

Page 44: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

44

2001 Laeken Konseyi

• Sosyal politika Komitesi ve Ekonomik Politika Komitesi tarafından hazırlanan Ortak Raporun benimsenmesi

• Emeklilik sistemlerine ilişkin ortak amaçlar ve bu amaçlara ulaşmak için uygulanacak olan açık işbirliği yönteminin benimsenmesi – Raporun içeriği: emeklilik sistemlerinin yeterliliği,

mali açıdan sürdürülebilirliği ve modernizasyonuna ilişkin on bir temel amaç

Page 45: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

45

Emeklilik raporları

• Yeterli ve sürdürülebilir emeklilik üzerine Ortak Komisyon ve Konsey Raporu (CS 7165/03, 18/03/2003

• 2005 Ulusal strateji raporları (Yeterlilik, Sürdürülebilirlik, Modernleşme)

• 2006 Yeterli ve Sürdürülebilir Emekli Aylıkları Sentez Raporu

Page 46: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

46

2.3.11 Sağlık sistemleri

• Haziran 2001 Gothenburg Avrupa Konseyi: sağlık ve yaşlıların bakımı konusunda ve 2002 ilkbaharında yapılacak zirve için bu konularda bir Rapor hazırlanması talebi.

• 2001 Sağlık ve yaşlı bakım hizmetlerinin geleceği: erişilebilirliğin, kalitenin ve mali yaşayabilirliğin garantisi başlıklı Komisyon Tebliği

Page 47: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sağlıkta ilkeler

• Herkesin ulaşabileceği sağlık hizmetleri

• Yüksek kaliteli sağlık hizmetleri

• Mali yaşayabilirlik

47

Page 48: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sağlık hizmetleri ve serbest dolaşım

• Hizmetlerin serbest dolaşımı

• Kişilerin serbest dolaşımı

• Sermayenin serbest dolaşımı

48

Page 49: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Avrupa Sağlık Sigortası Kartı

• 2004 Bir üye ülkede geçici bir süre bulunmak durumunda olan bir kişinin, o ülkedeki sağlık güvencesinden yararlanabilmesi

• Bu kart 27 AB ülkesinin yanı sıra İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre’de de geçerlidir.

49

Page 50: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

50

Sağlıkta AİY

• 2004, kaliteli, erişilebilir ve sürdürülebilir sağlık ve uzun süreli bakım hizmetlerinin geliştirilmesi için ulusal stratejilerin desteklenmesinde “açık işbirliği yöntemini öneren Komisyon Tebliği

• AİY’ni sağlık ve uzun vadeli bakım alanlarına uygulamayı öngören Konsey kararı

• 2005, Üye ülkelerin ilk ulusal politika bildirimleri

Page 51: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

51

Sağlıkta temel sorunlar

• Sağlık hizmetlerine erişim• Arz sorunları• Coğrafi engeller• Kadınların eşitsiz erişimi• Mali sürdürülebilirlik

Maliyet bilinci-paylaşımı

Hizmet sunucuları arasında rekabet

Sağlık sigortacıları arasında rekabet

Page 52: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

52

2.3.12 İşin gelir getirici kılınması için sosyal koruma sistemlerinin

modernleştirilmesi

• 2003 Sosyal Güvenliğin Daha Fazla ve Daha İyi İşler için Modernleştirilmesi-işin gelir getirici kılınmasına katkı yapan kapsamlı bir yaklaşım, [COM(2003) 842 final] Tebliği

• Sosyal koruma sistemlerinin, beş farklı alanda istihdam üzerine etkileri

Page 53: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

53

İşin gelir getirici kılınması

• İşsizlik tuzağı (İşsizlik gelirleri işteki gelirden yüksek)

• Faaliyetsizlik tuzağı (Sosyal yardımlar işteki gelirden yüksek)

• Düşük ücret tuzağı (brüt kazançlardaki bir artış net kazanca dönüşmüyor)

Page 54: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

Sonuç

54

Page 55: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

55

3. AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL İÇERME • 21 Ocak 1974 tarihli yoksullukla mücadeleye

dair Avrupa Konseyi Kararı • 1975: yoksullukla mücadele konusunda ilk pilot

proje uygulaması yoksullukla mücadeleye 1984:İkinci eylem programı

• 1989: üçüncü eylem programı• 1989 yılında kabul edilen Topluluk Sosyal

Şartında, toplumsal yaşamda dezavantajlı konumda olan kişilerin durumlarına değinilmiştir.

Page 56: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

56

Yoksullukla mücadele

• Sosyal Şartın hükümleri doğrultusunda 24 Haziran 1992 tarihli (92/441/EEC), sosyal koruma sistemlerinde yeterli kaynak ve sosyal yardıma ilişkin ortak ölçütler üzerine Konsey Tavsiyesi

Page 57: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

57

Sosyal dışlanma

• 1997 Amsterdam Antlaşması• 136. Madde: sosyal dışlanma ile

mücadeleyi Birliğin amaçları arasına dahil etmiş,

• 137. Madde: Konseyi sosyal dışlanma ile mücadele edecek yaratıcı yaklaşımlar geliştirmek ve bu konudaki deneyimleri değerlendirmekle görevli kılmıştır.

Page 58: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

58

Mart 2000 Lizbon Konseyi

• 2010 yılı itibariyle Avrupa Birliğinde yoksulluk ve sosyal dışlanmaya son vermek için açık işbirliği yönteminin benimsenmesi

Page 59: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

59

Aralık 2000 Nice Zirvesi

Sosyal dışlanmaya ilişkin olarak dört temel amaç belirlenmiştir:

1. Kaynaklara, mallara ve hizmetlere ulaşımı kolaylaştırmak,

2. Dışlanma risklerini engellemek,

3. En zor durumda olanlara yardım etmek,

4. Tüm tarafları harekete geçirmek.

Page 60: AVRUPA BİRLİĞİNDE SOSYAL KORUMA

60

Açık işbirliği

• Haziran 2001: üye devletler yoksulluk ve sosyal dışlanmaya karşı iki yıllık (2001-2003) ulusal planlarını hazırlamışlardır.

• Kasım 2001: Sosyal İçermeye ilişkin Ortak Rapor benimsenmiştir. (Kasım 2001’de, 2002-2006 yılları için Sosyal Dışlanma ile Mücadele için Topluluk Eylem Programı benimsenmiştir.)

• Aralık 2001: Ortak Göstergeler benimsenmiştir. • Üye devletler Temmuz 2003’te, 2003-2005 dönemi için

yeni eylem planlarını sunmuşlardır. • 2004: Sosyal İçermeye ilişkin ikinci Ortak Rapor

benimsenmiştir.