Click here to load reader

VINCENT VAN GOGH 1606-1669 - dirim. : Vincent Van Gogh.pdf · PDF fileRESİM - Van Gogh VINCENT VAN GOGH 1606-1669 Van Gogh, 30 Mart 1853'te Hollanda. Brabant'ta Groot-Zundert kasabasında

  • View
    243

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of VINCENT VAN GOGH 1606-1669 - dirim. : Vincent Van Gogh.pdf · PDF fileRESİM - Van Gogh...

  • RESM - Van Gogh

    VINCENT VAN G O G H

    1606-1669

    Van Gogh, 30 Mart 1853'te Hollanda. Brabant'ta

    Groot-Zundert kasabasnda dodu. Lutherei bir

    rahip olan babas olunun sanat ticareti ile ura

    masn istiyordu, bundan dolay, onalt yanda

    Goupil Galerilerinde almaya balad. Bu kuru

    lusun Lahey ubesinde yl (1870-1873) alt.

    bundan sonra daha nemli olan Londra'da iki yl

    kalarak, sonunda 1875'te, Paris'teki merkeze ter

    fi edildi. Byk sanatlarn eserlerini inceleyerek

    mzelerde ve sanat galerilerinde vaktinin ounu

    geirdii halde, sanat tccar olarak bu grevi ile

    ilgilendii sylenemez.

    Ne yapacan bilmedii halde, ani bir karar ve

    rerek 1876'da galeriyi terk etti ve evine dnd.

    Orada ok okudu, ok sayda skeler yazd ve

    kendisini dine adad uzun dnemler geirdi.

    1879'da Belika'da bulunan Borinage maden

    oca blgesine misyoner olarak atand. Orada

    kald zaman iinde, kendi deyimiyle aresizli

    in ne olduunu buldu. Maden iilerinin tm

    glklerini ve fakirliklerini paylamakta srarly

    d, ou zaman elinde ne varsa onlara veriyordu.

    Bu, sanatnn kendini bedensel ve zihinsel ola

    rak ok yorduu bir dnemdir, bundan sonra

    salna hibir zaman kavuamamtr.

    1880 yaznda. Borinage'daki almalarn srd

    rrken, yaantsn resme adamann yapaca en

    iyi i olduu kararna vard. Kendisine, elinden

    gelen her yardm hi esirgemeyen aabeyi

    Theo'ya bu dncesini aklad. Maden iileri

    ve yaantlarnn izimleriyle doldurduu resim

    defterini alarak. Borinage'i terkettikten sonra, n

    ce 1880de Brksel'e anatomi ve perspektif al

    mak iin. sonra da ailesinin ksa bir zaman nce

    yerletii Etten'e gitti. Ailesinin sanat eilimlerine

    iddetle kars ktn grd ve orada kalan dul

    kuzeniyle mutsuz biten bir ak maceras yaad.

    1881 kn kuzeni Anton Mauve'un denetimi al

    tnda, ilk defa yalboyaya balad Lahey'de ge

    irdi. Elindeki ok az paray, o zamanlar Nu-

    enen'da bulunan ailesinin yanna maddi imkan

    szlklar nedeniyle dnd iin brakt. Chris

    tine adl bir fahie ile paylamaktayd. Nu-

    enen'daki iki yln ok alarak geirdi. Bu sra

    da, ailesinin kendisiyle evlenmesini reddettii

    komusu Margot Begemann'n intihar teebbs

    nn kuvvetli etkisinde kald.

    Babasnn ani lmnden sonra 1885 k An-

    vers'e oradan da sonraki iki yln geirdii

    Theo'nun yanna Paris'e gitti. Bu zaman zarfnda

    ve daha sonraki yllarda, byk sanat eserlerinin

    temelini oluturan tekniini ilerletti. Cormon'un

    ynettii bir sanat okuluna devam ederek orada

    Toulouse-Lautrec. Bernard ve dier gene ressam

    larla tant. Empresyonist sanatn geliimi zerin

    de Pissarro, Seurat, Signac ve Gauguin'le dostlu-

    DRM/Kasm-Arahk 2004

  • Kltr ve Sanat

    unu ilerletti. Van Gogh dinlenmek iin Arles'a

    gittiinde. Gauguin'i oraya ard. Gauguin.

    1888 Ekim'inde oraya gitti ve bunu izleyen iki ay

    boyunca iki ressam da ok iyi altlar. Gerekte

    her ikisi de deiik karakterlerdeydi ve bitip t

    kenmek bilmeyen mnakaalar sonucu Van

    Gogh. 1-i Kasm gecesi, gene bir delilik krizine

    tutularak Gauguin'e en azndan iki kere jilet b

    ayla saldrd ve sonucunda kendini cezalandr

    mak iin kulann ucunu kesti. Bu. lmne ne

    den olan ruhsal krizlerin ilkiydi.

    1889 Maysnda Saint-Remy'de Provence'daki

    akl hastanesine sk bir denetim altna girebilme

    si iin yatrld. Bundan bir yl sonra Empresy >-

    nist eserlerin koruyucusu ve toplaycs olan

    Doktor Gachet'nin kendisine bakmay kabul et

    mesi zerine Auvers-Sur-Oise'a gitti. Orava gider

    ken yolunun stndeki Paris'e urayarak aabe

    yi Theo ile ksa bir sre kalma olanan buldu.

    Bir ara iyiletiyse de Auvers'e gittikten iki ay son

    ra yine bir delilik krizi srasnda kendini vurdu.

    ki gn sonra. 29 Temmuz 1890da ldnde

    yannda aabeyi Theo ve arkada Gachet bulun

    maktayd.

    Modern ressamlar arasnda en ok beendii ve

    kendisinin de belirttiine gre. ressama "yeni g

    rler" getiren Millettir. Eski ustalardan Rembrant

    ve Hals' seviyordu. Onu ilgilendiren resimdeki

    insan unsurudur, resmin slubundan ok duygu

    sal ierii zerinde durmaktadr.

    Van Gogh, 1882'de Lahey'de kal srasnda ya

    lboyalarn yapmaya balad. Erken yalboyalar

    Hollanda Okulunun gerekiliinden kaynaklan

    mtr. Belirgin bir k-glge oyunu, koyu renk

    lekeleri gsterirler, boya bu eserlerde ok kaln

    kullanlmtr. Henz yalboya tekniine hakim

    deildir. Gvenle tamamlanm manzaralarna

    karn, kompleks bir boluk etkisi brakan sulu

    boyalarnda daha serbest daha ok anlatmcdr.

    Konularn Neunen'da geirdii yllarda (1883-85)

    doa izlenimlerinden almaya devan ediyordu.

    evre kyllerinin ve isizlerin g ve acl ya

    amlarn olduu gibi canlandrmak amacyla ka

    ba izgiler, kaln ve kmrl boya. gvenli ve

    belirgin fra darbeleri ve temel k-glge oyun

    larna bavurduu grlmektedir. Bu deneyimin

    son safhasn Patates Yiyenler oluturmaktadr.

    Van Goghun yalboyalanndaki toplumsal ve

    moral amaca, g islerin ekilsizletirdii ellere,

    kemikli ve izgili yzlere vurulan kuvvetli fra

    darbeleriyle ulamtr. Yalboyalar ayn zaman

    da slubunun btn olanaklarn da gstermek

    tedir. Amac Rembrant ve Hals' taklit etmek, ta-

    mamiyle Hollanda ustalar gibi almak ve Pa

    ris'teki son gelimeleri reddetmektir. Ancak, b

    tn umutlarn balad bir eserini tamamladn

    da sonu olmayan bir yola geldiini ve almala

    rna btnyle deiik bir adan bakmas gerek

    tiini hissetmektedir.

    1885 Ekim'inde yazd mektuplarda Van Gogh.

    renklerin ne kadar anlatmc bir ara olduuna

    sk sk deinmiti. O zamana kadar rengi. k ve

    glge oyunlarn, kaln boya tabakalar iin ter-

    ketmiti. Renge kar ilgisi. 1885 knda An-

    vers'te kald srece estamplarn kefetmesiyle

    artmtr. Paris'e gitmeye karar verdi ve 1886 u

    batnda oraya vard.

    Van Goghun Paris'te geirdii iki yl. tekniinin

    gelimesinde yeni bir dnemin iaretidir. Otuz

    yanda almalarna yeniden karalamalarla ba

    lad. Monticelli'den etkilenerek yapt birka ha

    reketsiz yasam rneinden sonra, yine kaln bo

    yalar kullanmaya balad ve sonunda btn ya

    lboya tekniini kknden sarst. Empresyonistler

    onu. doay kefetmeyi ve yeni alanlar fethetme

    yi, grntsnn dnda verebilmeyi amalayan

    ve deiik fikirleri olan sanatlar kadar ok etki

    lemediler. Bir tarafta Monet'in ve Renoir'in lirik,

    hazrlksz verilerini sistemletirmeye uraan Di-

    vizyonisder vard. Bunlar, uzaktan bakldnda

    tuali blmlere ayrd grlen kk renkli

    noktalar aracl ile hacim ve boluk etkileri ya

    ratmaya alyorlard. Dier tarafta ise Bernard

    ve Gauguin gibi anlatmc ve doal ilevi olma-

    VI

  • yan geni renk alanlar kullanarak eserlerini sem

    bolik ve edebi anlamlarla dolduran Sentetist'ler

    yard. Ancak Van Gogh bu hareketlerin hibirine

    katlmad. Her ikisi de doal yapsna ters d

    mekteydi. lki kat kurallara balyd, ikincisi ise

    gerekten kamann aydn bir yoluydu. Bununla

    beraber onlardan kendisine gerekeni ald. Sente-

    tist'lerden rengin dekoratif kullanm. Divizyo-

    nistlerdense kesin, aka tehis edilen fra dar

    belerini. Bunun dnda etkilere Anvers'te odas

    n ssledii Japon estamplarna kar duyduu

    hayranlk ve verdii nem de eklenmelidir. Bun

    lar Paris'teki almalarnda, hatta izdii portre

    lerin bazlarnda arka plan olarak kullanmtr.

    1887'de Van Gogh'un, Japon estamplarna kar

    duyduu ilgi. Divizyonist teknii daha ok uygu

    lamasna neden oldu. Kk renk noktalarnn

    yalboyalarnn parlakln artrmakta ne kadar

    yardmc olduunu farketmiti. Fakat hibir za

    man Seuranf nn ya da Signac'n izledii kat ku

    rallar benimsemedi. Her ikisinden. Van Gogh'un

    eserlerinin daha ok benzedii, zellikle fra

    darbelerinin grafik olarak kullanlmasnda belir

    ginleen sanat Signac'tr. Kendisini hibir za

    man Divizyonist'lerin grubuna katmad, aslnda

    onlar da sanatnn kendi yntemlerini ksmen

    anlad kansndaydlar. Gerekte renk noktalar

    n yalnz bana ok az kulland renklerini b

    tn kuvvetini sade izgilerle ve kendi enerjisini

    yanstan kuvvetli fra darbeleriyle vermeyi uy

    gun grd. 1887 yl sonunda, geliimindeki bu

    dnem tamamlanmtr. Artk hareketli, renk ve

    a dayal tmyle deiik bir teknik uygula

    maktadr. almalar zgrlk ve ivedilik temeli

    ne dayanp, bunu yanstmaktadr. Kvrlarak yk

    selen biimleri, vahi sevinlerden umutsuzluun

    derinliklerine kadar uzanan yce duygularnn

    tam anlatmdr.

    Paris'te gelien eitli sanat akmlar arasnda kar

    tlklar ve uyumsuzluk. Van Gogh'u yormaktadr

    ve 1888 ubat'nda dncelerini toplamak, al

    malarn rahatsz edilmeden srdrebilmek iin

    Provence'a Arles'm sessiz, sakin onanma yerle

    ir. nceleri almalarnda ok az deiiklik var

    dr, fakat yaz sresinde renkleri glenmitir, tu-

    allerinden renk alevleri fkrmaktadr. Bu geliim

    Pere Tanguy'un Portresinin ikinci yorumundan

    aylar nce balayan baarl bir almann sonu

    nu belirtmektedir, ayn zamanda iki yl sonraki

    lmne kadar sren youn bir yaant dnemi

    nin balangcn oluturur. Dekoratif renklen ve

    ekilleri bozulmu biimleri uygulamas resimle

    dii cisimler ve kiiler hakknda dncelerini ve

    en olaan eyler hakknda kefettii duygular

    btn ve canl olarak ortaya karmtr.

    Van Gogh'un bykl geree kars koyan bir

    savunmann iine girebilmesinde ve gerein g

    rntsn kendi i duygularn yanstt eserin

    de vermesinde aranmaldr. Gauguin kendisiyle

    bulumak iin Arles'a gittiinde Van Gogh

Search related