R¼zgar enerjisi

  • View
    1.456

  • Download
    11

Embed Size (px)

DESCRIPTION

rüzgar enerjisi

Text of R¼zgar enerjisi

  • 1. enerji kaynaklarEnerji kaynaklar, herhangi bir yolla enerji retilmesini salayan kaynaklar. Dnya zerindeki enerji kaynaklar,klasik ve alternatif kaynaklar olmak zere ikiye ayrlabilir. Konu balklar[gizle] 1 Yenilenebilir enerji kaynaklaro 1.1 Gne enerjisio 1.2 Rzgr enerjisio 1.3 Jeotermal enerjio 1.4 Dalga enerjilerio 1.5 Gelgit ve aknt enerjileri 2 Dier yenilenebilir enerji kaynaklaro 2.1 Hidrojen EnerjisiKlasik enerji kaynaklarna alternatif olarak sunulankaynaklardr. Gne, rzgar, hidrojen, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar buna rnektir. Doada srekli var olanfaktrlere dayal olan bu kaynaklarn en nemli zellii ise yenilenebilir olmalar ve doaya zarar vermemeleridir.Gne enerjisi [deitir] Gne enerjisi gne ndan enerji elde edilmesine dayal teknolojidir. Gnein yayd ve dnyamza da ulaan enerji, gnein ekirdeinde yer alan fzyon sreci ile aa kan ma enerjisidir, gneteki hidrojen gaznn helyuma dnmesi eklindeki fzyon srecinden kaynaklanr. Dnya atmosferinin dnda gne nmnn iddeti, aa yukar sabit ve 1370 W/m deerindedir, ancak yeryznde 0-1100 W/m2 deerleri arasnda deiim gsterir. Bu enerjinin dnyaya gelen kk bir blm dahi, insanln mevcut enerji tketiminden kat kat fazladr. Gne enerjisinden yararlanma konusundaki almalar zellikle 1970lerden sonra hz kazanm, gne enerjisi sistemleri teknolojik olarak ilerleme ve maliyet bakmndan dme gstermi, gne enerjisi evresel olarak temiz bir enerji kayna olarak kendini kabul ettirmitir. Dnyada yararlanlan en eski enerji kayna gne enerjisidir. Gne enerjisinin de dier enerjiler gibi kullanm sorunlar ve koullar vardr. Gne enerjisi her tketim modelinde kolaylkla kullanlamaz. Her tketim dalnda kullanlabilmesi iin bu sorunlarnn tketim modellerine gre zlmesi gerekmektedir. Gne enerjisinin depolanmas ya da dier enerjilere dnebilmesi, sl, mekanik, kimyasal ve elektrik yntemlerle olur. Gne enerjisinin, diere enerjilere evriminde kullanlan evrimler; Gne enerjisinden dorudan s enerjisi Gne enerjisinden dorudan elektrik enerjisi Gne enerjisinden hidrojen enerjisi elde edilmesi olarak sralanabilir.

2. Ekoloji bilimi asndan temel enerji gne enerjisidir. Fosil yaktlar dahil, rzgr gc, hidrolikenerji, biyogaz, alkol, deniz, termik, dalga gibi tm enerji kaynaklar gne enerjisinin trevleridir. FizikiCapraya gre fozil yaktlar ve eitli sorunlar yaratan nkleer enerji gemi dnemin enerji kaynaklardr.Buna karlk gne ve trevleri gelecein enerji kaynaklardr. Gnlk gne enerjisinden yararlanlmas,dnyada gnlk 300 trilyon ton kmr yaklmasna edeerdir. Baka bir hesaplamayla dnyamza bir yldaden gne enerjisi, dnyadaki karlabilir fosil yakt kaynaklar rezervlerinin tamamndan elde edilecekenerjin yaklak 15-20 katna edeerdir.lkemiz gne enerjisi asndan dier lkelere nazaran daha ansldr. Trkiye den gne enerjisi miktartm Avrupa lkelerine den enerjinin toplamna eittir. Devlet Meteoroloji leri Genel Mdrlnde (DM)mevcut bulunan 1966-1982 yllarnda llen gnelenme sresi ve nm iddeti verilerinden yararlanarakEE tarafndan yaplan almaya gre Trkiyenin ortalama yllk toplam gnelenme sresi 2640 saat(gnlk toplam 7,2 saat), ortalama toplam nm iddeti 1311 kWh/m-yl (gnlk toplam 3,6 kWh/m) olduutespit edilmitir.eitli kaynaklara gre lkemizin ylda alm olduu gne enerjisi ; bilinen kmrrezervimizin 32, bilinen petrol rezervimizin 2200 katdr.Rzgr enerjisi [deitir] Alternatif enerji kaynaklar iersinde en az hidrojen enerjisi kadar faydal olabilecek bir enerji kayna da rzgrdr. Temiz, bol, yenilenebilir olmasnn yan sra hemen hemen tm dnya genelinde faydalanma imkn olan bir kaynaktr. Rzgr tarlasnda ina edilen ve rzgr trbini ad verilen ok byk pervaneli, yksek kuleler araclyla rzgr gc, elektrik enerjisine dntrlr. Rzgr trbinleri, uan rzgr trbini, yzen rzgr trbini gibi hem yerde hem de havada olabilir. Ayrca rzgr tarlalar denizde, karada, ve sahildeyaplabilir. Az sayda, byk enerji retim merkezleri kurmak yerine, lke geneline kk niteler halinde yaylm rzgr trbinleri kurmak ok daha avantajldr. Rzgr tarlas kurulacak blgelerin rzgr atlas birka yllk alma sonucu kartlr ve ona gre trbinler kurulur. Bu atlasta bir blgedeki rzgr hz ve rzgr yn gibi bilgiler bulunur. Rzgr,elektrik retiminin yan sra hidrojen retiminde de sz sahibi olabilir. Rzgrdan elde edilecek elektrikle suyun hidroliz edilmesi sonucunda; su, oksijen ve hidrojen elementlerine ayrlarak ok ucuz bir yolla hidrojen elde edilmi olacaktr. 1990l yllarda kullanm en hzl artan enerji kayna olan rzgr enerjisi, bu avantajlar sayesinde tm dnyann dikkatini ekmeye devam ediyor. Danimarka toplam elektrik enerjisinin yaklak %20sini rzgrdan elde ederek oran olarak dnyada birinci sradayken, Almanya da 2007 ylndaki verilere gre, 22.247 megawatt kurulu g ile rzgr enerjisi kullanmnda en n sralardadr. Almanyay en yakndan takip eden ABDnin kurulu gc ise yaklak 2.316.818 megawatt civarndadr. Jeotermal enerji [deitir]Jeotermal enerji, yeryznn kabuunda bulunan sdr. Bu enerjiden, yer yzeyine kan scaksular araclyla yararlanlr. En eski alardan bu yana kullanlan kaplcalarjeotermal enerjinin ilkkullanm alanlardr. Jeotermal enerjiden, kaynan scaklna bal olarak stma uygulamalarndakullanlabilir ya da elektrik retiminde yararlanlr. Elektrik enerjisi retimi amal santrallar 20. 3. yzyln balarndan itibaren kurulmaya balanmtr. Ama yeterince tannmad iin Dnya genelenerji retimininden yanlzca %0.05 lik bir pay alr.Jeotermal enerji; kaynan, dnya enerji tketimine kyasla ok byk olmas nedeniyle vekullanlan scak suyun reenjeksiyon ile tekrar yer altna verilmesi kouluyla yenilenebilir enerjilerarasnda saylr.Dalga enerjileri [deitir] Okyanus denizler gibi byk su ktlelerinde meydana gelen dalgalarn enerjisinden yararlanabilmektir. Yenilenebilir enerji formlarndan bir tanesidir. retilmesindeki zorluklar: Dalgalarn yksek gcne karn dk hzlarda ve farkl ynlerde hareket etmesi En gl frtnalara ve tuzlu suyun neden olaca paslanmaya dayanabilecek yaplarnyksek maliyeti Kurulum ve bakm giderlerinin yksekliidir. Dalga enerjisinin toplam enerji potansiyeli, toplam enerji bykl 2.5 terawat olarak hesaplanan gel-git enerjisinden ok daha fazladr. Sahilleri gl rzgarlara maruz kalan lkeler, enerji ihtiyalarnn %5 veya daha fazlasn dalga enerjisinden karlayabilirler. Gelgit ve aknt enerjileri [deitir] ki trbinli bir gel-git barajnn temsili gsterimi. Gel-git veya okyanus aknts nedeniyle yer deitiren su ktlelerinin sahip olduu kinetik veya potansiyel enerjinin elektrik enerjisine dntrlmesidir. Gelgit enerjisini elektrie dntrmek iin yaygn olarak, uygun bulunan koylarn aznn bir barajla kapatlarak, gelen suyun tutulmas, ekilme sonrasnda da ykseklik farkndan yararlanlarak trbinler aracl ile elektrik retilmesi hedeflenir. Suyun potansiyel enerjisinin %80ini elektrik enerjisine dntrebilen gel-git enerjisi, gne enerjisi gibi dier alternatif enerji kaynaklarna gre daha yksek bir verimlilie sahiptir. Deniz ve okyanuslardaki 4. dzenli akntlarn kinetik enerjisinin, deniz tabanna yerletirilen trbinler aracl ile elektrik enerjisine dntrlmesi aknt enerjisi olarak anlr. Hidrojen Enerjisi [deitir] Hidrojen birincil enerji kaynaklarndan retilen bir yakt olup temiz bir enerji kayna olarak kullanlabilecek nemli bir elementtir. Fakat dnyada tek bana bulunmadndan nce retilmesi gerekir. Halihazrda ok pahal olan bu retim, su ve doalgaz gibi elementlerdeki hidrojenin ayrtrlmasyla yaplr. Bu ekilde elde edilen hidrojen pillerine yakt hcresi ad verilmektedir. u anda baz otomobiller hem benzin, hem de hidrojenin kullanld hibrid (melez) yakt yntemiyle almaktadr. Bylece aa kan kirli havann miktar %3040 orannda azaltlabilmektedir. Hidrojenin, 20 yl iersinde ok daha aktif olarak kullanlmas planlanmaktadr. u anda hidrojen yakt konusunda elde edilen en nemli ilerleme zlandada yaanmaktadr. 1999ylnda, akaryakt firmas Shell ve otomobil firmas Daimler-Chrysler ile zlanda hkmeti arasnda imzalanan anlama, zlanday hidrojen yaktl bir lke haline getirmeyi amalamaktadr. 9Daimler-Chrysler zlanda iin, hidrojenle alan otobs ve otomobiller retirken, Shell de zlanda genelinde hidrojen istasyonlar amay planlamtr. zlandada elde edilecek muhtemel bir baar, hidrojenli otomobillerde seri retime geilmesini son derece hzlandracaktr.Rzgr enerjisiAlternatif enerji kaynaklar iersinde en az hidrojen enerjisi kadar faydal olabilecek bir enerji kaynada rzgrdr. Temiz, bol, yenilenebilir olmasnn yan sra hemen hemen tm dnya genelinde faydalanmaimkn olan bir kaynaktr. Rzgr tarlasnda ina edilen ve rzgr trbini ad verilen ok byk pervaneli,yksek kuleler araclyla rzgr gc, elektrik enerjisine dntrlr. Rzgr trbinleri, uan rzgrtrbini, yzen rzgr trbini gibi hem yerde hem de havada olabilir. Ayrca rzgr tarlalar denizde, karada,ve sahildeyaplabilir. Az sayda, byk enerji retim merkezleri kurmak yerine, lke geneline kk nitelerhalinde yaylm rzgr trbinleri kurmak ok daha avantajldr. Rzgr tarlas kurulacak blgelerin rzgratlas birka yllk alma sonucu kartlr ve ona gre trbinler kurulur. Bu atlasta bir blgedeki rzgrhz ve rzgr yn gibi bilgiler bulunur. Rzgr,elektrik retiminin yan sra hidrojen retiminde de sz sahibiolabilir. Rzgrdan elde edilecek elektrikle suyun hidroliz edilmesi sonucunda;su, oksijen ve hidrojen elementlerine ayrlarak ok ucuz bir yolla hidrojen elde edilmi olacaktr.1990l yllarda kullanm en hzl artan enerji kayna olan rzgr enerjisi, bu avantajlar sayesinde tmdnyann dikkatini ekmeye devam ediyor. Danimarka toplam elektrik enerjisinin yaklak %20sini rzgrdanelde ederek oran olarak dnyada birinci sradayken, Almanya da 2007 ylndaki verilere gre,22.247 megawatt kurulu g ile rzgr enerjisi kullanmnda en n sralardadr. Almanyay en yakndan takipeden ABDnin kurulu gc ise yaklak 2.316.818 megawatt civarndadr. 5. RzgrBir rzgr tulumu. Rzgr tulumlar rzgrn yn ve iddeti hakknda fikir edinmenin pratik, grselyntemlerindendir.Rzgr, atmosferdeki havann Dnya yzeyine yakn, doal, ounlukla yatay hareketleridir.Hava hareketlerinin temel srcs, atmosfer basncnn blgeler arasnda farkl deerlerde bulunmasdr.Rzgr, alak basnla yksek basn blgesi arasnda yer deitiren hava akmdr, daima yksek basnalanndan alak basn alanna doru hareket eder. ki blge arasndaki basn fark