Kosova në Kontekst Rajonal: Marrëdhëniet Politike Bilaterale

Embed Size (px)

Text of Kosova në Kontekst Rajonal: Marrëdhëniet Politike Bilaterale

  • 1

    ANALIZ E POLITIKAVE Nr. 3/14 MAJ 2014

    Kosova n Kontekst Rajonal:

    Marrdhniet Politike Bilaterale

  • 2

    Ky projekt sht prkrahur nga Ministria e Punve t Jashtme e Norvegjis

    Prmbajtja dhe pikpamjet e shprehura n kt botim jan t KIPRED-it, dhe kto nuk duhen

    konsideruar si pikpamje t donatorit.

    Prgatitur nga: Shpend Kursani, Violeta Haxholli dhe Gent Gjikolli

    Copyright 2014 KIPRED. T gjitha t drejtat jan t rezervuara. Asnj pjes e ktij botimi nuk

    bn t reprodukohet dhe t ruhet n ndonj sistem rikuperues, apo t bartet n fardo forme apo n

    fardo mnyre, elektronike, mekanike, fotokopjuese apo tjetrfare, pa lejen paraprake n shkrim t

    botuesit. Luteni t kontaktoni info@kipred.org or +381 38 227 778.

    Botuar nga:

    Instituti Kosovar pr Hulumtim dhe Zhvillim t Politikave

    Rr. Rexhep Mala, Nr. 5A

    10 000 Prishtin, Kosov

    Telefoni dhe faksi: +381 38 227 778

    www.kipred.org

    http://www.kipred.org/

  • 3

    Prmbajtja

    1 Hyrje e Prgjithshme ...................................................................................................................... 4 1.1 Kosova dhe dinamika politike n rajon ......................................................................................................... 4 1.2 Marrdhniet dhe kontaktet bilaterale ........................................................................................................... 8 1.3 Shtetet rajonale dhe subjektiviteti ndrkombtar i Kosovs .................................................................... 13 1.4 Metodologjia .................................................................................................................................................... 15

    2 Kosova dhe shtetet fqinje ............................................................................................................. 20 2.1 Politikat e jashtme dhe rajonale .................................................................................................................... 20 2.2 Cilsia e marrdhnieve me shtetet fqinje ................................................................................................... 23

    2.2.1 Marrdhniet bilaterale me SHQIPRIN ...................................................................................... 23 2.2.2 Marrdhniet bilaterale me MAQEDONIN .................................................................................. 24 2.2.3 Marrdhniet bilaterale me MALIN E ZI............................................................................................. 26 2.2.4 Marrdhniet/kontaktet bilaterale me SERBIN ............................................................................... 27 2.2.5 shtjet bilaterale shtes t Kosovs me fqinjt e vet ..................................................................... 30 2.2.6 Fqinjt n subjektivitetin ndrkombtar t Kosovs ....................................................................... 30

    2.3 Intensiteti i marrdhnieve me shtetet fqinje ............................................................................................. 35 2.3.1 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Shqipria ...................................................... 35 2.3.2 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Maqedonia ................................................... 36 2.3.3 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Mali i Zi ........................................................ 38 2.3.4 Intensiteti i marrdhnieve/kontakteve bilaterale Kosova dhe Serbia ...................................... 39

    3 Kosova dhe vendet e tjera mosnjohse t rajonit .......................................................................... 41 3.1 Politikat e jashtme dhe rajonale .................................................................................................................... 41 3.2 Cilsia e marrdhnieve me mosnjohsit e tjer n rajon ......................................................................... 43

    3.2.1 Marrdhniet/kontaktet bilaterale me BH ......................................................................................... 43 3.2.2 Marrdhniet/kontaktet bilaterale me GREQIN ............................................................................. 45 3.2.3 Marrdhniet/kontaktet bilaterale me RUMANIN .......................................................................... 47 3.2.4 Mosnjohsit rajonal n subjektivitetin ndrkombtar t Kosovs ............................................... 50

    3.3 Intensiteti i marrdhnieve me mosnjohsit e tjer t rajonit .................................................................. 53 3.3.1 Intensiteti i marrdhnieve/kontakteve bilaterale Kosova dhe BH ........................................... 53 3.3.2 Intensiteti i marrdhnive/kontakteve bilaterale Kosova dhe Greqia ....................................... 54 3.3.3 Intensiteti i marrdhnieve/kontakteve bilaterale Kosova dhe Rumania ................................. 55

    4 Kosova dhe shtetet e tjera antare t UE-s n rajon ................................................................... 57 4.1 Politikat e jashtme dhe rajonale .................................................................................................................... 57 4.2 Cilsia e marrdhnieve me shtetet e tjera antare t UE-s.................................................................... 59

    4.2.1 Marrdhniet bilaterale me SLLOVENIN .......................................................................................... 59 4.2.2 Marrdhniet bilaterale me KROACIN .............................................................................................. 60 4.2.3 Marrdhniet bilaterale me BULLGARIN .......................................................................................... 62 4.2.1 shtjet bilaterale shtes t Kosovs me shtetet e tjera antare t UE-s .................................... 63 4.2.2 Shtetet e tjera t UE-s n subjektivitetin ndrkombtar t Kosovs ........................................... 63

    4.3 Intensiteti i marrdhnieve me shtetet e tjera antare t UE-s .............................................................. 66 4.3.1 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Kroacia ......................................................... 66 4.3.2 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Sllovenia ....................................................... 67 4.3.3 Intensiteti i marrdhnieve bilaterale Kosova dhe Bullgaria ....................................................... 69

    5 Kosova dhe Turqia ........................................................................................................................ 71 5.1 Politika e jashtme dhe rajonale ...................................................................................................................... 71 5.2 Cilsia e marrdhnieve me Turqin ............................................................................................................ 71 5.3 Turqia n subjektivitetin ndrkombtar t Kosovs ................................................................................. 73 5.4 Intensiteti i marrdhnieve me Turqin ...................................................................................................... 74

    6 PRFUNDIME T PRGJITHSHME ..................................................................................... 78 7 Anekset ......................................................................................................................................... 80

  • 4

    1 HYRJE E PRGJITHSHME

    Ky studim shqyrton marrdhniet politike bilaterale t Kosovs me 11 shtetet e rajonit q nga

    shpallja e pavarsis nga ana e saj n shkurtin e vitit 2008. Ky studim prqendrohet n at se si

    Kosova ia doli t prshtatej n rajon, ku, edhe prkundrejt asaj q shumica e shteteve e kan pranuar,

    shtetsia dhe legjitimiteti rajonal i saj ende mbeten t sfiduara nga njri nga shtetet fqinje, si dhe nga

    disa shtete t tjera t rajonit, prfshir ktu edhe disa nga shtetet antare t Unionit Evropian (UE) t

    tij. Kjo Hyrje e Prgjithshme s pari e elaboron dhe e v Kosovn prkundrejt dinamiks aktuale

    rajonale, dhe m pastaj i prmbledh gjetjet dhe qllimet kryesore me metodologjin e shfrytzuar, pr

    ta vlersuar cilsin dhe intensitetin e marrdhnieve politike midis Kosovs dhe do shteti tjetr t

    rajonit. Punimi sht i ndar n pes pjes kryesore. E para merret me cilsin dhe intensitetin e

    marrdhnieve bilaterale t Kosovs me shtetet fqinje t saj; pjesa e dyt merret me cilsin dhe

    intensitetin e marrdhnieve dhe kontakteve t Kosovs me shtetet e tjera t rajonit q nuk e kan

    pranuar at; pjesa e tret merret me cilsin dhe intensitetin e marrdhnieve bilaterale t Kosovs

    me vendet e tjera t rajonit q jan antare t UE-s; pjesa e katrt merret me cilsin dhe intensitetin

    e marrdhnieve bilaterale me Turqin; dhe n pjesn e fundit sht Prfundimi. Ajo q sht m e

    afrta me prshkrimin e gjetjeve t ktij studimi sht pohimi i dhn nga Ambasadori i Bullgaris n

    Kosov, Bobi Bobev, q ka deklaruar se N Ballkan, marrdhniet midis shteteve historikisht jan

    shum t mira, prderisa ato t mos kufizohen me njri-tjetrin.1 sht pikrisht ky qndrim ai q n

    mas t madhe e prmbledh cilsin e marrdhnieve t Kosovs me t gjitha shtetet e rajonit.

    1.1 Kosova dhe dinamika politike n rajon

    Kosova sht ndr shtetet m t vogla n rajon, dhe at, si ekonomikisht, ashtu edhe nga aspekti i

    madhsis s territorit dhe popullats s saj, mirpo kjo n t njjtn koh e luan nj rol t

    rndsishm pr sigurin dhe stabilitetin rajonal. Kosova ka treguar q sht faktor stabiliteti n dy

    raste t ndryshme por gradualisht t ngjashme. S pari, Deklarata e Pavarsis e 17 shkurtit 20