Istorija umetnosti

  • View
    134

  • Download
    6

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Likovna kulutra

Text of Istorija umetnosti

FovizamFovizam

Fovizam je umetnika grupa osnovana 1905. u Parizu. Fovizam je bila prva umetnika revolucija u 20. veku. Ime se odnosilo na malu grupu istomiljenika slikara Anrija Matisa, Morisa Vlamnika i Andre Derena koji su u 1905. godine izlagali u Pariskom jesenjem salonu. Jedan novinski kritiar koristi izraz"Les Fauves" (u prevodu divlje zveri) za ove umetnike (kao ironino podrugivanje), koji tada postaje ime cele grupe.

Glavno obeleje fovistike umetnosti je estina boja i deformacija likova. Na slikama umetnika ove grupe je oigledna i intencionalna odsutnost zakona perspektive. To je uzrokovalo veliki skandal zbog kojeg su i dobili ime divlje zveri (fr. fauves). Fovizam nije bila povezana umetnika grupa. Ti umetnici su samo jedanom izlagali zajedno. Njihova umetnost e kasnije imati uticaj na nemaki ekspresionizam.

Fovistika umetnost

Fovisti nisu imali neku posebnu zaleinu u vidu teorije, stoga fovizam nastaje i razvija se kao negacija i reakcija na impresionizam i naturalizam. Umetnost Pola Gogena, ora Seraa i Vinsenta van Goga, takoe igra znaajnu ulogu. Od van Goga preuzimaju snagu kolorita, a od Gogena plonost kompozicije. Od Seraa racionalnost aranmana kompozicije, a od Edvarda Munka snagu izraajnosti, ekspresije. Kao rezultat dojam je upeatljiv kolorit, preko upotrebe arkih i istih boja direktno iz tube, pojednostavljenje kompozicije i odricanje modelacije formi, kao i naglaavanje linog spontanog izraza.

Dok je publika relativno malo znala o Sezanu i Van Gogu kao revolucionarima, nije mogla ignorisati prisustvo ove grupe mladih slikara, koji su u Parizu izazvali senzaciju svojim grupnim izlobama, pamfletima i drugim oblicima samopromocije. Zapravo, fovisti su nastojali da deluju prema imenu koje su dobili. Meutim, u periodu od samo sedam godina oni su izgubili svoju prvobitnu snagu i smatrani su prilino smirenim u odnosu na nove pokrete koji su u meuvremenu nastajali. Fovizam je uglavnom emocionalni pokret koji tei da stigne do emocionalne sutine predmeta na raun spoljanjeg izgleda. Karakteristike njihovog izraza su dekorativnost, ivost, ali i estina boje, spontanost i intuicija.

Boja, bljetavilo i sugestivna rafiniranost, koju sreemo u delima Anrija Matisa zvaninog voe grupe, su pod uticajem perzijske i blisko-istone umetnosti. Grupa kao celina, bila je pod slinim uticajima i esto je tragala za uzorima u muzejima, gdje su bili izloeni eksponati grupnog umetnikog izraavanja, starijih, ali i geografski prilino udaljenih civilizacija. Inspirisali su se vizantijskom umetnou, umetnou koptskih hriana, arhajskim grkim umjetnicima, kao i umetnou afrikih plemena, plemena Okeanije i amerikih Indijanaca. Izvor Matisove inspiracije bile su afrike maske i skulpture, te lica njegovih figura odlikuje bezlinost i ukoenost maski. Iza tog efekta bezlinosti izvire neka misterija ili pretnja, zasnovana na enigmatinim kvalitetima stranog izraza.

Uprkos jakim, vibrantnim bojama koje obino koriste ekspresionisti, slikari Matis, Utrilo, Deren i Modiljani, esto grade prijatne dekorativne strukture kojima nastavljaju dugu tradiciju klasine uzdranosti francuskog i italijanskog slikarstva. S druge strane, or Ruol je izuzetak u francuskom ekspresionizmu, jer je njegovo delo mnogo dramatinije, poput nemakog ekspresionizma. Njegovo slikarstvo estoko izraava reakcije na hipokresiju materijalizma njegovog doba, kroz omiljeno korienje debelih naslaga crvenog i crnog. Njegove slike Hrista su simboli nehumanosti oveka prema oveku, a portreti sudija otkrivaju zloin i korupciju koji doseu ak i tamo gde se pretpostavlja da treba da vlada pravda. Ruolovo miljenje o francuskim liderima, toga doba kroz njegovo slikarstvo nije nimalo laskavo. Slino kao Goja u paniji inkvizicije, korupcije i izoblienosti u redovima monarhije, Ruol ne ostavlja prostor za kompromis sa tadanjim francuskim drutvom.

Poznati umetnici koji su pripadali fovizmu

Anri Matis

Andre Deren

Alber Marke

Anri-arl Managen

or Ruol

or Brak (delom)

an Pi

Lui Valta

Kes van Dongen

Moris Vlamenk

Oton Frijez

Raul Difi

Haim Sutim

arl Kamoan

Anri Matis

Anri Matis (fr. Henri Matisse), je bio francuski slikar, grafiar, vajar i dekorater. Roen je 31. decembra 1869. u Le ato Kambrezisu, a umro je 3. novembra 1954. u Nici.

Napustio je pravnu karijeru i sa 22 godine doao u Pariz da bi uio slikarstvo u ateljeu Gustava Moroa u ijoj se radionici okupila gotovo veina tadanjih mladih slikara koji su poslije inili pokret fovizma. Uz Matisa, bili su tu Deren, Vlamenk, Brak, Difi i mnogi drugi. Taj narataj slijedio je prije svega instinkt. Od impresionistikog luminizma putovalo se u podruje istog kolorita. Nastup mladih slikara izazvao je njegodovanje i ire publike i kritiara. Doekivali su ih s porugom kao to su bili doekivani svi novatori francuske umjetnosti.

Na jesenskom salonu na kojem su izlagali 1905. kritiar Luj Vosel primjeujui i jednu donatelovsku skulpturu sred divljih koloristikih slika, uzviknuo je: "Donatelo sred divljih zvijeri". U salonu nezavisnih to ime se zadralo. Rije fovs odnosila se posebno na sjajnu proizvoljnu boju i na izravni rad kiice ime su Matis i njegovi prijatelji eksperimentisali. Fovizam je kao pokret trajao samo nekoliko godina. Nakon toga lanovi skupa poeli su slijediti i druge pravce.

Najvanija Matisova slika toga razdoblja je kompozicija "Ples". Ve u tom dijelu dolaze do izraza bitna svojstva Matisova opusa, ploni tretman, zatvorene obojene povrine bez tonskih prelaza te izrazit smisao za pokret i krivulju to se postepeno preobraava u arabesku. U intimnom enterijeru likovi su prikazani s vazama i cvijetnim aranmanima te bogatom tapiserijom koja ih uokviruje a za koje je Matis inspiraciju naao na putovanjima u Maroko kao i u egzotinim krajolicima oko Tangera.

Svjetski ugled Matis stie u Njemakoj i Americi, a osobito u Rusiji. U kasnijim djelima sve se vie usredsreuje na mrtve prirode, aranirano cvijee i voe... Majstora su povremeno privlaili radovi u plastici, litografiji i keramici. Matis je nastavio tradiciju velikog francuskog slikarstva u novoj, savremenijoj varijanti. I francuska slikarska omladina i stranci koji su hrlili u Pariz, u tu slikarsku Meku, bili su oduevljeni njegovim mislima. Uticaj Matisova slikarstva na Evropu i svjetsko slikarstvo bio je ve tih godina golem, a tako je ostalo i do danas.

or Brak

or Brak (13. maj 1882. Arantej, Francuska - 31. avgust 1963, Pariz) je francuski slikar i kipar koji se sa Pablo Pikasom smatra jednom od najznaajnijih francuskih slikara i osnivaem kubizma i postao je jedna od najzaajnijih linosti u slikarstvu 20. veka.

Mladost i kolovanje

or Brak rodio se u jednom od predgraa Pariza a odrastao je u Le Havru i izuio je zanat za molera i dekoratera kao to su bili njegov otac i deda. U veernjim asovima poseivao je kolu izmeu 1897. i 1899. i studira umetnost u Le Havru.

1900. je otiao u Pariz i tu zavrio kolu za slikara i dekoratera. Izmeu 1962. i 1904. poseivao je Akademiju Humbert u Parizu gde je upoznao Fransisa Pikabija, kao i Anrija Matisa, Alberta Marketa, Andreja Derena i Morisa Flamenka, sa fovistima i- fovizmom, te i ako su njegova prva dela bila inpresionistika on od 1905. godine poinje da stvara u stilu fovista koji su upotrebljavali svetle boje i slobodne forme kako bi to vie uticali na ulo vida i oseanja. Brak je mnogo radio na stvaranju fovistikog stila koji je bio malo mirniji.

Fovistika faza

1907. godine Brak je uspeno izloio svoja fovistika dela u Salonu nezavisnih a prvu samostalnu izlobu je imao u Galeriji Danijela- Henrija Kanevelera. U to vreme je njegov fovistiko shvatanje i stil poeo da trpi uticaje Pol Sezana koji je umro 1906. i ije su slike bile izlagane na mnogim mestima u Parizu.

Kubistika faza

Izmeu godina 1908. i 1913. poeo se javljati u njegovim delima uticaj i interes za geometrizaciju i perspektivu, i izuavao je uinke svetla i postupke kojim bi se svetlo i perspektiva mogli saobraziti i kod svojih eksperimenata je dovodio u pitanje i sumnju i najustaljenije naine slikanja i tehnika. esto je arhitekturu redukovao na forme kvadrata i kocki tako da je sve izgledalo i povrinski i prostorno i ukazao je na same osnove optike iluzije i umetnike saobrazbe.

Zajedniki rad sa Pikasom

Od 1909. sarauje sa Pablo Pikasom koji je kod slikarstva imao sline ideje i radio na slian nain i od toga vremena oni su slikali na slian nain, neutralnim bojama, sloene geometrizirajue uzore i forme to se danas naziva analitikim kubizmom. Bili su jako slini u svojim stilovima i razmiljanjima u to doba. Oni su pokrenuli onu taku koja je do toga vremena uvek bila nepomina i stalna, dobijali su sloene forme iz vie pogleda i ovo kretanje one take je novina i znaajka za kubizam i kubistiki pokret. Eksperimentiu i sa kolaima a njihova saradnja se zavreva 1914. kada je Brak odveden u Pariz na front.

Pozna faza

Brak je u ratu bio ozbiljno povreen i u slikarstvo se vraa 1917. kada se prijateljio sa Huan Grisom, promenio je stil i stvorio svoj osobeni stil koji je manje shematizovan, upotrebljava svetle boje i tekstuturisanu povrinu . 1922. Izlagao je u u Parizu. U 20- tim godinama se vraa ka realistinijim shvatanjima i ako je zadrao neke od kubistikih aspekata. Preselio se 1930. i 1931. u Normandiju gde slika plae i figure ljudi. Prvu retrospektivnu izlobu je imao u Basileji. Tokom Prvog svetskog rata je bio u Parizu i slikao mrtve prirode i upoznavi se sa Fernarom Meroltom litografom bavio se litografijom, grafikom i skulpturom.

Znaaj umetnika

Radio je do kraja ivota i stvorio mnogo izvanrednih dela- slika, grafika i skulptura imao je dugu i prestinu karijeru, bio je poastovan znaajnim izlobama irom sveta 1961. godine je bio prvi ivi slikar koji je izlagan u Luvru i umro je 31. avg