Psychologische monitoring en begeleiding na een bariatrische 2017-09-18آ  Psychologische begeleiding

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Psychologische monitoring en begeleiding na een bariatrische 2017-09-18آ  Psychologische...

  • Psychologische begeleiding na een bariatrische ingreep - Anne-Marie Der Kinderen, kaderhuisarts GGZ - Gerbrand van Hout, klinisch psycholoog Catharina Ziekenhuis - Noor Schuilwerve, klinisch psycholoog i.o. Máxima Medisch Centrum

    jan/mrt 2016

  • Programma (18:00 – 21.00)

     Start door huisarts

     De bariatrische patiënt

     Pre- en postoperatieve trajecten in het ziekenhuis

     Veel voorkomende problemen en hoe daar mee om te gaan

    ----- Pauze -----

     Screeningslijst psychologische problemen

     Triage

     Oefenen aan de hand van casuïstiek

     Afsluiting

  • Huisarts

     Taken van de huisarts/huisartsenpraktijk

     Anne-Marie der Kinderen, huisarts

     Kaderhuisarts GGZ

     DOH Zorggroep

  • Huisarts

     Even opfrissen

     Indicaties voor bariatrische chirurgie:

    1) BMI >40 of BMI >35 met comorbiditeit

    2) 18-65 jaar

    3) Overgewicht >5 jaar en professionele afvalmethoden geen effect

  • Huisarts

    Comorbiditeit:

     Diabetes mellitus

     Hart- en vaatziekten

     Stemmingsstoornissen

     Negatief zelfbeeld

     Gewrichtsklachten

     Etc…

  • Huisarts

     Patiënten  Vaak zijn deze patiënten al bekend bij de huisarts en POH Somatiek

    en/of GGZ

     Somatiek  Leefstijl: eetpatroon/bewegen

     Zelfmanagement

     Diëtist

     Etc.

     GGZ  Zelfbeeld verbeteren

     Begeleiding stemmingsstoornissen

     Etc.

  • Huisarts

     Terugverwijzing

     Na 2 jaar:

     Aanmelding bariatrische dienst Eindhoven

     Levenslange controle (obesitas = chronische aandoening!)

     Jaarlijks lab: Hb, Ht, ferritine, vit D, vit B12, foliumzuur, PTH, calcium, fosfaat, cholesterol

     Controle van gewicht, buikomvang, RR, QOL, psychische gezondheid.

  • Huisarts

     Taken POH/Huisarts

     POH S en GGZ voeren de controles uit in overleg met elkaar en met de huisarts

     Bij afwijkende waarden en/of dreigende psychische problemen overleg met poli bariatrie / klinisch psycholoog

     Van belang:  Korte duidelijke lijnen met de specialist

     Kennis van POH GGZ en S en huisarts

  • De bariatrische patiënt

     Uiteenlopende levensfasen (jong – oud)

     Uiteenlopende sociale klassen

     Zwakbegaafd tot normaal/hoogbegaafd

     Complexe vormen van comorbiditeit op zowel somatisch als psychopathologisch vlak

  • De bariatrische patiënt

     Hoe hoger het BMI, hoe groter het percentage psychopathologie (Petry et al., 2008)

     Deze relatie is het sterkst bij jongeren, m.n. jonge vrouwen (McCrea, 2011)

    0

    5

    10

    15

    20

    25

    30

    35

    1 2 3 P

    e rc

    e n

    ta g

    e

    Mood disorder

    Anxiety disorder

    Substance abuse

    BMI 18.5-24.9 N=16203

    BMI 30-30.9 N=8719

    BMI >40 N=1262

    NESARC studie

  • De bariatrische patiënt

     Wie komt in aanmerking voor bariatrische chirurgie?  BMI ≥ 40

     BMI 35-40 met relevante comorbiditeit, zoals:

     Aangetoonde DM (type II)

     Hypertensie ondanks adequate behandeling

     Aangetoonde OSAS

     Fors invaliderende gewrichtsklachten

     Leeftijd 18-65 jaar

     Morbide obesitas moet >5 jaar bestaan en er moeten serieuze, begeleide afvalpogingen zijn ondernomen gedurende >1½ jaar met significant gewichtsverlies

     Geen psychologische contra-indicaties

     Bereidheid tot follow-up en eventuele natrajecten (psychologie/diëtetiek)

  • Pre- en postoperatieve trajecten in het ziekenhuis

     Psychologische screening: in kaart brengen van risicofactoren voor suboptimale uitkomst na chirurgie:

     Eetstoornissen

     Psychiatrische toestandsbeelden/ernstige

    persoonlijkheidsstoornissen

     Laagbegaafdheid

     Zwak sociaal systeem

     Verslavingsproblematiek

     Non-compliance

     Bariatrische chirurgie is geen alternatief voor diëten! Het behelst een gedwongen leefstijlverandering.

  • Pre- en postoperatieve trajecten in het ziekenhuis

     Aanmelding bij Obesitas Centrum

     Voorlichtingsbijeenkomst

     Screeningsdag  Carrousel: casemanager, diëtist, psycholoog, fysiotherapeut

     MDO incl. chirurgen

     Patiënt krijgt direct de uitslag te horen

     Eventueel voortraject psychologie/diëtetiek

     Operatie

     Natraject ziekenhuis

     Chronische zorg huisarts

  • Pre- en postoperatieve traject in het ziekenhuis

     Na screening:

     Ca. 75% positief advies  Sommigen met individuele gedragstherapie (leefstijl,

    eetproblematiek)

     Ca. 25% negatief advies  Ernstige psychopathologie

     Deel komt terug na succesvol afronden behandeling in de specialistische GGZ

  • Pre- en postoperatieve trajecten in het ziekenhuis

     De eerste maanden na operatie intensieve fysiotherapeutische begeleiding

     Eerste jaar frequente groepsbijeenkomsten diëtetiek en casemanagers

     Eerste jaar individuele controles bij chirurg en casemanager

     Laatste 4 jaar laagfrequente follow-up

     Indien stabiele controles  na 2 jaar controles door eigen huisarts

  • Veel voorkomende problemen

  • Veel voorkomende problemen

  • Veel voorkomende problemen

     Weight regain  Door terugval in oude patronen

     Door nieuw ongezond eetprobleem

     Mogelijk door herstelfunctie lichaam en metabolisme

     Anorectische attitude

     Relationele problemen

     Seksuele problemen

     Psychische klachten en identiteitsproblemen

     Onzekerheid blijft bestaan

     Tegenvallende gezondheidswinst (vb. recidief DM)

     Aanpassingsproblemen

     Afname kwaliteit van leven

    Ca. 25% zoekt psychologische hulp

  • 15 minuten

  • Screeningslijst

  • Screeningslijst

     (zie RTA: “signaleringsprotocol”) https://www.diagnostiekvooru.nl/bariatrischezorg.html

     Patiënt vult de lijst zelf in (post thuis)

     Lijst wordt besproken met huisarts of POH

     Thema’s van de signaleringstool:  Gewicht

     Gezondheidssituatie

     Verwachtingen

     Invloed overgewicht

     Eetgedrag

     Patiënt stuurt de lijst retour ziekenhuis (onderzoeksdoeleinden)

    https://www.diagnostiekvooru.nl/bariatrischezorg.html

  • Triage

     Begeleiding door POH-GGZ

     Aanpassingsproblemen

     Stemmingsklachten (dysforie)

     Beperkt zelfvertrouwen

     Psychische klachten los van de bariatrische ingreep

     Laagdrempelig coachend en steunend contact

  • Triage

     Psycholoog Obesitas Centrum

     Bij vermoeden van bariatrie- en/of gewichtsgerelateerde psychologische problematiek, zoals:

     Gewichtstoename

     Angst-/stemmingsstoornissen gerelateerd aan de bariatrische ingreep

     Compliance problemen

     Aanpassingsproblemen

     Verstoord eetpatroon dan wel eetstoornis

     Anorectische en/of boulimische attitude

     Stoornis in zelfbeeld en/of lichaamsbeleving

  • Triage

     Specialistische GGZ

     Ernstige problematiek, waarbij langdurige psychologische behandeling is geïndiceerd, zoals:

     Verslaving

     Persoonlijkheidsproblematiek

     Automutilatie

     Suïcidaliteit

     Uitgebreide psychiatrische voorgeschiedenis en behandeling binnen de s-GGZ

     Bovenstaande(n) i.c.m. uitgebreide psychosociale problematiek

  • Oefenen

     Groep splitsen:  deelnemers Gerbrand

     deelnemers Noor

     Terug om 20:45

  • Casus 1

     Renée

     46-jarige gehuwde vrouw met een blanco psychiatrische voorgeschiedenis

     Moeder van 2 puberdochters die zelf overgewicht hebben

     Succesvol gewichtsverlies en geen problemen met volhouden van de bariatrische leefstijl (tenzij het druk is op werk)

     Renée kan echter niet echt blij zijn met haar nieuwe lichaam ondanks grote gezondheidswinst, want echtgenoot vindt haar niet aantrekkelijk met het huidsurplus

     Bovendien zijn dochters jaloers op het gewichtsverlies van Renée, wat zij laten merken door pijnlijke opmerkingen naar haar en haar proberen te verleiden tot ongezonde productkeuzes

     Renée voelt zich somber en worstelt met hoe om te gaan met de situatie

    Triage

  • Casus 2

     Manon

     34-jarige gehuwde vrouw, moeder van een peuterzoon

     Voorheen succesvol behandeld voor eetstoornis in de s-GGZ

     Stemming is de laatst