Türkçe'nin Doğru Kullanımı

  • View
    225

  • Download
    6

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Türk Silahlı Kuvvetleri Kişisel Gelişim

Text of Türkçe'nin Doğru Kullanımı

  • 1

    T.C. GENELKURMAY BAKANLII

    ANKARA

    TRKENN DORU KULLANIMI (LETM, ETKL KONUMA, YAZMA VE OKUMA KILAVUZU)

    Yayma Hazrlayanlar Dr. Dz. . Kd. Alb. S. mer ERENOLU

    Dzeltmen Selma OTU

    Genelkurmay Asker Tarih ve Stratejik Ett Bakanl Yaynlar

    ANKARA GENELKURMAY BASIMEV

    2007

  • 2

    ISBN: 975-409-384-9

    NSN: 7610270336066

    YAYIN KURULU BAKANI Korg. Eyp KAPTAN

    YAYIN KURULU

    Dr. Dz. . Kd. Alb. S. mer ERENOLU Dr. . Kd. Alb. Mehmet ZDEMR

    Uzm. lkay SARIKAYA Uzm. Selma OTU

    DZELT Uzm. Yasemin TACI

    Uzm. Melek ALKA

    SAYFA DZEN Leyla KUZUCU

    KAPAK TASARIMI

    Ceyhan KURHAN

  • 3

    SUNU

    Dil, insanlk tarihiyle beraber ortaya km ve sregelmi bir olgudur. Bu srete insan ve iletiim birbirine kout olarak geliim gstermitir. Dil, kltrn en temel gesi olarak insanlar aras iletiimde en etkin ara olarak kabul edilmektedir. Dilin dnceyi etkilemesi, kltrel deerleri nesilden nesile aktarmas ve millete yn vermesi yaamsal nem arz etmektedir.

    Dilin dnce ile etkileimi gz nne alndnda, dilde oluabilecek kirlenme zaman iinde mill kltr yapsn da bozabilecektir. Dilde meydana gelen kirlenmeye yabanc dillerden dilimize giren ok sayda szck ve dilimizin yanl kullanm neden olmaktadr. Yabanc szckler dilbilimin ngrd incelemeden geirilmeden kullanlmamaldr. Bu szcklerin yerine Trke karl olanlarn kullanlmasna zen gsterilmelidir.

    ATATRK, Trk kimlii ve kltrnn en nemli unsuru olarak Trkeyi grmtr. Ulu nder, Mill his ve dil arasndaki ba ok kuvvetlidir. Dilin mill ve zengin olmas mill hissin inkiafnda balca messirdir. Trk dili dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil uurla ilensin. lkesinin yksek istiklalini korumasn bilen Trk milleti, dilini de yabanc diller boyunduruundan kurtarmaldr. diyerek dilimizin nemini ve yabanc dillerden korunmas gerektiini ortaya koymutur. Ancak sonraki dnemlerde dilimizde kirlenme balam, son yllarda ise bu kirlenme daha da artmtr.

    Bu kirliliin nlenebilmesi iin Trkemiz doru kullanlmal, yabanc szcklerden arndrlmal, yazm kurallarna uyulmal, yazl anlatmlarda, Trk Dil Kurumunun en son hazrlad Trke Szlk ve Yazm Klavuzu esas alnmal, biliim ve iletiim teknolojisi takip edilmelidir.

    Gnmzde gelien teknoloji ile uzaklar yakn olmakta, pek ok eylem iletiim aralaryla gerekletirilebilmektedir. Bu aralar kullanrken gereksinim duyacamz en nemli ara dildir. Dili doru kullanmak, insanlar arasndaki iletiimi kolaylatracak, ayn zamanda mill kimlik ve kltrmzn korunmasna katk salayacaktr.

  • 4

    Bu kitap, iletiimi, etkili konuma, yazma ve okuma becerisini gelitirerek personelin kendisini daha iyi ifade etmesi, salkl iletiim kurmas, okuma alkanl kazanmas ve sonu olarak Trkeyi doru kullanmas amalanarak hazrlanmtr. Yararl olacan umuyoruz.

    Eyp KAPTAN

    Korgeneral

    Gnkur. ATASE Bakan

  • III

    NDEKLER SUNU................................................................................ NDEKLER...................................................................... III

    BRNC BLM TRKENN DORU KULLANIMI

    A. Dilimizi Niin Doru Kullanmalyz?................................ 1 B. Seme ve Sralama Eksenleri......................................... 3 C. Szck Bilgisine Sahip Olmak........................................ 6 . Cmle Bilgisine Sahip Olmak......................................... 7 D. Doru ve Gzel Bir Trkeye Ulamann Yollar............ 21

    KNC BLM LETM

    A. letiimin Tanm ve nsan Hayatndaki nemi............... 25 B. letiimde Dil Unsuru....................................................... 26 C. Etkili letiimin lkeleri...................................................... 26 . TSKde letiim ve letiimin nemi................................ 29

    NC BLM LETMN TEMEL BECER UNSURLARI

    A. Konuma......................................................................... 31 1. Konumann Tanm ve Genel zellikleri..................... 31

    a. Konumann Tanm.................................................. 31 b. Konumann Yaammzdaki Yeri............................. 31 c. Konuma Gl ekiyor muyuz?.......................... 34 . Konuma Gcmz Gelitirebilir miyiz?.................. 36

    2. Gzel ve Etkili Konumann Nitelikleri.......................... 37 a. Gzel ve Etkili Konuabiliyor muyuz?....................... 37 b. Gzel ve Etkili Konumann lkeleri Nelerdir?........... 37 c. yi Bir Konumacnn Niteliklerini Tayor muyuz?..... 40

    3. Etkili Konumada Dikkat Edilmesi Gereken Konular.... 43 a. Yz Yze Konuma................................................... 43 b. Her ey Konuma Tarznda Balar........................... 44

    1) Szl letiim.......................................................... 44 2) Szsz letiim....................................................... 45

  • IV

    4. Konuma Biimi: Doalama, Hazrlkl ve Yazl Metin.................................................................................... 49

    5. Konuma Trleri........................................................... 51 a. Gnlk Konumalar................................................... 51 b. zel Durumlar in zel Konumalar........................ 58

    B. Yazma............................................................................. 59 1. Yaznn nemi.............................................................. 59 2. Doru ve Gzel Yazmann nemi................................ 60 3. Gzel Yaz Yazmann Altn Kurallar............................ 61 4. Gzel Yaz Yazmay renmek................................... 62 5. Yazya Nasl Balanmal?............................................ 63

    DRDNC BLM LETMN DESTEK UNSURLARI

    A. Okuma............................................................................ 65 1. Okumann Tanm......................................................... 65 2. Niin Okuyoruz?........................................................... 66 3. Okumaya Gdleme.................................................... 67 4. Okuyucu Trleri............................................................ 67 5. Gdnn Gstergesi Olarak Balca Okuma Tipleri.... 68 6. Okuma Zevki ve Kiilik................................................. 68 7. Okumann Kurallar ve Okuma le lgili tler............ 69 8. Okuma Yanllar.......................................................... 71 9. yi Okuma Konusunda Baz neriler............................ 72 10. Hzl Okuma................................................................ 73 11. Hzl Okuma Teknii le lgili Kavramlar...................... 74 12. Hzl Okuma Yntemleri............................................. 75

    B. Dinleme........................................................................... 79 1. Etkili Dinleme Stratejileri............................................... 79

    a. Duymay ve Dinlemeyi Anlama................................. 79 b. Dinlemenin nemi..................................................... 80 c. yi Dinlemenin nndeki Engeller............................. 80 . Dinleme eitleri....................................................... 82

    2. Dinlemeyle lgili Son Dnceler: Gdlenme............. 86

  • V

    a. Dinlemenin Neden nemli Olduunu Hatrlamaya aln................................................................................. 87

    b. Dinleme Gdlenmesi in Engelleri Belirleyin ve Kaldrn................................................................................ 87

    c. Ortak Bir Zemin Aratrn........................................... 88 . Dinlemeyi Bir renme Frsat ve Entelektel Frsat

    Olarak Grn....................................................................... 88 BENC BLM

    ETKL LETMN BASAMAKLARI A. Yazma ve Konumaya Hazrlanmak: lk Drt Basamak... 91

    1. Ama ve Dinleyici / Hedef Kitlenin rdelenmesi............ 91 2. Konunun Aratrlmas.................................................. 92 3. Dncelerinizin Desteklenmesi.................................. 92 4. Dzenleme, Planlama ve Ana Balklar Ortaya

    Koyma................................................................................. 92 B. Taslak Oluturma ve Yazma: Dier Basamak........... 93

    1. Taslak Oluturma......................................................... 93 2. Yazya Dkme.............................................................. 94 3. Geri Besleme ve Onay................................................. 94

    C. Etkili letiimin Ayrntlar................................................. 95 1. Ama ve Hedef Kitlenin rdelenmesi............................ 95

    a. Anahtar Sorular......................................................... 95 b. Amacm Ne?.............................................................. 96 c. Ana Dnceniz Konusunda Ak Olun: Ama

    Cmlesinin Yazlmas.......................................................... 97 . Dier Konular............................................................. 98 d. Hedef Kitlenin rdelenmesi........................................ 99

    2. Konunun Aratrlmas.................................................. 103 a. Aratrma Plannn Yaplmas.................................... 103 b. Bilgi Toplama Kaynaklarnn Belirlenmesi................. 104

    3. Dncelerin Genel Hatlaryla Ortaya Konulmas ve Dzenlenmesi...................................................................... 106

    a. Ama Cmlesinin ve Ana Dncenin Sonlandrlmas.. 106 b. Ana Dncenin Balangta Ortaya Konulmas...... 106

  • VI

    c. Genel Hat: Neden htiyacm Var?.............................. 107 . Genel Hat: Paral Yap....................................... 107 d. Genel Hat Biimleri: Resm Genel Hatlarda Kullanlan

    Yap ve Balklar................................................................. 108 e. Gelimenin Genel Hatt: Bir Yntem Sein............... 108

    4. Yazma.......................................................................... 119 a.