UDC 62.001.6(088.8) ISSN 0353- IR-2/2010 3 ؤŒasopis INOVACIJE I RAZVOJ je baziran na bogatoj tradiciji

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of UDC 62.001.6(088.8) ISSN 0353- IR-2/2010 3 ؤŒasopis INOVACIJE I RAZVOJ je baziran na bogatoj...

  • UDC 62.001.6(088.8) ISSN 0353-2631

  • IR-2/2010

    3

    Časopis INOVACIJE I RAZVOJ je baziran na bogatoj tradiciji stručnog i naučnog rada u oblasti industrije obojenih i crnih metala i legura, indu- strijskog menadžmenta, elektronike, energetike i ekonomije, kao i ostalih povezanih srodnih oblasti. Izlazi dva puta godišnje od 2001. godine.

    Izdavač Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor 19210 Bor, Zeleni bulevar 35 E-mail: nti@irmbor.co.rs Tel. 030/454-254

    Glavni i odgovorni urednik Dr Mile Bugarin, viši naučni saradnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor E-mail: mile.bugarin@irmbor.co.rs Tel. 030/454-104

    Urednik Vesna Marjanović, dipl.inž.

    Prevodilac Nevenka Vukašinović, prof.

    Tehnički urednik Suzana Cvetković, teh.

    Priprema za štampu Ljiljana Mesarec, teh.

    Štamparija: Grafomedtrade Bor

    Tiraž: 50 primeraka

    Internet adresa www.mininginstitutebor.com

    Izdavanje časopisa finansijski podržavaju Ministarstvo za nauku i tehnološki razvoj Republike Srbije Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    ISSN 0353-2631

    Indeksiranje časopisa u SCIndeksu i u ISI.

    Naučni časopis kategorizacije M53

    Uređivački odbor Prof. dr Vlastimir Trujić, viši naučni saradnik

    Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor Prof. dr Dančo Davčev

    Univerzitet Ćirilo i Metodije, Elektrotehnički fakultet Skoplje, Makedonija

    Prof. dr Miroslav Ignjatović, naučni savetnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Prof. dr Čedomir Knežević Metali 92 doo Beograd

    Dr Ana Kostov, naučni savetnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Dr Ružica Lekovski, naučni saradnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Dr Milenko Ljubojev, naučni savetnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Dr Dragan Milanović Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Dr Dragan Milivojević Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Dr Viša Tasić, naučni saradnik Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Mr Bojan Drobnjaković Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Mr Biljana Madić Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Mr Novica Milošević Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    Mr Dušan Radivojević Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

    mailto:nti@irmbor.co.rs mailto:mile.bugarin@irmbor.co.rs

  • IR-2/2010

    ISSN 0353-2631

    Journal is indexed in SCIndex and in ISI.

    Scientific journal category M53

    Editorial Board Prof. Dr. Vlastimir Trujić, Senior Research Associate

    Mining and Metallurgy Institute Bor Prof. Dr. Dančo Davčev

    University of Cyril and Methodius, Faculty of Electrical Engineering, Skopje, Macedonia

    Prof. Dr Miroslav Ignjatović, Fellow Principal Research

    Mining and Metallurgy Institute Bor Prof. Dr Čedomir Knežević

    Metals 92 Ltd. Belgrade Dr. Ana Kostov, Principal Research Fellow

    Mining and Metallurgy Institute Bor Dr. Ružica Lekovski, Research Associate

    Mining and Metallurgy Institute Bor Dr. Milenko Ljubojev, Principal Research Fellow

    Mining and Metallurgy Institute Bor Dr. Dragan Milanović

    Mining and Metallurgy Institute Bor Dr. Dragan Milivojević

    Mining and Metallurgy Institute Bor Dr. Viša Tasić, Research Associate

    Mining and Metallurgy Institute Bor M.Sc. Bojan Drobnjaković

    Mining and Metallurgy Institute Bor M.Sc. Biljana Madić

    Mining and Metallurgy Institute Bor M.Sc. Novica Milošević

    Mining and Metallurgy Institute Bor M.Sc. Dušan Radivojević

    Mining and Metallurgy Institute Bor

    INNOVATION AND DEVELOPMENT is a journal based on rich tradition of experT and scientific work from the field of industry of ferrous and non-ferrous metals and alloys, industrial management, electronics, energetic and economy, as well as the familiar fields of science. It is published twice a year since 2001.

    Publisher Mining and Metallurgy Institute Bor 19210 Bor, Zeleni bulevar 35 E-mail: nti@irmbor.co.rs Phone: +38130/454-254

    Editor-in-Chief Dr Mile Bugarin, Senior Research Associate Mining and Metallurgy Institute Bor E-mail: mile.bugarin@irmbor.co.rs Phone: +38130/454-104

    Editor Vesna Marjanović, B.Sc.

    Translator Nevenka Vukašinović, teacher

    Technical Editor Suzana Cvetković, tech.

    Preparation for printing Ljiljana Mesarec, tech.

    Printing in: Grafomedtrade Bor

    Cicrulation: 50 copies

    Web site www.mininginstitutebor.com

    Financially supported by Ministry of Science and Technological Development, Republic Serbia Mining and Metallurgy Institute Bor

    4

    mailto:nti@irmbor.co.rs mailto:mile.bugarin@irmbor.co.rs

  • IR-2/2010

    3

    UDK:001:.001.5.:002.6(045)=861

    KAKO NASTAJE NAUČNO DELO

    HOW A SCIENTIFIC WORK

    Dr Velimir Šćekić*, Dr Aleksandar Marić*, Srđan Skorup* *Fakultet za industrijski menadzment u Kruševcu

    Izvod

    Često se ne uočava razlika između stručnog i naučno-istraživačkog rada. Ukratko se može navesti da se naučno-istraživački rad od stručnog razlikuje po tome, što kod naučno-istraživačkog rada postoji problem za čije se rešavanje mora postaviti hipoteza tek nakon toga se može odrediti naslov samog rada. Osim toga mora se, nakon istraživanja te analize i sinteze, navesti dokaz uz potvrđivanje ili odbacivanje hipoteze. To sve ne treba postojati kod stručnog rada, jer je on zadan, te ga samo treba ispravnim postupkom izraditi. Osim toga naučno-istraživački rad mora imati veliki udeo vlastitih stavova i dokaza. Zato je u ovom radu ukratko objašnjena metodologija izrade naučno-istraživačkog rada.

    Ključne reči: istraživanje, nauka, metodologija, analiza istraživanja, prikazivanje rezultata.

    Abstract

    It is often not noticed the difference between the professional and scientific- research work. In short it can be stated that the scientific work of the expert dif- fers in that, as in scientific research there is a problem whose solution must be set hypothesis only after that can determine the title of the work. In addition it must be, after research and analysis and synthesis, give evidence to the confirmation or rejection of the hypothesis. It all should be in professional work, as it is default setting, and it just needs the correct procedure developed. Besides scientific work must have a large share of their own views and evidence. Therefore in this paper briefly explains the scientific methodology of research.

    Key words: research, science, methodology, analysis of research and pre- senting results. * E-mail: velimirscekic@yahoo.com

  • IR-2/2010

    4

    UVOD

    Pod pojmom naučne delatnosti u visokom obrazovanju, podrazumevaju se naučna i razvojna istraživanja. Naučna istraživanja mogu biti osnovna – teori- jska i primenjena, kod kojih je osnova istraživanja teorijski ili praktični rad, preduzet radi postizanja novih znanja o pojavama i činjenicama.

    Primenjena istraživanja podrazumevaju teorijski ili eksperimentalni rad iz- vršen radi postizanja novih znanja i usmeren prvenstveno za ostvarivanje prak- tičnog cilja. Razvojna istraživanja podrazumijevaju temeljan rad na rezultatima naučnog istraživanja i praktičkog iskustva usmeren stvaranju novih proizvoda i uvođenju novih procesa ili naučnom poboljšanju postojećih znanja.

    Naučna delatnost se temelji na slobodi i autonomiji stvaralaštva, etičnosti naučnika, javnosti rada, povezanosti sa obrazovanjem, međunarodnim merilima kvaliteta, podsticanju i uvažavanju specifičnosti nacionalnih sadržaja i zaštiti intelektualnog vlasništva.

    Prema nekim podacima, razvijene zemlje ulažu u teorijska istraživanja značajnija finansijska sredstva, koja se kreću u granicama od 11 do 17% BDG- a, a u razvojna od 50 do 64%, dok manje razvijene zemlje ulažu u teorijska istraživanja do 30%, a u razvojna do 31%.

    Definicija za nauku ima mnogo, jer vredi misao «Qout capita, tot sententiae» (koliko glava toliko mišljenja), [1] no iako je ona mnogoznačajna, navest će se samo neke. Hilf [2] navodi da nauka uopšte obuhvata kako stalno traženje novih saznanja u istraživanjima, tako i prikaz utvrđenoga u učenju. Anić [3] navodi da je nauka ukupnost sređenih i uopštenih znanja do kojih se dolazi otkrivanjem i promišljanjem činjenica i pojava o pojedinim delovima čovekova poznavanja prirode i društva i utvrđivanjem zakonitosti po kojima postoje. Žugaj [4,5] navodi nekoliko raznih definicija nauke među kojima i onu navedenu u Enciklopediji Leksikografskog zavoda (1966. i 1969): «Nauka je sistematizovana i argumentovana suma znanja u određenom razdoblju o objektivnoj stvarnosti do koje se došlo svesnom primenom određenih objektivnih metoda istraživanja sa svrhom upoznavanja zakona prirodnih i društvenih zbivanja, da se omogući tačno predviđanje budućih događaja i maksimalne delotvornosti ljudske prakse.»

    Nije na odmet podsetiti se i na misao Leonarda da Vinci-a (1452. do 1519. godine) [6]: «Oni koji se zaljube u praksu bez nauke jesu kao kormilari koji ulaze u brod bez kormila i kompasa, pa nikad nisu sigurni kamo idu. Vazda se praksa mora graditi na dobroj teoriji…» Možda bi bilo korisno još napomenuti i izreku engleskog filozofa Francisa Bacona (1561. do 1626. godinu) [7]: «Lukavi ljudi