of 24 /24
CIVILNO DRUŠTVO I GRAĐANSKA PARTICIPACIJA Mr Žarko Paunović Univerzitet u Beogradu Fakultet političkih nauka

Gradjanska Participacija Paunovic

  • Upload
    zeljun

  • View
    128

  • Download
    7

Embed Size (px)

DESCRIPTION

gra

Citation preview

Page 1: Gradjanska Participacija Paunovic

CIVILNO DRUŠTVO I GRAĐANSKA

PARTICIPACIJA

Mr Žarko Paunović

Univerzitet u Beogradu

Fakultet političkih nauka

Page 2: Gradjanska Participacija Paunovic

POJAM CIVILNOG DRUŠTVA

Pojam nastao u Antici. Prvobitno označavao zajednicu građana.

Potiče od latinskog izraza societas civilis, što u doslovnom prevodu znači građansko društvo.

Page 3: Gradjanska Participacija Paunovic

RADNA DEFINICIJACivilno društvo, koje se još naziva i građanskim društvom je društvo GRAĐANA.

Njega činimo MI, pojedinci, kada delujemo organizovano, nenasilno, civilizovano, tolerantno i to kao POJEDINCI, kao pripadnici raznih ASOCIJACIJA (ustanova, organizacija, institucija...) i kao pripadnici MREŽA ASOCIJACIJA.

Page 4: Gradjanska Participacija Paunovic

RAZLIKE

Razlikuje se od pojma društva u širem značenju.

Predstavlja građane koji deluju u javnoj sferi.

To je privatno, javno delovanje za opštu stvar.

Page 5: Gradjanska Participacija Paunovic

NAJŠIRE TUMAČENJE

• Tip društva u kome postoji vladavina prava, društveni pluralizam, ekonomija zasnovana na tržišnim principima, odgovorna vlast, nezavisna javna sfera, civilna kontrola državnog aparata sile...

• Sinonim i zamena za termin demokratsko, otvoreno, kapitalističko društvo.

Page 6: Gradjanska Participacija Paunovic

ODNOS CIVILNO-GRAĐANSKO

DRUŠTVO Građansko društvo - uključuje ekonomiju, tržište i privatni život. Civilno društvo - suženo samo na nevladin, neprofitni sektor, nove

društvene pokrete i autonomnu javnu sferu sa nezavisnim institucijama kao što su univerzitet, crkve, sindikati, mediji.

Page 7: Gradjanska Participacija Paunovic

OSNOVNI ELEMENTI1. Građanin – ljudska prava2. Udruživanje i povezivanje građana – interesi/tržište 3. Pravna država i vladavina prava4. Nezavisnost i autonomija u odnosu na državu5. Društveni, politički i stranački pluralizam6. Javnost – otvorenost društvenih veza i komunikacija7. Građanska, civilna kultura8. Dijalog, tolerancija, nenasilno rešavanje sukoba

Page 8: Gradjanska Participacija Paunovic

ORGANIZACIJE DRUŠTVA

DRŽAVNE ORGANIZACIJE

(javni sektor)

NEDRŽAVNE ORGANIZACIJE

(privatni sektor) a) profitne

(građansko društvo) b) neprofinte (civilno

društvo)

Page 9: Gradjanska Participacija Paunovic

NEVLADINE, NEPROFITNE ORGANIZACIJE

JAVNE USLUŽNE ORGANIZACIJE – služe svim članovima društva (od opšteg interesa)

SVE DRUGE ORGANIZACIJE – služe svom članstvu

Page 10: Gradjanska Participacija Paunovic

INSTITUCIONALNI OBLICI UDRUŽIVANJA I DELOVANJA

GRAĐANA1. Nevladine organizacije

2. Sindikati

3. Političke stranke

4. Privredne organizacije

5. Neformalne građanske inicijative i grupe

6. Društveni pokreti

7. Crkvene organizacije

8. Mediji

Page 11: Gradjanska Participacija Paunovic

PRAVO NA SLOBODU UDRUŽIVANJA

Organizovanje i udruživanje građana se izvodi iz korpusa osnovnih ljudskih prava -

prava na slobodu udruživanja koja je zagarantovana međunarodnim konvencijama

i unutrašnjom pravnom regulativom

Page 12: Gradjanska Participacija Paunovic

MEĐUNARODNE KONVENCIJE

Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima (član 20),

Međunarodni pakt o građanskim i ljudskim pravima (član 21 i 22),

Evropska konvencija o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda (član 11).

Page 13: Gradjanska Participacija Paunovic

SLOBODA UDRUŽIVANJA U USTAVU SRBIJE

Novi Ustav na vrlo liberalan način i u skladu sa Evropskom konvencijom o ljudskim pravima, tretira materiju slobode udruživanja:

„Udruženja se osnivaju bez prethodnog odobrenja, uz upis u registar koji vodi državni organ, u skladu sa zakonom“ (član 55. stav 2).

Page 14: Gradjanska Participacija Paunovic

ZAKONODAVNA REGULATIVA U SRBIJI

1. Zakon o udruživanju građana u udruženja, društvene organizacije i političke organizacije koje se osnivaju za teritoriju SFRJ (Službeni list SFRJ, br. 42/90) – VAŽI DO 22. oktobra 2009.

2. NOVI zakon “Zakon o udruženjima” (Službeni glasnik RS, br. 51/09)

3. Zakon o zadužbinama, fondovima i fondacijama (Sl. Glasnik SRS, br. 50/89)

Page 15: Gradjanska Participacija Paunovic

NEVLADINA ORGANIZACIJA ima formalnu institucionalizovanu strukturu odvojena je od države ostvaruje neprofitnu distribuciju sredstava autonomna u delovanju i upravljanju nije komercijalna nije primarno politički angažovana osnovana uz dobrovoljnu participaciju

građana i dobrovoljna ulaganja

Page 16: Gradjanska Participacija Paunovic

GLAVNE PODELE

Udruženja i fondacije Međunarodne, internacionalne, domaće Od opšteg javnog interesa (public benefit) ili

od privatnog interesa (mutual benefit)

Page 17: Gradjanska Participacija Paunovic

TERMINOLOŠKI PROBLEMI

Neprofitni sektor Treći sektor Dobrotvorni sektor Nezavisni sektor Dobrovoljni sektor Civilno društvene organizacije Nevladine organizacije

Page 18: Gradjanska Participacija Paunovic

MEĐUNARODNA KALSIFIKACIJA NEPROFITNIH ORGANIZACIJA

Kultura i rekreacija Obrazovanje i

istraživanje Zdravlje Socijalna zaštita Zaštita životne

sredine Razvoj i stanovanje

Građanska prava i zastupanje

Filantropija Međunarodne org. Profesionalna

udruženja Verske organizacije Ostale organizacije

Page 19: Gradjanska Participacija Paunovic

KLASIFIKACIJA NVO U SRBIJI

Kultura i umetnost Obrazovne i istraživačke organizacije Ekološke Humanitarne Socijalne Omladinske i studentske Organizacije za izgradnju lokalne zajednice

Page 20: Gradjanska Participacija Paunovic

KLASIFIKACIJA NVO U SRBIJI

Poslovna i profesionalna udruženja Organizacije za zaštitu ljudskih prava Organizacije za zastupanje i javnu politiku Mirovne organizacije i grupe Ženske organizacije Organizacije izbeglih i raseljenih lica Međunarodne organizacije

Page 21: Gradjanska Participacija Paunovic

ZNAČAJ NEVLADINIH ORGANIZACIJA

za razvoj civilnog društva za razvoj demokratije za razvoj socijalne politike za razvoj međunarodnih odnosa za integraciju i koheziju društva

Page 22: Gradjanska Participacija Paunovic

RAZVOJ NVO U SRBIJI

Faza pre Drugog svetskog rata (1941) Faza “polunevladinih organizacija” za

vreme socijalizma Faza autentičnih NVO – proces

pluralizacije društva od 1990. godine ratna faza (1991-2001) postratna faza (2001-....)

Page 23: Gradjanska Participacija Paunovic

BROJ NVO U SRBIJI

UKUPNO preko 40.000 udruženja

NOVA UDRUŽENJA nastala od 1990. godine preko 14.000

Page 24: Gradjanska Participacija Paunovic

INTERESANTNE ADRESE ZA INFORMACIJE O CIVILNOM DRUŠTVU

I NEVLADINIM ORGANIZACIJAMACivilno društvo – www.civilnodrustvo.org

Građanske inicijative –www.gradjanske.org

Centar za razvoj neprofitnog sektora - www.crnps.org