Upload
quinten-dekker
View
215
Download
1
Embed Size (px)
Citation preview
Cystinose en het opgroeiende kindóf
Het opgroeiende kind en cystinose
Ineke Hulstijn-DirkmaatMedische Psychologie/Kindernefrologie
Cystinose
invloed op de ontwikkelingpsychosociaal functioneren
???
+ -groeibevorderendweerbaarheidzelfrespect
stagnerendkwetsbaarheidminderwaardigheid
Ziektespecifieke factoren- ernst, chroniciteit- beperkingen ten gevolge van ziekte- uiterlijke afwijkingen, bijwerkingen medicijnen
- medische voorgeschiedenis
Individuele factoren- leeftijd, ontwikkelingsniveau kind- intellectuele en sociale capaciteiten- persoonlijkheidskenmerken, “karakter”
Omgevingsfactoren- gezinssamenstelling- houding en aanpassingsmogelijkheden ouders- sociale steun- belastende factoren- kwaliteit medische/verpleegkundige zorg
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
18volw
12
6
4
0
2
1
0
2
1
18volw
12
6
4
0
2
1
0
2
1
18volw
12
6
4
18volw
12
6
4
18volw
12
6
4
18volw
12
6
4
Zorgen
Baby, eten, slapen, groeien
Peuter, zindelijkheid, ik ben ik
0
18volw
12
6
4
2
1
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
Zorgen
Magische kleuter, kleine zelfstandige
0
18volw
12
6
4
2
1
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
Zorgen
Lagere school, leergierig, productief
0
18volw
12
6
4
2
1
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
Managen
Zorgen
0
18volw
12
6
4
2
1
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
Managen
Zorgen
Pubers, hormonen, losmaken
0
18volw
12
6
4
2
1
Ontwikkelingspsychologie in vogelvlucht
Superviseren
Zorgen
Managen
Ontwikkeling in de baby, peuter, kleuterfase
• basisveiligheid
• exploratie
• ontdekking ik en anderen
Invloed cystinose
- medische ingrepen/onderzoek/opnames- voedings/eetproblemen- strak medicatie/dieet regime- verwerkings/acceptatieproces ouders
Intermezzo
Resultaten (neuro)psychologisch onderzoek bij kinderen met cystinose
Martine BesouwMedische psychologie/Kindernefrologie
Kinderen
• 9 kinderen: 5 jongens, 4 meisjes
• Gemiddelde leeftijd: 10;11 jaar (7;4-15;6)
• Behandeling: 5: conservatief
3: getransplanteerd
1: dialyse (PD)
Methoden
• IQ-test:
WISC-RN (6 kinderen) / WISC-III (3 kinderen)
• Neuropsychologische tests, waaronder:
Aandachts/concentratie test (Bourdon)
Visueel-motorische test (VMI)
Resultaten IQ-test
70 85 100 115 130 70 85 100 115 130
Totaal IQ (gemiddeld 104) Verbaal IQ (gemiddeld 106)
Performaal IQ (gemiddeld 100)
Resultaten IQ-test
• Literatuur:
Normaal totaal IQ
Performaal zwakker dan verbaal
• Dit onderzoek:
Normaal totaal IQ
3 kinderen performaal zwakker dan verbaal
2 kinderen verbaal zwakker dan performaal
Factorscores IQ-test
• Verbale begripsfactor Gemiddeld: 11,0
• Organisatie van de waarnemingGemiddeld: 9,4
• Concentratie-informatieverwerkingGemiddeld: 10,8
> Gem 8
< Gem 1
> Gem 4
< Gem 5
> Gem 8
< Gem 1
Neuropsychologische tests
• Bourdon: 4 kinderen
3 kinderen met een laag werktempo
2 kinderen met aandachtsschommelingen
• VMI: 6 kinderen5 kinderen laaggemiddeld tot laag
• Tot slot:6 kinderen met verkrampte schrijfmotoriek en hoge potlooddruk
Conclusies
• Normale intelligentie
• Specifieke uitval op visueel-ruimtelijke functies
• Verder onderzoek wordt aanbevolen
Ontwikkeling in de schoolleeftijd
• school
• vriendjes/vriendinnetjes
• vrije tijd/sport
• zelfredzaamheid/zelfstandigheid
Invloed cystinose
- leer/schoolproblemen- sociale problemen t.g.v. beperkingen bij sport/vrije tijd- emotionele problemen
* “niet anders willen zijn dan de anderen”* angst/onzekerheid over verslechtering nierfunctie
- dialyse en transplantatie- pedagogische problemen (overbescherming/verwenning)- aandacht voor broertjes/zusjes
Ontwikkeling in de puberteitsfase
• losmaken van ouders/gezin• vriendschappen/relaties• zelfstandigheid/autonomie• experimenteren met grenzen/risicogedrag• school/beroepskeuze• intimiteit/seksualiteit
Invloed cystinose
- sociale problemen (beperkingen, bijwerkingen medicijnen)- emotionele problemen
* angst/onzekerheid* littekens/bijwerkingen medicijnen* minderwaardigheidsgevoelens* toekomst??
- therapieontrouw/leefstijl
? Therapieontrouw ?
“normaal pubergedrag”
ontkenning/acceptatie ziekte
vermijding van bijwerkingen
Ontwikkeling naar de jong-volwassenheid:
•acceptatie
•perspectief
•seksualiteit
•kinderwens/zwangerschap
•maatschappelijk functioneren/beroepsrol
Effectieve begeleiding van kind naar volwassene met cystinose:
• optimale transitie
• persoonlijk engagement
• continuïteit
• beschikbaarheid
Conclusie
……..het opgroeiende KIND(en cystinose)