LESSEN OVER ETEN & DRINKEN

  • View
    59

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

LESSEN OVER ETEN & DRINKEN. Hogeschool Rotterdam, Kenniscentrum Zorginnovatie Versie januari 2012. THEMA 1: ONDERVOEDING. ondervoeding als gezondheidsprobleem ondervoeding definitie oorzaken gevolgen kwaliteitszorg. Ondervoeding als gezondheidsprobleem. dia 1-1. - PowerPoint PPT Presentation

Text of LESSEN OVER ETEN & DRINKEN

LESSEN OVER ETEN & DRINKEN

LESSEN OVERETEN & DRINKEN

Hogeschool Rotterdam,Kenniscentrum ZorginnovatieVersie januari 20121THEMA 1: ONDERVOEDINGondervoeding als gezondheidsprobleemondervoedingdefinitieoorzakengevolgenkwaliteitszorg

Ondervoeding als gezondheidsprobleemEen sluipmoordenaar in het verpleeghuis Onderzoek Universiteit Maastricht: n op drie patinten in zorginstellingen is ondervoed (NRC, 12-9-2006)Duizenden kinderen ondervoed bij ziekenhuisopnameANP 25/01/10dia 1-13Prevalentie ondervoedingBron: Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2011 (Halfens e.a. 2011) dia 1-2

Rapportage Prevalentie Zorgproblemen 2011.AlgZ = Algemeen ziekenhuisWZW = Wonen-zorg-welzijn (verpleeg- en verzorgingshuizen)4Definitie ondervoeding (1)een tekort voor het lichaam aan energie, eiwitten of voedingsstoffen zoals vitamines en mineralendia 1-3Oorzaken ondervoedingonvoldoende beschikbaarheid van voeding inname of absorptie behoefte katabolisme verliesdia 1-4Definitie ondervoeding (2)Volwassenen:BMI < 18,5 > 65 jaar: BMI < 20gewichtsverlies > 10% in afgelopen 6 mndgewichtsverlies > 5% in afgelopen mnd

Kinderen: andere criteria (o.b.v. groeicurve)dia 1-5BMI:> 85 jaar: BMI < 24> 60 jaar: BMI < 207BMI: WHO-classificatiedia 1-6Underweight< 18.5Normal range18.5-24.9Overweight 25.0Preobese25.0-29.9Obese 30.0Obese class I30.0-34.9Obese class II35.0-39.9Obese class III 40.0Bron: http://www.who.int/features/factfiles/obesity/facts/en/ (5 december 2011)8Gevolgen ondervoedinglangzamer herstelmeer en ernstigere complicaties spiermassa afweer wondgenezing kans decubitus KvL mortaliteit

opnameduur gebruik medicijnen kosten gezondheidszorgdia 1-7Kinderen: ontwikkelings- en groeistoornissen vermindering IQ kleinere eindlengte9Risicogroepenfragiele ouderen, bv. a.g.v. eenzaamheid, depressie, polyfarmaciechronisch zieken, bv. mensen met COPD, hartfalen, depressieoncologische patintenpatinten rond een grote operatie

dia 1-8Kwaliteitskader VV&TIndicatoren Eten & drinken:mate waarin clinten of vertegenwoordigers goede maaltijden ervaren (vlgs. CQ-index)risico op ondervoeding (vlgs. SNAQRC)onbedoeld gewichtsverlies

dia 1-9Relevante CQ-index vragenBewoners62. Zijn de maaltijden lekker?Vertegenwoordigers van bewoners55. Zien de warme maaltijden er verzorgd uit?56. Is er genoeg hulp bij het eten?57. Is er genoeg tijd om te eten?58. Zijn de maaltijden genoeg gespreid over de dag? (met tussenpozen van 3 uur)dia 1-10Indicatoren voedingstoestandRisico op ondervoeding: percentage clinten dat volgens de SNAQRC een verhoogd risico heeft op ondervoeding*b. Onbedoeld gewichtsverlies:b1. Percentage clinten met onbedoeld gewichtsverlies van meer dan drie kilo in de afgelopen maand en/of meer dan zes kilo in de afgelopen zes maandenb2. Gemiddeld aantal kilos onbedoeld gewichtsverlies per client in de afgelopen zes maanden* De indicator 7.3a Risico op ondervoeding wordt alleen voor interne verbetering gebruikt, niet voor publicatiedia 1-11THEMA 2: SCREENING OP ONDERVOEDINGZet zich in voor:vroege herkenning en een adequate behandeling van ondervoeding bij ziekte inziekenhuizen verpleeg- en verzorgingshuizen en andere zorginstellingen eerste lijns zorg en thuiszorg

www.stuurgroepondervoeding.nl

dia 2-1OndervoedingWanneer is iemand ondervoed?Screening ondervoedingBehandeling van ondervoedingOverige informatieStuurgroep OndervoedingLiteratuurlijst

dia 2-2ScreeningDoel:opsporen mensen met risico op ondervoeding aanpak (primaire preventie)opsporen mensen met ondervoeding aanpak, voorkomen van complicaties (secundaire preventie)dia 2-3Screening; criteriade ziekte is te vinden voordat er klachten zijn;het is duidelijk wanneer iemand wel of niet de ziekte heeft;als er iets is gevonden kan de persoon tijdig in het ziekenhuis terecht voor diagnose en behandeling;er bestaat een betrouwbare test/onderzoek om de ziekte op te sporen;er is een goede, veilige behandeling voor de ziekte.

[gebaseerd op de internationale criteria voor screening van Wilson & Jungner (WHO 1968)]dia 2-4Screening op ondervoedingBron: Meijers e.a. (2009)

dia 2-5SNAQ

dia 2-6

20STRONGkids

dia 2-721ScreeningsinstrumentenSNAQSNAQ65+SNAQRCSTRONGkidsLengte++Gewicht++BMI+Onbedoeld gewichtsverlies+++Bovenarmomtrek+Eetlust+++Functionaliteit+Hulp nodig bij het eten+Drink- of sondevoeding+dia 2-8Effectiviteit (1)betere herkenning van ondervoeding;verbeterde energie- en eiwitinname door het aansluitende behandelplan;behandeling van de ditist in een eerder stadium van de behandeling;kosteneffectief;afname van mortaliteit en complicaties, verbeterde wondgenezing, toename van de kwaliteit van leven, sneller herstel en verbeterde immunologische afweer;afname van de ziekenhuiskosten;afname van de gemiddelde opnameduur.

[Bron: website Stuurgroep Ondervoeding]dia 2-9Effectiviteit (2)Maar:

Rapport Ondervoeding bij ouderen (Gezondheidsraad 2011):

Onduidelijk is nog hoe groot het probleem van ondervoeding bij ouderen nu eigenlijk is en in welke gevallen bijvoeding helpt

[meeste onderzoeken zijn van matige kwaliteit]

dia 2-10THEMA 3: MAALTIJDAMBIANCEMaaltijdambianceHuiskamerstijl bij verpleeghuisbewoners:behoud van kwaliteit van levenbehoud van lichamelijk functioneren (fijne motoriek)behoud lichaamsgewicht

Bron: Optimizing the ambiance during mealtimes in Dutch nursing homes (Nijs 2006)dia 3-1Ambiancebevorderende factorendia 3-2MAALTIJD-VOORZIENINGAANKLEDINGBEWONERSPERSONEELRUIMTETHEMA 4: LEUKE DINGEN DOEN MET ETEN

Patintenzorg, m.n. zorg verleend aan chronisch zieken, die niet alleen gericht is op adequate medische verzorging maar ook op verbetering van de kwaliteit van hun leven, o.m. door het schenken van persoonlijke aandacht." (van Dale)dia 4-1Afbeelding: http://www.caatjespen.nl/upload/45/verwenzorg%20(2).jpg (1 december 2011)29OPDRACHTBedenk voor de Nationale Verwendagin groepjes van 3-4 personeneen bijzondere activiteitdie te maken heeft met eten of drinken.

Presenteer je plan op een flap-over. dia 4-2THEMA 5: OMGAAN MET AFWEERGEDRAGStellingenAls een demente bewonerecht niet wil eten of drinken, dan houdt het voor mij ook op. Als een bewoner weigert dan moet je niet aandringen. Als een bewoner niet wileten, moet je er altijd rekening mee houden dat hij of zij dood wil. Ik ben de oorzaak dat de bewoner slecht eet en drinkt.Goede voeding is heelbelangrijk voor alle bewoners. dia 5-1

dia 5-2Definitie afweergedragElk gedrag van de bewoner met dementie dat eten of drinken bemoeilijkt of verhindert. [Richtlijn afweergedrag, 2009]dia 5-3Signaleren structureelafweergedragBewoner weert eten of drinken af: meerdere keren per week 24 uur (bijna) niets drinken 48 uur (bijna) niets eten

team! rapportageSTAP 1: Probleem vaststellendia 5-4Verschijnselenbewoner komt niet aan tafel of loopt steeds weg

bewoner eet of drinkt nietbijv. weigert verbaal, wendt hoofd af, slaat lepel weg

3.bewoner slikt eten of drinken niet doorbijv. spuugt eten uit, slikt nietdia 5-5Overleg met anderenbewoner zelffamiliecollegasarts

start voedings- en vochtlijstSTAP 2: Gegevens verzamelen

dia 5-6Observeren & beschrijvenSTAP 3: Nader onderzoekVerzorgende

observeren rapporteren inbreng MDOAndere zorgverlenersaanvullend onderzoek(ditiste, logopediste, arts, psycholoog) inbreng MDOdia 5-7OorzakenNIET SNAPPENNIET KUNNENNIET WILLENdia 5-8InterventiesSTAP 4: Plan van aanpakoorzaakbekendoorzaakonbekendgerichteinterventietrial-and-errornietingrijpendia 5-9Trial-and-error: drie domeinen aandachttijd & rustcontactverbale aansporing, positieve bekrachtigingvaste verzorgendeandere voedingander tijdstipandere consistentie (advies logopedist of ditist)huiselijkheidrust in de omgevingstructuur

muziek INTERACTIE & COMMUNICATIE MET BEWONERAMBIANCEVOEDINGdia 5-1041Vaststellen effectSTAP 5: Evaluatierapporteren (zorgdossier)MDO / bewonersbesprekingverder beleid

dia 5-11

dia 5-12