De Agenda voor het Nederlandse Bos tot 2020 - avih.nl .De Agenda voor het Nederlandse Bos tot 2020

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of De Agenda voor het Nederlandse Bos tot 2020 - avih.nl .De Agenda voor het Nederlandse Bos tot 2020

De Agenda voor het Nederlandse Bos

tot 2020

Voorstellen van de bossectornovember 2008

Wing rapport 038

3

De

Age

nda

voor

het

Ned

erla

ndse

Bos

tot 2

020

De Agenda voor het Nederlandse Bos tot 2020

voorstellen van de bossector

Colofon

Schrijfteam Sander Wijdeveen, Staatsbosbeheer Evelien Verbij, Bosschap George Borgman, Borgman Beheer Advies Harm Luisman en Henk Smit, Wing Eindredactie Harm Luisman en Ingrid Versteegen, Wing

Uitgave Wing Hollandseweg 7 e

6706 KN Wageningen 0317 465200 info@wing-wageningen.nl

Vormgeving Wing

Druk Ministerie van LNV

Financiering Ministerie van LNV

Oplage 200 exemplaren

WingRapportnummer 038

4

5

De

Age

nda

voor

het

Ned

erla

ndse

Bos

tot 2

020

Inhoud

Samenvatting 5

A Aanleiding en beleid 11

B Bos in Nederland 19

C Voorstellen voor De agenda tot 2020 231. Promotie NL bos 242. Het sneeuwbal effect: met kennis en samenwerking. 283. Onderzoek en ontwikkeling 304. Verhogen beleefbaarheid bos: een plek voor scharrelkinderen! 325. Omgaan met fysieke veiligheidsrisicos 366. Betrekken en coalities sluiten met nieuwe partijen 387. Nieuwe inkomsten bronnen voor het bos 408. Gezocht: ambassadeur(s) voor het bos 429. Inspelen op maatschappelijk kwesties: van NIMBY naar FIMBY 4410. Meer mogelijkheden en een sterkere positie voor bos door functiecombinaties 4611. Energieplantages nieuwe stijl 4812.CertificeringvanhetNederlandsebosbeheer 5013. Effectieve regels: helderheid, systematiek en eenvoud staan centraal 52

Deelnemende partijen 54

6

7

De

Age

nda

voor

het

Ned

erla

ndse

Bos

tot 2

020

Samenvatting

De Europese Commissie heeft Nederland gevraagd een uitwerking te geven aan het EU actieplan voor de bossen. Het ministerie van LNV heeft partijen die direct betrokken zijn bij het bos uitgenodigd te komen met hun agenda. Deze Agenda is ontstaan uit een interactief proces waarbij ongeveer 50 organisaties hun bijdragen leverden.

De afgelopen decennia heeft een transformatie plaatsgevonden, waarbij de stedelijke invloed overal in Nederland merkbaar is geworden. Dit heeft zijn uitwerking op het functioneren van het bos en op de manier waarop maatschappelijke partijen tegen bos aankijken. Het Bos in de Nederlandse stedelijke samenleving is een robuuste vorm van natuur geworden met relatief lage beheerslasten, hoge natuurwaarden, sterke milieufuncties (waterberging, CO2 vastlegging, geluidsschermen, fijnstofvanger,etc.).Bosgeeftsneleenhogekwaliteitaanhetlandschapenaanhetwoonmilieuenlevertdaarnaastdeduurzame grondstof hout. Het vervult daarmee diverse vitale functies in de stedelijke samenleving die Nederland geworden is. In een samenleving met hoge stedelijke druk is daarom goede regelgeving en goed beheer noodzakelijk en moet er bij de aanleg van natuur en recreatiegebieden vaker voor bos gekozen worden. In deze Agenda wordt aangegeven hoe het bos de huidige en toekomstige eisen van de stedelijke samenleving vervult en nog beter kan vervullen. Hieronder worden de belangrijkste punten getoond op basis van de in het EU-Actieplan genoemde themas en kernacties.

Thema: bijdrage tot de levenskwaliteit

Verhogen van de beleefbaarheid van het bos.1. EU-Actieplan kernacties 3, 10, 11, 12.Bossen in de Nederlandse stedelijke samenleving kunnen vele soorten van recreatieve functies vervullen, die tot op heden te weinig worden benut. Hoewel burgers ook nu graag in het bos vertoeven, kan het bos aantrekkelijker worden ingericht zodat er meer te beleven valt en de recreatieve waardering stijgt. Nieuwe bossen moeten bij voorkeur in de buurt van de stad worden aangelegd en bestaande bossen moeten beter bereikbaar worden voor stedelingen (OV, Groene Poorten). Ook moeten meer bossen robuuster gebruikt kunnen worden door bijvoorbeeld spelende kinderen (hutten bouwen) en moeten burgers ook meer producten uit bossen kunnen rapen en plukken. Dit alles binnen de kaders van duurzaam bosbeheer.

De sector vraagt het Rijk en de provincies om acties op het gebied van voorbeeldprojecten, wetgeving, planvorming en beheer en is graag bereid om hieraan mee te werken.

Vergroten duurzaamheid door het sluiten van nieuwe coalities.2. EU-Actieplan kernacties 1, 3, 12.Er liggen tal van mogelijkheden te wachten om opgepakt te worden in het bos. Al heel lang worden er gezondheidscentra in het bos aangelegd. Wonen in het bos wordt mogelijk door bosaanleg te combineren met woningbouw. Een duurzame uitvaart wordt mogelijk door samenwerking met de uitvaartbranche. Door te zoeken naar

8

coalities met nieuwe partijen wordt de maatschappelijke inbedding van bos en bosproducten/diensten sterker en daarmee de duurzame basis van het bos in de stedelijke samenleving.

De sector pakt de uitdaging aan om coalities met nieuwe partijen af te sluiten (bijvoorbeeld de samenwerking tussen Monuta en Staatsbosbeheer zie onderdeel c). De sector, het Rijk en andere overheden kunnen elkaar inspireren tot meer mogelijkheden om de economische basis van bos te versterken.

Thema: bevordering van cordinatie en communicatie

Campagne eerlijk over bos(beheer).3. EU-Actieplan kernacties 10, 18.Het bos mag weer in de etalage. De Nederlandse aanpak van bosbeheer in de stedelijke samenleving verdient het om gedeeld te worden met burgers en met de Europese lidstaten. Burgers kunnen overtuigd worden dat oogsten van hout erbij hoort, en de sector legt in samenwerking met de overheid graag de Nederlandse aanpak uit aan de Europese collegas.

De sector zet het eerlijke verhaal van bos(beheer) in al haar facetten in de etalage en vraagt het Rijk en andere overheden om dit ook te doen (bijvoorbeeld door duurzaam hout in bebouwing te stimuleren). Daarnaast vraagt de sector het Rijk om de Nederlandse aanpak van bosbeheer in de stedelijke samenleving te delen met burgers en te promoten in de Europese lidstaten.

Kennis vasthouden en middelbaar onderwijs inrichten op natuur, bos en duurzaamheid. 4. EU-Actieplan kernacties 2, 5, 10, 18.In de stedelijke samenleving is veel kennis over bos(beheer) verloren gegaan en is ook veel nieuwe kennis nodig, evenals een nieuwe manier van kennis delen. Immers, kennis kan zorgen voor waardering. Ook de nieuwe doelgroepen moeten gemakkelijk kunnen aanhaken en hun bijdragen kunnen leveren. Een Wikibos (een Wikipedia voor het bos) kan hieraan bijdragen. Daarnaast moet kennis over natuur, bos en duurzaamheid ontwikkeld blijven worden. Daarmee kan al begonnen worden op middelbare scholen. Onderwijsinstellingen kunnen aanhaken op nieuwe ontwikkelingen zoals het Technasium. Zo kan een Groen Technasium boskennis koppelen aan de nieuwste technologien en kunnen lesprogrammas aanhaken op maatschappelijke uitdagingen zoals duurzame grondstof- en energiewinning.

De sector is op zoek naar partijen die mee willen werken aan het opzetten van een Wikibos om zo kennis te blijven borgen. Daarnaast vraagt de sector het Rijk om te denken over het Groen Technasium concept en hier een pilot voor op te zetten.

9

De

Age

nda

voor

het

Ned

erla

ndse

Bos

tot 2

020

Thema: versterking van het concurrentievermogen op lange termijn

Stapelen van functies.5. EU-Actieplan kernacties 1, 3.Het Nederlandse bos is een van de meest robuuste vormen van natuur. Het kan alleen duurzaam voortbestaan wanneer de economische basis gezond is. In de stedelijke samenleving met hoge ruimtelijke druk kan dit het beste wordengerealiseerddoorstapelingvanfuncties,zoalshoutoogst,waterberging,biodiversiteit,afvangvanfijnstofenrecreatie. De functiestapeling moet de basis voor beheer en voor vergoedingen worden.

De sector wil het principe van stapeling nadrukkelijk doorvertalen in eigen handelen en vraagt het Rijk, provincies en waterschappen om functiestapeling expliciet door te vertalen in een afgestemd vergoedingen stelsel.

Duurzame grondstoffen en initiatieven.6. EU-Actieplan kernacties 1,2 3, 4, 6, 17.De klimaat discussie en de internationale geloofwaardigheid doen een appl op Nederland om duurzame initiatieven op te zetten en zoveel mogelijk eigen duurzame grondstoffen te produceren en via cascadering te optimaliseren. Bos kan hierin een belangrijke rol spelen. Het levert diverse duurzame grondstoffen die (nu of in de toekomst) kunnen worden gebruikt voor de productie van materialen, chemicalin, transportbrandstoffen en elektriciteit en warmte. Het nodigt ook uit tot duurzame initiatieven zoals biomassa centrales en energie plantages. Door bewust op dit soort initiatieven in eigen land in te zetten kan Nederland een voorlopers rol krijgen en behouden. De hout sector geeft aan dat wetgeving en maatschappelijk klimaat houtoogst nu lastig en impopulair maken.

De sector vraagt het Rijk bij de herziening van de groene wetten maar ook in onderwijs, onderzoek en voorlichting ruimte te genereren voor houtproductie en houtoogst en waar mogelijk het een volwaardige plaats te geven, ook in natuurterreinen en op agrarische gronden.De sector vraagt het Rijk om de doelstelling van Natuur voor Mensen, Mensen voor Natuur, het verhogen van het percentage hoogwaardige toepassingen van Nederlands hout van 50% naar 75%, weer op te pakken.De sector zet zelf in op diverse duurzame initiatieven. Ondersteuning van het Rijk is daarbij noodzakelijk. De sector stelt voor dit samen met het Rijk nader uit te werken.

Thema: verbetering en bescherming van het milieu