Click here to load reader

Netizen Atif Unaldi

  • View
    41

  • Download
    7

Embed Size (px)

Text of Netizen Atif Unaldi

Netizennternet Vatanda

Atf nald

szlk

www.altkitap.com

szlk

Netizennternet Vatanda

Atf nald

altkitap - szlk 1 Netizennternet Vatanda

Atf nald Temmuz 2003 Yayna Hazrlayan: Yekta Kopan Dzelti: Yekta Kopan Tasarm: Faruk Ulay Tasarm Uygulama: Murat Glsoy Kapaktaki Resim: Dmitriy Markelov 2003 altkitap ve Atf nald Yaptn tm yayn haklar sakldr. Tantm iin yaplacak ksa alntlar dnda yayncnn izni olmakszn hibir yolla oaltlamaz. www.altkitap.com [email protected]

indekilerYazar Hakknda nsz Netiket Szlk nternet Terimleri ngilizce Sohbet Ksaltmalar E-Ticaret Teknik Terimleri Grafik Terimleri oklu Ortam Terimleri nteraktif Reklamclk Terimleri Glen Suratlar Genel Terimler i iii 1 9 14 18 20 22 25 27 30

Yazar HakkndaAtf nald Boazii niversitesinde Fizik Blm'nde eitim ald yllarda Trkiye'de ilk kez iki bilgisayar telefon hatlar zerinden konuturan BBS sistemini kurarak, Trkiye'deki ilk Internet an oluturmutur. 1992 - 1994 yllar arasnda Radyo D'de (Radyo Kulp), "Farenin Kuyruu" adl yine Trkiye'deki ilk Internet ve bilgisayar enformasyon programn yaparak baka bir ilke daha imzasn att. 1994 senesinde Kanal D televizyonunda her gece canl yaynlanan RadyoNet adl programn sunuculuunu, yapmcln ve gece yayn sorumluluunu stlenmitir. Bu program Trkiye'de tamam canl bilgisayar grntlerinden oluan ilk program olmutur. Atf NALDI 1994 - 1996 seneleri iinde Anadolu.Net isimli Trkiye'nin ilk Internet servis salaycsnn Genel Mdrln stlenmitir. 1996 - 1997 yllar iinde 1inci Dnya Hava Oyunlarnn Internet spervizrln yapm, bu esnada sporcularn Internet ve intranet zerinden kayt sistemlerini gerekletirmitir. 1998 ylnda Sabah Grubunun Internet spervizrln de stlenmi ve Sabah Kitaplar'nn Internet zerinden satna dair yaplan projeye de danmanlk yapmtr. Yine ayn yl iinde Milliyet Grubuna bal .Net Dergisinde Yeni Ufuklar adl keyi yazmtr. 1999 ylnda ise hlas.Net'in webmaster'l grevini stlenmi ve hlas.Net portalini projelendirmi ve ynetmitir. Yine ayn ylda Sabah Grubuna bal biliim sektr dergisi Pcweek'te ke yazarl yapmtr. Bu esnada Artmedya isminde bir webtasarm irketi kuran nald, BRT televizyonunda yaynlanan, yapmcs olduu GeceNet adl bir Internet magazin talk show programn hazrlam ve Romina zipeki ile birlikte sunmutur. Daha sonra Akam grubu tarafndan karlan [email protected] dergisinde bir yl kadar ke yazarl yapan Atf NALDI ayn dnemlerde bir yl kadar stanbul niversitesi Seramik Blmnde Web tasarm konusunda dersler vermitir. nterprobil grubunun kurulmasyla [email protected]'deki grevinden ayrlan Atf NALDI, EkoTimes dergisinin kuruluundan son gnne kadar dergide ke yazarl ve biliim editrl grevini yapt. Atf nald bu dnemde Computerlife Dergisinin de ke yazarl grevinde bulundu. u an Finansal Forum Gazetesinde her aramba biliim sayfalarnda ke yazarl ve editrlk yapmtr. Mecramax Webstrategies A.., Tekcom A.. ve Mass Group'un ynetim kurulu yelisi ve ortadr olan nald, MassNet'in orta ve Ceo'sudur.

ii

Microsoft'un destekledii Sitebuilders adl grubun kurucularndan olan nald, tm Trkiye'de bu grupla "web tasarm", "mobil Internet", "eticaret", "Internet reklamcl" gibi konularda konferanslar, seminerler, ak oturumlar dzenlemitir. Atf NALDI, interaktif ajanslarn bir araya getirdii Siberetik platformu ve Mobiliz'in (Mobil Reklamclk nisiyatifinin) de kurucusudur. Halen Trkiye'de bilgisayar ve Internet ile ilgilenen kii ve kurululara karlksz eitim almalarn da baaryla yrtmektedir.Yaynlanm makaleler: Yeni Trkiye Dergisi Mart 1998 "Bilgi Toplumu Trkiye'sinde Internet Yaplanmas" Yldz Teknik niversitesi Yaynlar, 1994 "Web'te tasarm kriterleri" Konferans, Seminer ve Profesyonel Aktiviteler: 1999 - Microsoft Merkezinde Sitebuilders bilgilendirme ve e-ticaret ve web tasarm seminerleri (stanbul) 1999 - Microsoft bnyesinde Web tasarm, e-ticaret, Medya Teknolojileri seminerleri ( Ankara, stanbul, zmir, Konya, Antalya ) 2000 - Kosgeb bnyesinde e-ticaret seminerleri ( Ankara ) 2000 - Fatih niversitesi e-ticaret seminerleri ( Ankara ) 2000 - Bilgi niversitesi Internet seminerleri ( Konumaclar: Microsoft Trkiye Genel Mdr Sreyya Ciliv, Atf nald ) 2000 - Biliim 2000 faaliyetleri iinde e-ticaret ve web tasarm seminerleri ( stanbul ) Yazlmlar: 1992 - ki radyo otomasyon sisteminin kurulumu ( Radyo Kulp ve Radyo C (1995)) 1994 - Kanal 6 Televizyonunda yaynlanan ve izleyicilerin katlmyla oynanan iki bilgisayar programnn yazm ( Crossword ve Puzzle ) 1996 - Windows Commander adl programn Trke versiyonu 1998 - Tv reklam departman otomasyonunu salayan bir bilgisayar program yesi Bulunduu Kurulular: WSP ( Web Standards Project ) Sitebuilders Microsoft ASP Guilt Bir dnya organizasyonu Isoc (Internet Society)

iii

nszInternet ok hzl gelien ve hayatmzn her noktasna szan bir kavrama ekli Bu kavram hayatmz o kadara hzl evrelemeye balad ki, hepimiz her gn onun etkisiyle oluan yepyeni kavramlar anlayarak onu alglamaya alyoruz. Bu nedenle her yeni gn yeni yanl anlamalar ve kavram kargaalar oluuyor. Bu kitap bu kavram karmaalarnn olumasn engellemek yeni oluan bu yaam platformunun zerinde onun yeni ahlak anlay ile dorulmanz salamak amac ile yazld. Internet, bu gnlk yaantnn iinde oluturduu yeni kavramlarla var olurken, her yeni gn yeni yanl anlamalarn olmasna da sebep oluyor. Dnyann en byk platformlarndan biri olmasna ramen sanal bir medya olduu fikri Trke'mize giren byk hatalardan biri. Oysa Internet sanal kelimesi ile anlatlamaz. Sanal kelimesi virtual kelimesinin tam kartdr. Sanmak kknden tretilmi ve algnn yanlsamas anlamna gelir. Internet ve benzeri alar iin cyberspace kelimesi ilk kez William Gibson tarafndan Neuromancer adl kitabnda kullanlmtr. Cyber kelimesi , insann doay taklit etmek iin gelitirdii her ey iin kullanlan bir kelimedir. Trke'si de Siber'dir. Fakat Space kelimesi Trke'de hem uzay hem de mekan, ortam kelimelerine denk gelmektedir. William Gibson bu kelimeyi kitabnda ortam kelimesinin yerine kullanmtr. Bu nedenle Internet, Siber Ortam veya Siber Mekandr. Internet hakknda yaplan byk hatalardan bir dieri de varln kk sald mekan olan bilgisayara borlu olduu yanlgsdr. Internet, her gn yeni ve farkl cihazlarla ulalabilecek, bir platformdur. En genel anlamda Internet'i anlatabilecek yaklam zeka ile olan ilikisinden geer. nsanolu var oluunun ilk anlarndan bu yana kadar kurduu medeniyeti zekasna borludur. Zeka en genel anlamyla ortama uyum salama yetisidir. Internet, doann aksine ortam iin zeka deil, zeka iin ortam oluturulmak amacyla gelitirilmi bir siber protokoldr. Internet, kablolarla birbirine bal bilgisayarlarn TCP/IP

nsz - Atf nald

iv

protokolyle haberletikleri sanal bir medya deildir. Internet; dnyann en byk beyinlerinin haberletii ve tarih boyunca oluturulmu en byk siber zekadr... Internet zerinde var olan herkes bu siber zekann bir parasdr.(node) Internet zerinde varlk bulan bu kiilere Internet vatanda "netizen" denir. Netizenlerin var olduklar ortamda yazl ve belli anlamalara dayanan ahlak kurallar vardr. Bu kurallar kaotik grnen bu platformun zerinde doru ekilde var olmay salar. Bu kurallarn btnne "netiket" ad verilir. Kitap, Trkiye'de Internet zerinde yaamay renmenin kolaylatrlmas amac ile btn yeni netizenler iin bir bavuru kayna olmas iin yazlmtr.

Atf nald

1

Netiket Bire bir iletiim E-posta...

Konuma: o E-posta yollar yada yaz yazar gibi uygun karakter tanmlar kullann. Kelime aralarnda byk harfler, cmlenin banda kk harfler anlam yok eder. Kar taraftaki bilgisayarda grnecek harf tanmlarnz yaparken kendi bilgisayarnzda en iyi grnenden ok, genel ayaralara en ok uyann tercih eden. o Eer bir amac yoksa satr atlamalarn bilgisayarnza brakn. Bu sayede karnzdaki kii sizinle ayn bilgisayar ayarlarn kullanmyorsa da grnt sorunsuz olur. Anlam kaymalar ortadan kalkar. o Ekrannzda bir para boluk brakmaya zen gsterin. Sayfann en stne yazmamaya aln. o Yazmay bitirdiinizde bir bo satr gnderirseniz kar tarafn anlamas kolaylar. o ki bilgisayar arasnda mutlaka zaman fark olduunu, kar taraftaki kiinin ne gibi bir ortamda olduunu bilmediinizi her zaman hesaba katn. Konumay sonlandracanz da hoakal deyin, kar tarafn da cevap vermesine imkan verin. o Konumak iki kiinin belirli bir konu zerinde ilikiye girmesidir. nternet zerinde size zarar gelmeyeceini dnyor bile olsanz yine de YABANCILARLA KONUMAYIN. o Her zaman net zerindeki ilerin yolunda gittii sonucuna varmayn. Eer cevap alamyorsanz bunun tek analam kar tarafn size cevap vermemesi deildir. o Karnzdakini konumaya zorlamayn. Eer sizinle balant kurmak istemiyorsa, bir iki denemeden sonra araylarnz sonlandrn. o Eer hzl yazamyorsanz, devaml hatalar yapyorsanz yani klavye konusunda tecrbeniz yoksa kar tarafn size sabr gstermesini bekleyemezsiniz. Eer sabr gsteriyorsa bunun onun nezaketidir, teekkr edin. o Eer birden fazla kiiyle zel konumalar yapyorsanz, ekranlar kartrmamaya dikkat ediniz.

Netizen - Atf nald

2

Yneticilere notlar o Banza gelebilecek anlamazlklar, illegal durumlar iin yazl bir metin bulundurun. Yeni sorunlar ve anlamazlk durumlarn da bu yazl metne eklemeyi unutmaynz. o Sorunlara ve size ynetilen sorulara en ksa zamanda cevap vermeye aln. o Netikete uymayan davranlarla karlaan insanlarn sorunlarna en ksa zamanda cevap bulmaya aln. zellikle spam mesajlar konusunda birey yapma imkannz varsa bunu mutlaka gerekletirin. Unutmayn ki daha sonra bu sorunlar byr ve baa kamayacanz bir hal alabilir. o Sisteminizle ilgileri vermeyi unutmaynz. Disk kotalarndan, sistem sorunlarna kadar her konuda yollanan bilgilerin anlalr olduundan emin olun. o Sistem haberlemeleri iin genel anlamda kullanlan e-posta adreslerini amay ve buraya gelen bilgileri kontrol etmeyi unutmayn. oklu iletiim ortamlar: Her ne kadar oklu iletiimin kendine ait kurallar olsa da, kiisel iletiimin kurallar da ayn ekilde geerlidir. Yani bir mailliste mesaj atarken de e-posta etiine dikkat etmek gereklidir. Maillist ve Haber grubu etii o Yeni girdiiniz mailling list veya haber gruplarna mesaj atmadan nce, orann kltrn anlamak iin mailleri

Search related