Click here to load reader

GELENEKSEL TIBBIN HALK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

  • View
    245

  • Download
    10

Embed Size (px)

Text of GELENEKSEL TIBBIN HALK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

  • T.C. SAKARYA NVERSTES

    SOSYAL BLMLER ENSTTS

    GELENEKSEL TIBBIN HALK ZERNDEK ETKS( ADIYAMAN L REN KY RNE)

    YKSEK LSANS TEZ

    Mmine KALINDEMRTA

    Enstit Anabilim Dal: Sosyoloji

    Tez Danman: Yrd. Do.Dr. smail HRA

    EKM - 2010

  • BEYAN

    Bu tezin yazlmasnda bilimsel ahlak kurallarna uyulduunu, bakalarnn eserlerinden

    yararlanlmas durumunda bilimsel normlara uygun olarak atfta bulunulduunu,

    kullanlan verilerde herhangi bir tahrifat yaplmadn, tezin herhangi bir ksmnn

    rencisi olduum niversite veya baka bir niversitede bir tez almas olarak

    sunulmadn beyan ederim.

    Mmine KALINDEMRTA

    15.10.2010

  • NSZ

    Salk ve sal koruma, her toplum iin nemli ve deerli konulardan biri olmutur.

    lkel kavimlerden, gnmz modern toplumlarna kadar her topluluk hastalklarna

    areler aramlardr. Gnmzde salk problemlerinin giderilmesi iin ounlukla

    modern tbbn imkanlar kullanlmaktadr. Bazen de toplumlar hastalklarla mcadele

    etmek iin kendi kltr birikimleri ierisinde yorulan geleneksel tp yntemlerini

    kullanmlardr.

    Geleneksek tp yntemlerinin kullanlmasnn birok sebebi olmakla birlikte,

    uyguland toplumun kltrel, ekonomik, sosyal zellikleri ve inan deerleri ile

    yakndan ilgilidir. Toplumun zellikleri yannda modern tbbn aresiz kald durumlar,

    yapay sentetik ilalarn yan etkileri v.b. birok neden geleneksel tbba olan ilgiyi

    artrmaktadr.

    Dnyann birok yerinde ve lkemizde geleneksel tp yntemleri, modern tbb

    destekleyici veya ona alternatif olma durumundadr.

    Aratrmay yaptmz ren Kynde bireylerin sosyo-kltrel ve ekonomik

    nitelikleri ile salk hastalk olgusuna ilikin bilgi tutum ve davranlar tanmlanmaya

    allm ve yrede kullanlan geleneksel tp yntemleri ve bunlarn kullanlma

    sebepleri analiz edilmitir.

    Salk sosyolojisi alannda yaplan almalarn az ve yetersiz olmas sebebiyle,

    yaptm bu almamn bu alanda alacaklara faydal olmasn diliyorum. Bu

    almada deerli fikirleriyle bana yol gsteren ve destek veren tez danman hocam

    Yrd. Do. Dr. smail HRAya, dier Sosyoloji Blm retim yelerine ve deerli

    katklarndan dolay Prof. Dr. Hac DURAN Beye teekkr bir bor bilirim.

    retim hayatma baladm gnden bugne kadar bana her zaman sonsuz destek olan

    ve beni tevik eden sevgili anne ve babama teekkr ederim. Ayrca bu almann

    balangcnda biti srecine kadar destek veren uzmanm Dr. Murat KIZILGNe ve

    bana yardmc olan, byk sabrla almam bitirmemi destekleyen i arkadalarma

    kranlarm sunuyorum.

    Mmine KALINDEMRTA

    15.10.2010

  • i

    NDEKLER KISALTMALAR ........................................................................................................... iii

    TABLOLAR ................................................................................................................. .iv

    ZET .vii

    SUMMARY...viii

    GR1

    BLM 1: ARATIRMANIN KURAMSAL EREVES ...................................... 3

    1.1.Geleneksel Tbbn Tarihesi ....................................................................................... 3

    1.2.Modern Tbbn douu8

    1.3.Modern Tbba Yneltilen Eletiriler..11

    1.4.Geleneksel Tp ve Modern Tbbn Gnmzdeki likisi.14

    1.5.DS' nn Geleneksel Tbba Bak As...15

    BLM 2: ARATIRMA BLGESNDE KULLANILAN GELENEKSEL TIP

    YNTEMLER.....17

    2.1. Bitkisel la Tedavisinin Tarihesi.......17

    2.1.1.Blgede Kullanlan Bitkiler ..................................................................... ...21

    2.2.Blge nsann Akl Hastalklarna ve Nazar-By le lgili Tutum ve

    Davranlar24

    BLM 3: ARATIRMANIN METODOLOJS .............................................. ..26

    3.1.Aratrmann Konusu ................................................................................................ 26

    3.2.Aratrmann Amac ve nemi ................................................................................. 26

    3.3.Aratrmann Hipotezi ............................................................................................... 27

    3.4. Aratrmann Snrllklar ....................................................................................... .28

    3.5.Aratrmann Yntem ve Teknikleri ......................................................................... 28

    3.5.1.Aratrmann Tr ve Tipi .............................................................................. 28

    3.5.2. Evren ve rneklem ........................................................................................ 28

  • ii

    3.5.3.Veri Toplama Teknikleri ................................................................................ 29

    3.5.4. Verilerin zmlenmesi ve Yorumlanmas .................................................. 29

    3.5.5.Sre ve mkanlar ............................................................................................. 29

    BLM 4: ARATIRMANIN BULGULARI ........................................................... 31

    4.1.Grlenlerin Demografik zellikleri .................................................................... 31

    4.2.Sosyo Ekonomik Durum ........................................................................................... 32

    4.3. Yerleim Yeri ve Konut ........................................................................................... 38

    4.4. Yaam Tarz ............................................................................................................. 38

    4.5. Kltrel nan ve Uygulamalar ................................................................................ 45

    4.5.1. Hastalk Nedenleri ......................................................................................... 45

    4.5.2.Tedavi Metotlar ............................................................................................. 47

    4.5.3.Halk Arasnda Salk ve Hastalkla likilendirilen Baz nan ve

    Uygulamalar48

    4.5.4. Popler Uygulamalar ..................................................................................... 58

    4.5.5. Blge Halknn Akl Hastalna Bak As ................................................ 64

    4.6.Modern Salk Uygulamalar .................................................................................... 68

    SONU ........................................................................................................................... 75

    KAYNAKA ................................................................................................................. 80

    EKLER ........................................................................................................................... 83

    ZGEM ................................................................................................................... 95

  • iii

    KISALTMALAR

    DS : Dnya Salk rgt

    UNDP: United Nations Development Programme (Birlemi Milletler Kalknma

    Program)

    AIDS : Acquired Immune Deficiency Syndrome (Edinilmi Baklk Eksiklii

    Sendromu)

    DNA : Deoksiriboz Nkleik Asit

    SSK : Sosyal Sigortalar Kurumu

    TK : Trkiye statistik Kurumu

  • iv

    TABLOLAR LSTES

    Tablo 1: Cinsiyet Dalm ............................................................................................. 31

    Tablo 2:Ya Dalm ..................................................................................................... 31

    Tablo 3:Eitim Dzeyi ................................................................................................... 32

    Tablo 4: Eitimin Cinsiyete Gre Dalm ................................................................... 33

    Tablo 5: Meslek Dalm .............................................................................................. 34

    Tablo 6: Sosyal Gvence Dalm ................................................................................ 35

    Tablo 7: Eitim Dzeyinin Sosyal Gvenceye Etkisi .................................................... 36

    Tablo 8: Maddi Durum ................................................................................................... 37

    Tablo 9: Evde Bulunan Beyaz Eyalar ........................................................................... 37

    Tablo 10: Beslenmeye Dikkat Etme Durumu ................................................................ 39

    Tablo 11: Yan Beslenmeye Dikkat etme Davranna Etkisi ...................................... 39

    Tablo 12: Cinsiyetin Beslenmeye Dikkat Etme Davran zerindeki Etkisi ............... 40

    Tablo 13: Eitimin Beslenmeye Dikkat Etme Davran zerindeki etkisi................... 41

    Tablo 14: Ei ile Akraba Olanlar ................................................................................... 43

    Tablo 15: Ailede Kronik Hastalk Varl ...................................................................... 43

    Tablo 16: Akraba Evliliinin Kronik Hastalklara Etkisi .............................................. 44

    Tablo 17: Doktora Gidilen Hastalklar .....................................

Search related