CagdasTurkVeDunyaTarihi -Soru Cevap

  • View
    26

  • Download
    6

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ÇELĠK KAFES KĠRĠġLĠ ÇATI ÇĠZĠMLERĠ

Text of CagdasTurkVeDunyaTarihi -Soru Cevap

  • XX. YZYIL BALARINDA DNYA

    Konunun Kapsad Olaylar

    1. I. Dnya Savann genel nedenleri nelerdir? Fransz htilalinin yayd milliyetilik akm Sanayi Devriminin hzlandrd smrgecilik, hammadde ve pazar yar.

    2. I. Dnya Savann zel sebepleri nelerdir? Fransann zengin kmr yataklar olan Alsas- Loreni Almanyadan geri almak istemesi, Avusturya-Macaristan ile arlk Rusyann Balkan hakimiyeti mcadelesi, ngilterenin Almanyayla ekonomik rekabeti (en nemli neden), Japonyann Uzakdou Alman smrgelerini ele geirmek istemesi, Rusyann Boazlardaki tarihi emellerini gerekletirmek istemesi, talyann hammadde aray ve Avusturya hakimiyetindeki topraklarn kurtarmak istemesi, 28 Haziran 1914te Avusturya Macaristan veliahtnn Saraybosnada Srplarca ldrlmesi

    (grnr neden) 3. Paris Bar Konferansnn toplanma amac nedir?

    Sava sonrasnda 18 Ocak 1919da toplanan konferansta yenilen devletlerin yapaca bar antlamalarnn ierii belirlenmitir. Versay, Nyyi, Trianon, Sen Jermen antlamalarnn ierii belirlenmi Osmanlnn imzalayaca bar antlamasnn ierii belirlenememitir.

    Sevr Atlamasnn ierii San Remo Konferansnda belirlenmitir. Bu konferansta tilaflar arasndaki ilk fikir ayrlklar ortaya km; ngiltere, Bat Anadoluyu

    talyanlardan alarak Yunanlara vermitir. Nedeni smrge yollar zerinde ve Dou Akdenizde talyann glenmesini nlemektir.

    Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) kurulmutur. Manda hukuken uygun bulunmutur. Alsas-Loren Fransaya braklm Polonya bamsz olmutur.

    4. 1919 Paris Bar Konferansnn 1815 Viyana Kongresinden temel fark nedir? Paris Konferansnda Viyana Kongresinin aksine milliyetilik ilkesi nemsenmitir. Avrupa siyasi

    haritas byk apta bu dorultuda izilmitir. 5. Monroe Doktrinine gre ABDnin temel d politikasnn dayand esaslar nelerdir?

    ABD Avrupa devletlerinin Amerika ktasnda yeniden smrgecilik hareketine girimelerine ve kendi sistemlerini ktann herhangi bir yerinde uygulamak iin yapacaklar giriimlere izim vermemeyi ve Avrupal glerin kendi arasndaki sorunlara savalara politikalara karmamay ilke edinmitir. Amerika Amerikallarndr.

    ABD, bu doktrin dna I. Dnya Savana katlmakla ilk kez kmtr.

    I. Dnya Sava Gizli Antlamalar Brest Litowsk Antlamas ABDnin Savaa Girmesi ve Wilson lkeleri I. Dnya Savann Sonular Paris Bar Konferans (18 Ocak 1919) I. Dnya Savan Bitiren Antlamalar Monroe Doktrini SSCBnin Kurulmas Orta Asya Trk Devletlerinde Basmaclk Hareketi ve Zeki Velidi Togan Ortadouda Manda Ynetimlerinin Kurulmas Yeni Bir G : Japonyann Douu ve Meiji Restorasyonu 1929 Amerikan Ekonomik Krizi ve Dnyay Etkilemesi ki Sava arasnda Avrupada Totaliter Rejimlerin Kurulmas Milletler Cemiyetinin (Cemiyet-i Akvam) Kurulmas Locarno Antlamas Kellog- Briand Antlamas Almanyada Hiper Enflasyonun Yaanmas ve Hitlerle Almanyann Yeniden Ykselii talyada Mussolini, Almanyada Hitler ve spanyada Franco Totaliter Ynetimlerinin Kurulmas Albert Einsteinin Mustafa Kemale Mektubu ve Yahudi Bilim Adamlarnn Trkiyeye Kabul 20. Yzyl Balarnda Bilimsel Alandaki Gelimeler, Radyo-TV- Sinema Atatrk Dnemi D Politika (1923-1938)

    KpssText Boxfaebook:Kpss Kaynak AriviKpss Dkman Arivi

  • 6. SSCB hangi antlama ile I. Dnya Savandan ekilmitir? 3 Mart 1918 Brest- Litowsk Antlamas

    7. I. Dnya Sava sonrasnda imzalanan atekes antlamalar hangileridir? Bulgaristanla Selanik Atekesi (ilk imzalanan atekes), Osmanlyla Mondros Atekesi, Avusturyayla Villa Gusti Atekesi, Almanyayla Rethandes Atekesi (son imzalanan)

    8. I. Dnya Savan bitiren bar antlamalar hangileridir? Almanyayla Versay Antlamas (ilk imzalanan bar antlamas), Macaristanla Trianon Antlamas, Avusturyaya Sen Jermen Antlamas, Bulgaristanla Nyyi Antlamas, Osmanlyla Sevr Antlamas (en son imzalanan bar antlamas)

    9. I. Dnya Savandan sonra tilaf devletleri ile malup devletlerin imzaladklar antlamalarn ortak zellikleri nelerdir?

    Yenilen devletlerin topraklann klmesi, Yeni devletlerin kurulmas, Askeri snrlamalar ve yasaklar konulmas, Ar sava tazminatlarnn konmas, Ekonomik ykmllklerin getirilmesi

    10. I. Dnya Sava ve sonrasnda yklan imparatorluklar hangileridir? Avusturya Macaristan, Osmanl, arlk Rusya, Almanya.

    11. I. Dnya Savandan sonra smrgeciliin yerini hangi sistem almtr, k gerekesi nedir?

    Mandater ynetim veya manda denilen sistem ortaya kmtr. Wilson lkelerine gre her ulusun kendi geleceini kendisi belirlemesi ilkesi sonucunda yeni

    kurulan zayf devletlerin himaye edilmesi kna gerekedir. Milletler Cemiyeti hukuken uygun bulmutur.

    12. Balfour Deklerasyonu nedir? I. Dnya Sava esnasnda Polonya Yahudileri Almanlardan zarar grmektedir. Amerikadaki

    Yahudi lobisinin basksyla Wilson, Polonyann bamsz olmas artn da koymutur. Ayn dnemlerde 1917de ngiltere D leri Bakan James Balfour yaynlad deklerasyonla Yahudilere Kudste devlet kurma sz vermitir.

    13. Basmac Hareketinin bir kolu olan Trkistan Milli Birliinin kurucusu kimdir? Rusyann asimilasyon politikasna kar mcadele eden Zeki Velidi Togandr.

    14. XIX. yzyln sonlarndan itibaren Avrupallarn Ortadouya deer vermelerinin nedeni nedir?

    Corafi konumu ve Svey Kanalnn almasyla blgesel neminin artrmas Yeralt ve yerst zenginliklerinin etkili olmas ve XIX. yzyln sonlarnda petroln bulunmas.

    15. Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) hakknda bilgi veriniz. Kurulma fikrini ortaya atan Amerikan bakan Wilsondur. Paris Bar Konferansnda kurulma

    karar alnr. 10 Ocak 1920de Cenevrede kuruldu. Amac uluslararas sorunlar barl yollarla zme kavuturmaktr. ngilterenin etkisinde

    kalmas ve Musul meselesinde ngiliz yanls tutumundan dolay Trkiye ge girmitir. (18 Temmuz 1932)

    II. Dnya Savann kmasn nleyemedii iin etkisini yitirmi, II. Dnya Sava sonrasnda yerine Birlemi Milletler (BM veya UN) kurulmutur.

    16. Dawes Plan (1924) nedir? I. Dnya Savandan sonra Almanyann zarar verdii lkelere deyecei tazminatlar

    dzenleyen plandr. Bu plana gre ABD kendisine tazminat deyemeyen Almanyann yeniden yaplandrlmas iin Almanyaya kredi verecek, yaplanmasn tamamlayan Almanyada daha sonra borcunu deyecekti.

    Bu plan Alman-Fransz ilikilerini iyi gelitirmi Locarno Antlamasna zemin hazrlamtr. 17. 1929 Amerikan krizine ortam hazrlayan faktrler nelerdir?

    Amerikada I. Dnya Savann getirdii zorluklar karsnda kk irketler birleerek holdingler ortaya kmtr. Sava sonrasnda tekeller oluturmulardr. Amerikan ekonomisine hakim olan holding says 200 civarndayd. Bir holdingin batmas ekonomiyi sarsacak nitelikteydi.

    KpssText Boxfaebook:Kpss Kaynak AriviKpss Dkman Arivi

  • Bu dnemde Amerikan banka ve irketlerin alma esaslarn dzenleyen yasalar yetersizdi. Hissedar yatrmclarn bilgilendirilmesi ve denetlenmesinde grlen eksiklikler Amerikan ekonomisinin olumsuz zelliklerindedir.

    ABD; 1924-29 yllar arasnda gerekletirdii ihracat fazlas ile kredi veren lke haline gelir. Bu esnada lke de otomobil yap elektrik gibi yeni endstriler gelimeye balar. Talebin fazla olmas borsann speklatif (yapay) olarak ar ykselmesine neden olmutur.

    Amerikann verdii kredileri geri alamamas ekonomiyi zorda brakmtr. Ayn dnemde ngiliz paras poundun ar deer kazanmas ihracatta de ve ekonominin bozulmasna yol at.

    Almanya ise hiperenflasyona sebep olmutur. Sonucunda Amerikadaki Dow Jones (New York) Borsasnn kyle ekonomik buhran

    balamtr. 18. 1929 Byk Buhrannn sonular nelerdir?

    Krizin bilanosu 4.2 milyar dolardr. 4.000 civarnda banka batmtr. Binlerce insann mal varl yok olmutur. Alk oranlarnda art olmutur.

    Piyasadaki parann bir anda yok olmas takas sistemine geri dn getirmitir. Dnya ticaretinde % 65 orannda gerileme olmutur. Etkileri II. Dnya Savana kadar devam etmitir.

    1933te yaynlanan Hoower Moratoryumuyla borlu devletlerin borlar yeniden yaplandrlmtr.

    Kriz en fazla sanayilemi ehirleri vurmu isizlik oranlarnda art olmutur. Tarm rnleri fiyatlarndaki % 40-60lk d iftileri ve krsal blgeleri olumsuz etkilemitir. Madencilik alann krizin en fazla etkiledii sektrlerden olmutur. Amerikan Ekonomik Krizinin etkisinden kurtularak istihdama ulaan ilk lke Almanya olmutur.

    19. Briand- Kellog Pakt hakknda bilgi veriniz? 27 Aralk 1928de Pariste ngiltere, Fransa, Almanya, talya, Japonya, ekoslovakya ve Belika

    arasnda imzaland. SSCB ve Trkiye de antlamaya 1929da dahil olmutur. Ama savan ulusal bir politika arac olmaktan karlmasyd. Savunmaya dayanmayan kanun

    d saylm ve devletleraras ilikilerde bar yollara bavurulmas esas alnmtr. 20. Srrealizm (Gerekstclk) nedir?

    1924te Fransada ortaya kmtr. Akmn kurucusu Andre Bretondur. Akln denetimi olmadan her trl estetik ve ahlak kaygs olmadan dncenin yazlmasn

    savunur. 21. Trkiyenin 1923-1938 aras d politikasnda hangi gelimeler olmutur?

    1924te Fransayla Yabanc Okullar Sorunu 1926da Ankara Antlamasyla Musulun ngiltereye braklmas, 1929da Briand- Kellog Paktna ye olunmas, 1929da Litvinov Protokolnn imzalanmas, 1930da Trk- Yunan Nfus Mbadelesinin yaplmas, 1932de Milletler Cemiyetine ye olunmas, 1934te Balkan Antantnn kurulmasna nclk edilmesi, 1936da Montr Boazlar Szlemesiyle Boazlarda tam egemenliin salanmas, 1937de Sadabat Paktna kurucu ye olarak katlmas, 1937de Nyon Konferansna katlmas, 1938de Hatay Cumhuriyetinin kurulmas.

    22. Balkan Antant hakknda bilgi veriniz. 9 ubat 1934te talyann ve Almanyann saldrgan politikalarna kar Trkiye-Yunanistan-

    Yugoslavya ve Romanyann kurduu blgesel bar tekilatdr. mzac devletler Balkanlardaki snrlar korumak ve blgedeki mevcut durumu deitirmek

    isteyen devletlere nlem almay amalamlardr. Bulgaristan ve Arnavutluk saldrgan devletler yanls politika izlemesinden dolay tekilata

    katlmamtr. 1937de Yugoslavyann saldrgan devletlerle anlama yapmas zerine II. Dnya Sava

    ncesinde tekilat etkinliini yitirir. 23. Boazlarn Trk hakimiyetine geiini hzl