Tar±m D±± Kooperatifler

  • View
    42

  • Download
    3

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Tarım Dışı Kooperatifler. - PowerPoint PPT Presentation

Text of Tar±m D±± Kooperatifler

  • Tarm D Kooperatifler

  • Tarm d kooperatifler ortaklarnn ihtiyalarn karlamak ve dayanmay salamak amacyla kurulan kooperatiflerdir. Bu kooperatifler ortaklarnn kk tasarruflar ve devletten alnan kredi olanaklaryla onlarn ihtiyalarn kolay yoldan ve daha ucuza karlamaya alr. Bu gruba giren kooperatifler unlardr:

  • Tketim KooperatifleriKonut KooperatifleriEsnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet KooperatifleriTarm D Hizmet KooperatifleriTama KooperatifleriKk Sanat KooperatifleriEcza Kooperatifleri Yeri Yap KooperatifleriTurizm Kooperatiflerii Kooperatifleri

  • 1) Tketim Kooperatifleri: Tketim kooperatiflerinin temel amac ortaklarnn tketim ihtiyalarn, araclar ortadan kaldrarak veya onlarn kr dzeylerini en dk seviyeye indirerek daha ucuza karlamaktadr.

  • Konusu ile ilgili iletmeler kurarak ortaklarnn ihtiyalar iin retim faaliyetlerinde bulunur, bu konuda kurulmu teebbslere katlr.Kooperatif tarafndan temini ve datm mmkn olmayan zorunlu ihtiya maddeleri iin ortaklarna kredi verir.Ortaklarnn sigorta ihtiyalarna arac olur.Gerektiinde ortaklar ve personel iin yardm fonlar oluturma konusu ile ilgili eitim, yayn, aratrma ve benzeri faaliyetlerde bulunur.

  • Tketim kooperatifi, bir yardmlama dernei deildir.Tketiciler, kendilerine bir ekonomik yarar salamak iin bir tketim kooperatifi kurmaktadrlar.Bu yarar kooperatife yatrm olduklar sermayeye fazla kr alarak deil, gereksinim duyduklar tketim maddelerini kooperatifleri araclyla daha ucuza almak suretiyle salarlar.

    rnein ortaklarnn ihtiyac olan ekeri uval olarak toptancdan satn alarak, ortaklarnn eker ihtiyalarn market fiyatnn altnda bir fiyatla karlar.

  • 2) Konut Kooperatifleri: nsanlarn zorunlu ihtiyalar arasnda yer alan barnma ihtiyacnn karlanmas amacyla kurulan bu tr kooperatifler, zelliklede dar ve orta gelirli ailelerin konut sahibi olmasnda aktif rol oynar. Bu tr kooperatifler sayesinde kiilerin kk birikimleri bir araya getirilip, gerekli durumlarda banka kredilerinden de yararlanlarak, yelerin konut ihtiyalar karlanr. lkemizde bu tr kooperatiflere yaygn olarak rastlanmaktadr.

  • Trkiye'de konut kooperatifilii balca model evresinde gelimektedir. Bunlar, tek tek arsalarda retim yapan kooperatifler, kentsel bir blgede mevzii imar plan yaparak yksek sayda konut birimi reten kooperatifler ve bir blge temelinde kooperatifleri rgtleme yaklamnda olan kooperatif almalardr.

  • 3) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri: Kk esnaf ve sanatkarlar, maddi gvence verememeleri nedeniyle, ticaret bankalarndan dorudan kredi alamazlar.Esnaf ve sanatkarlar kredi ve kefalet kooperatifinin amac, esnaf ve sanatkarlarn gereksinim duyduklar ve tek balarna salayamadklar kredileri, bankaya kefil olmak suretiyle, esnaf ve sanatkarlara salamaktr.

  • Konusu ile ilgili olarak; yatrm faaliyetlerinde bulunabilir, gerekli tesisleri kurabilir, bu tesisleri iletebilir, veya kiraya verebilir, ilgili kurum ve kurulularla ibirlii yapabilir, ve kurulmu ortaklklara itirak edebilir.Gerektiinde kooperatif ortaklar ve personeli iin yardm kurulular, mesleki ve sosyal tesisler meydana getirmek ve bunlar iletmek iin yardm fonlar oluturur; konusu ile ilgili eitim, yayn aratrma ve benzeri faaliyetlerde bulunur.

  • Trkiyede ilk esnaf ve kefalet kooperatifi Trkiye Halk Bankasnn da tevikiyle 1951 ylnda Ankarada kurulmu olup, saylar her geen gn hzla artmaktadr. lkemizde esnaf ve sanatkarlara kredi ve kefalet kooperatifleri yoluyla kredi veren tek banka Trkiye Halk Bankasdr.

  • Tarm D Hizmet Kooperatifleri: Tarm d alanda kurulan ve alma konusu hizmet retimi olan kooperatiflerin genel ad Tarm D Hizmet Kooperatifleri olup bu grupta aadaki kooperatif trleri yer alr.

  • 1) Tama Kooperatifleri: Tama sektrnde faaliyet gsteren kiilerin kurduklar kooperatiflerdir. Bu kooperatifler; ortaklarna i bulma, szleme yapma, yk bulma sorununu zme, ykleme istasyonlar kurma, yakt, lastik, yedek para alma, bakm onarm gibi konularda kolaylk salamaktadr. lkemizde bu alanda zelliklede motorlu tayclar ad altnda ok sayda kooperatif bulunmaktadr.

  • Ulatrma Kooperatifleri ad da verilen bu kooperatifler deiik tiplerde olabilir.Kendilerini tama gereksinimi duyan kiiler tarafndan kurulan kooperatifler.rnein, ocuklarn okula tanmas iin ana babalar tarafndan kurulan kooperatifler.ofrler tarafndan halk tamak iin kurulan hizmet retim kooperatifleridir.Bamsz tayclarn (kamyoncularn) ilerinin etkinliini arttrmak amacyla kurduklar kooperatiflerdir.

  • 2) Kk Sanat Kooperatifleri: Kk sanatkarlarn mesleki faaliyetlerini srdrmeleri iin ihtiya duyduklar her trl ham maddenin salanmas ve ayn zamanda rnlerinin satnn yaplmas amacyla kurulur. Trkiyede marangozluk, ayakkab imalat, leblebicilik, lle ta iletmecilii,dokumaclk, kilimcilik, halclk, deri imalat, battaniyecilik, av tfei imalat, tabaklk,frnclk vb. alanlarda faaliyet gsteren kk sanatkarlarn kurduklar kooperatifler mevcut olup bu tr kooperatifler Sanayi ve Ticaret Bakanl tarafndan desteklenmektedir. Bu kooperatiflerden d satma ynelik olanlarna ise Trkiye Halk Bankas araclyla tesis ve iletme kredisi verilmektedir.

  • 3) Ecza Kooperatifleri: Eczaclk alannda faaliyet gsteren ortaklarnn ila gereksinimlerini karlamak, ilalarn temin, datm ve gerektiinde retim almalarn dzenlemek, eczane ve ila sektrnn salkl oluumuna katkda bulunmak ve ortaklar eczaclarn hak ve karlarn korumaktr.

  • 1970li yllarda ila deposu iletmelerinin keyfi bir uygulama sonucu istedikleri eczanelere ila verip istediklerine vermemesi birok eczanenin kapanma tehlikesi ile kar karya kalmasna yol am ve bu durum eczaclar kooperatif kurmaya yneltmitir.

  • 4) Yeri Yap Kooperatifleri: Ortaklar olan kk zanaatkar ve kk sanayicilerin, gnn teknik koullarna uygun birer iyeri edinmelerini salamak amacyla kurulan kooperatiflerdir.

    Bir dier amalar da iyeri tesisi topluluunun genel hizmetlerini karlayacak tesislerin yaplmasdr.

  • lkemizde yap kooperatifiliinde en byk sorun, esnaf ve zanaatkar olmayan kiilerin de bu kooperatiflere ortak olabilmeleridir.Bazen, speklasyon amacyla bir ortan birden fazla iyerine sahip olduu grlmektedir.Bu da haksz speklatif kazanlara neden olduundan kooperatifi amacndan saptrmaktadr.

  • 5) Turizm Kooperatifleri: Turizm alannda faaliyet gsteren iletme sahiplerinin bir araya gelerek kurduklar kooperatiflerdir.Turistik yerlerde faaliyet gsteren otel sahipleri kendilerini i ve d pazarda en iyi biimde tantmak amacyla turizm kooperatifleri kurarak hizmetlerini en iyi biimde pazarlar. Trkiyede 1980den beri turizm alannda kooperatifler kurulmaya balanmtr.

  • Lokantaclar, gereksinim duyduklar malzemeleri toptan ve ucuz salamak iin kooperatif kurabilir.

    Seyahat acentalar, rehber yetitirmek veya d lkelerde toplu reklam iin kooperatif kurabilirler.

  • 6) i Kooperatifleri alanlarn ortak olduklar sanayi tesislerini kooperatif olarak iletmeleridir.Bu nedenle kooperatiflere ii retim kooperatifleri veya sanayi kooperatifleri de denilmektedir.