Click here to load reader

BÖLÜM 12

  • View
    90

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

BÖLÜM 12. Kiriş- Kolon Birleşimleri. KİRİŞ-KOLON BİRLEŞİMLERİ Çelik yapılarda kiriş- kolon birleşimleri başlıca iki gruba ayrılır: Basit kiriş-kolon birleşimleri, Süneklik düzeyi normal çerçevelerde rijit veya ankastre kiriş-kolon birleşimleri 12.1. Basit Kiriş-Kolon Birleşimleri - PowerPoint PPT Presentation

Text of BÖLÜM 12

BLM 12

Kiri- Kolon BirleimleriBLM 12 KR-KOLON BRLEMLERelik yaplarda kiri- kolon birleimleri balca iki gruba ayrlr:Basit kiri-kolon birleimleri,Sneklik dzeyi normal erevelerde rijit veya ankastre kiri-kolon birleimleri

12.1. Basit Kiri-Kolon BirleimleriBu birleimlerde, kolonlara sadece kirilerin mesnet reaksiyon kuvvetlerinin aktarlmas sz konusuyken moment aktarm yoktur. Dier bir deyile , birleim mafsal karekterlidir. ekil 12.1de korniyerli bir kiri-kolon birleimi grlmektedir.I 500 profili olarak boyut-landrlan kat kirileri, tercihen kolon gvdesine balanarak, iki taraftan gelen kat kirii mesnet reaksiyon kuvvetlerinin farkl olmas halinde, kolona pratik olarak bir eksantriklik momenti gelmemesi salanr.Kolon aksna rastlayan I 280 profilinden seilen deme kirileri de iki taraftan kolon profilinin balklarna balanmtr.

Kat kirilerinin mesnet reaksiyon kuvvetlerinin toplam A ile gsterilirse, bu kuvveti sadece profil parasn kolon profillerine balayan gvde dikilerinin aktard kabul edilerek, bu dikilerde gerilme tahkiki aadaki gibi yaplr:

Kolon aksna rastlayan deme kirileri de korniyerli birleimlerle kolon profillerinin gvdelerine balanmtr. Bu birleim tarz kat kiriinin srekli kiri olmas halinde de uygun der.

ekildeki tekilde kolon profillerinin gvdelerine dik olarak bir levha kaynaklanm, kat kirileri de korniyerli birleimle bu levhaya balanmtr. Levhay kolon profillerinin gvdelerine balayan dikiler, kat kirilerinin A toplam mesnet reaksiyon kuvvetine gre tahkik edilir:

Kolon aksna rastlayan deme kirileri, korniyerli birleimlerle kolon profillerine balanmtr.Her iki tekilde de birleim yerinin stnde ve altnda kolon profilleri ba levhalar ile birbirine balanmtr. Ba levhalarnn kenarlar ilenip, profillerle birleimleri kt kaynak dikileri ile yaplmtr.

ekilde drt adet lamann birbirine kaynaklanmas suretiyle tekil edilmi, sandk kesitli bir kolon ile I profilinden bir kiriin levha zerinde mesnetlendirme tarznda birleimi gsterilmitir. Bu tarz birleimlerin hesab blm 7.3.1.4 te hesab aklanmtr. Burada kiriin levhaya oturduu yerde, gvde ile alt bala iki taraftan takviye lamalar kaynaklanm olduundan, kiriin alt balnda eilme gerilmesi tahkiki gerekmez.

ekilde IPB 180 profilinden oluan bir kolon ile IPE 270 profilinden, ift kiri olarak tekil edilmi kat kirilerinin birleimi grlmektedir.Kolon profilinin balklarna iki taraftan IPE 200 profilinden oluturulan konsol paralar, bunlarn ularna da aln levhalar kaynaklanmtr.

Bu dikiler iin yaplacak gerilme tahkikleri :

12.2 Sneklik Dzeyi Normal erevelerde Rijit Kiri-Kolon Birleimleri(ereve Keleri veya Dm Noktalar)Kiri ve kolonlardan oluan tayc sistemlere ereve, kiri ve kolonlarn birleim yerlerine ereve kesi veya dm noktas denir. erevelerin kendi dzlemlerine etkiyen yatay kuvvetleri karlayabilmesi, stabil olmas veya kirilerin aklk momentlerinin azaltlabilmesi iin, kiri-kolon birleimlerinin, hepsi veya bir ksm rijit olarak tekil edilir.Rijit birleimlerde kolonlara, kirilerin mesnet reaksiyon kuvvetleri ile birlikte, dey ve yatay yklerden dolay kiri u momentleri de aktarlr.

12.2.1 Kaynakl Kiri-Kolon BirleimleriHesap ve tekil bakmndan bu birleimler gruba ayrlr:

Dorudan doruya birleimli ereve keleri (ekil 12.9)Enine levhal ereve keleri (ekil 12.10)Yuvarlak balkl ereve keleri (ekil 12.11)

12.2.1.1 Dorudan Doruya Birleimli ereve Keleri

Bu tip birleimlerde kiri ucu kolona dorudan doruya kaynaklanr.ekilde kolon IPB profili ile tekil edilmi olup, kiri de kaynakl kiritir. Kiri gvdesi ile alt bal kolon profilinin i tarafn- daki balna,kiri st bal da yeterince uzun tutula- rak , kolon profilinin st ucuna kaynaklanmtr.Alt baln basn kuvvetini kolon gvdesine aktarmak iin, bu balk hizasna gelmek zere kolon gvdesinin iki tarafna nervr lamalar kaynaklanmtr.

Kiri balk kuvvetleri, ereve kesinde kolon gvdesindeki makaslama gerilmeleri ile dengeleneceinden, ereve kesindeki gvde ksmnda makaslama ve kyaslama gerilmeleri tahkiklerinin yaplmas gerekir. Bu tahkiklerin salanmamas halinde, ya bu ksmda gvde kalnl arttrlr(ekil 12.2) veya ereve kesinde gvdenin iki tarafna diyagonal nervrler kaynaklanr (ekil 12.3)

Bu birleimlerde, kiri ile kolonun birleim kesitinde gerekli gerilme tahkikleri de yaplmaldr.

12.2.1.1.1. ereve Kiriinin Eimli Olmas Hali

Hal yaplarnn erevelerinde eimli at yzeylerinin salanabilmesi iin ereve kirilerinin eimli olmas gerekir. Bu taktirde dorudan doruya birleimli ereve keleri bir paralelkenar drtgen eklinde olur. (bkz. ekil 12.23) Bu halde ereve kesi kenarlarna gelen momentler ile normal kuvvetlerin balklardan kesme kuvvetinin de gvdelerden geecei kabul edilerek aada aklanan hesap yntemi gelitirilmitir.

dr. Burada alfa kiriin eim asdr. ekil 12.24 n sol tarafnda ereve kesinin kenarna indirgenmi etkiler, sa tarafnda da bunlara denk balk kuvvetleri gsterilmitir. ereve kesi kenarna indirgenmi kiri ve kolon momentleri aada grlmektedir.

ereve kesinde gvde levhas st kenarna etkiyen T1 kayma kuvveti iin

Denklemleri yazlr 12.31 ve 12.32 bantlar gz nnde tutularak her iki denklemden de

Forml elde edilir. Sol ve sa kayma kuvvetleri iinde

Moment denge denklemlerinin saland grlr. Dier taraftan

Olduundan ereve kesi gvdesinin kirie ve kolona paralel kenarlarnda ayn makaslama gerilmesi bulunur (bkz. ekil 12.25) t gvde kalnl olduuna gre kenar makaslama gerilmesi aada grlmektedir.

Kolon eksenine dik kesitte makaslama gerilmesi (bkz. ekil 12.25)

Olur, yani kenar makaslama gerilmesine eittir. Ayn kesitteki normal gerilmede

ereve kesi gvdesinde makaslama gerilmesi ve kyaslama gerilme-

si tahkiklerinin tutmamas halinde, diyagonal nervrlerle takviye yaplm olmas hali (bkz. ekil 12.26) aada incelenmitir.

12.2.1.2. Enine Levhal ereve Keleri

Bu tekil tarz, ereve kirii ile ereve kolonunun ayn profilden olmas halinde uygulanabilir. (bkz. ekil 12.30) Bu tekil tarznda kiri ve kolon profillerinin ular eik olarak kesilip; aortay dorultusundaki bir enine levhaya profil gvdeleri ke dikileriyle, balklar da kt kirilerle kaynaklanr. D kede, balk ekme kuvvetinin aktarlmasna yardmc olarak genellikle balklarla bklm bir ekme lamas kaynaklanr. M momentinin yeterince kk olmas halinde, bu ekme lamasna gerek olmayabilir. ereve kesine kiriten gelen etkiler M,N,Q; kolondan gelen etkiler M, N1, Q1 olduuna gre;

olur. Enine levhann her iki tarafndan, profillerle birleim kesitlerinde ayn olan etkiler M, N, Q olduuna gre ekil 12.30 daki kuvvetler poligonu gznnde tutularak yazlan;

12.2.1.3. Yuvarlak Balkl ereve Keleri

Bu tip ereve keleri kiri ve kolonun kaynakl I kesitli olmas halinde tekil edilebilir. ereve kesinde, ya her iki baln veya sadece i taraftaki baln yuvarlak olmas bahis konusudur. (bkz. ekil 12.35) Damlalk ann mesnetlendirmesini kolaylatrmak gibi, konstrktif sebeplerle d ke genellikle yuvarlak yaplmaz. ereve kesinin gvde levhas, kiri ve kolon gvde levhalarndan ayr olarak kesilip, bu levhalara kt dikilerle kaynaklanr. Bylece levha kesiminde zayiat azaltlm olur.

12.2.1.3.1. Her ki Baln Yuvarlak Olmas Hali

Her iki baln erilik merkezinin ayn olmas halinde, ereve kesi erilii fazla olan bir kiriin paras durumundadr. ereve kesinin M erilme momenti etkisinde bulunan bir ksmn gz nne alalm. (bkz. ekil 12.36) Eilme deformasyonu srasnda enkesitlerin dzlem kalaca kabul edildiine gre boy deiimi tarafsz eksenden z uzakl ile orantl olarak deiir.

12.2.1.3.2. Sadece Baln Yuvarlak veya Krk izgi eklinde Olmas Hali

Bu halde ereve kesinde karmak bir gerilme durumu meydana gelir. Bu tarz ereve kelerinde gerilme hesab iin Sektr Eleman Metodu kullanlabilir.

C noktasna indirgenmi etkilerden dolay AB dairesel kesitinde meydana gelen gerilmeler:

Saysal rnek:

12.2.2. Bulonlu Kiri-Kolon Birleimleri

Kiri veya kolonun ucuna bir aln levhas kaynaklanmak suretiyle, normal kaba bulon kullanlarak yaplan birleimlerde yeterince bulonun sdrlabilmesi, aln levhasnn uzunluu, ucuna kaynakland kiri veya kolonun kesit yksekliinden fazla olur.

Aln levhasnn taan ksmlar ile kiri veya kolonun balklar arsna gen guseler kaynaklanarak, bu ksmlar rijitletirilir.

Bu guseler gen eklinde bir gvde levhas ile d kenarlarna kaynaklanm bir balk levhasndan oluur.

Montaj srasnda, karlkl getirilen bulon deliklerine bulonlar taklmak suretiyle birleim tamamlanr.

12.2.3. Yksek Mukavemetli Bulonlu Birleimler

Yksek mukavemetli bulon kullanlarak yaplan aln levhal birleimlerde, bulonlardaki gerilmelerin kesit yksekliine lineer dalmad, deneysel aratrmalar sonucu anlalm bulunmaktadr[76].

Bu husus, bulonlardan gelen byk ekme kuvvetlerinden dolay, aln levhasnn eilme deformasyonu yapmasyla aklanabilir.

[77]de, yaplm olan deney sonularna dayanlarak, bulonlardaki maksimum ekme kuvvetinin hesab iin basit bir yntem teklif edilmitir.

Ortak blgedeki bulonlar M momentinin aktarlmas bakmndan pratik olarak etkisiz olduundan, konmalarna gerek yoktur. Basn blgesine sadece bir sra bulon konur.

Search related