Visie op water en riolering in Uden ... Gemeente Uden Visie op water en riolering in Uden (vGRP+) Blad

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Visie op water en riolering in Uden ... Gemeente Uden Visie op water en riolering in Uden (vGRP+)...

  • Visie op water

    riolering in Uden

    DiscussieDiscussieDiscussieDiscussiennnnotitieotitieotitieotitie

    Auteur

    Ir. Peter Ganzevles --------------------------------------------------------------

    Opdrachtgever

    Ing.bureau Moons/Gemeente Uden --------------------------------------------------------------

    Status

    concept --------------------------------------------------------------

    Opdrachtnemer

    Ganzevles Advies & Management bv Van Heutszlaan 5│6821 KB Arnhem

    --------------------------------------------------------------- Arnhem, 30 maart

    Visie op water en

    in Uden

    otitieotitieotitieotitie

    Auteur

    Ir. Peter Ganzevles --------------------------------------------------------------

    Opdrachtgever

    Ing.bureau Moons/Gemeente Uden --------------------------------------------------------------

    Status

    concept --------------------------------------------------------------

    Opdrachtnemer

    Ganzevles Advies & Management bv 6821 KB Arnhem

    --------------------------------------------------------------- maart 2011

  • Inhoud

    1 Inleiding ........................................................................................................................ 3

    2 Water in Uden anno 2011 .......................................................................................... 4

    2.1 Historie Uden in vogelvlucht ........................................................................... 4 2.2 Landschap ........................................................................................................... 4 2.3 Watersysteem ..................................................................................................... 6 2.4 Waterketen .......................................................................................................... 9 2.5 Aandachtspunten ............................................................................................. 9

    3 Water in Uden anno 2027 ........................................................................................ 11

    3.1 Waterplan Uden 2006 ..................................................................................... 11 3.2 Visie waterplan 2006 in nieuw perspectief ............................................... 14 3.3 Integreren wateropgave in ruimtelijke ontwikkelingen ........................ 16 3.4 Afstemmen gebruik water op doelgroep ................................................ 16

    3.4.1 Water voor landbouw ........................................................................... 16 3.4.2 Water voor natuur .................................................................................. 16 3.4.3 Water voor bedrijven ............................................................................ 16

    3.5 Waarborgen voorwaarden gebruik ........................................................... 17 3.5.1 Emissiereductie riolering ....................................................................... 17 3.5.2 Reductie emissie diffuse bronnen ..................................................... 17 3.5.3 Natuurvriendelijk beheer en onderhoud ........................................ 17

    3.6 Organiseren doeltreffend beheer .............................................................. 17 3.6.1 Uitvoering beheer en onderhoud ..................................................... 17 3.6.2 Vinger aan de pols houden ................................................................ 18 3.6.3 Bewoners participeren in waterbeheer ........................................... 18

  • Gemeente Uden │ Visie op water en riolering in Uden (vGRP+) │ Blad 3 van 18

    1 Inleiding

    De gemeente Uden heeft Ingenieursbureau Moons in combinatie met Ganzevles Advies

    opdracht gegeven om een verbreed gemeentelijk rioleringsplan (afgekort vGRP+) op te

    stellen voor de planperiode 2012-2016.

    Sinds de introductie van de Wet gemeentelijke watertaken op 1 januari 2008 dient de

    gemeente niet alleen zorg te dragen voor stedelijk afvalwater, maar ook voor hemelwater

    en grondwater. Op deze verbreding heeft de gemeente Uden geanticipeerd met het in

    2006 vastgestelde Waterplan. De Wet gemeentelijke watertaken is m.i.v. 22 december

    2009 opgegaan in de Waterwet. De verbreding in wettelijke zorgplichten brengt tevens

    een verbreding van het gemeentelijke rioleringsplan met zich mee.

    Bedoeling is om het vigerende Waterplan Uden 2006 een plek te geven in het vGRP

    aangeduid als het vGRP+ Uden. Hiervoor dient de visie uit het waterplan in het vGRP

    geïntegreerd en zo nodig geactualiseerd te worden.

    De voorliggende aanzet tot de visie op water en riolering in Uden is het resultaat van een

    evaluatie en analyse van het vigerende gemeentelijke rioleringsplan en het waterplan.

    Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met de verantwoordelijke wethouders,

    vertegenwoordigers van het waterschap Aa en Maas, de Provincie Noord-Brabant,

    clustercoördinatoren binnen de afdeling Openbare Werken, medewerkers van de

    afdeling Stedelijke Ontwikkeling en vertegenwoordigers van IVN/Vogelwacht en ZLTO.

    Deze notitie werkt de visie op water en riolering uit in hoofdstuk 3 “Water in Uden anno

    2027”. Hoofdstuk 2, “Water in Uden anno 2011” is bedoeld als achtergrondinformatie en

    geeft enig inzicht in hoe het watersysteem in Uden werkt.

  • Gemeente Uden │ Visie op water en riolering in Uden (vGRP+) │ Blad 4 van 18

    2 Water in Uden anno 2011

    2.1 Historie Uden in vogelvlucht

    Rutger van Herpen, heer van Uden, Boekel en Zeeland, verkocht of verpachtte in 1314

    'gemene gronden' aan de bewoners van de kernen Volkel en Boekel. “Gemene gronden

    waren vooral drassige gronden en onvruchtbare hoger gelegen gronden, zoals

    heidevelden. In 1339 verleende Jan van Valkenburg aan Uden zijn oudst bekende

    dorpskeur. Er kwam een schepenbank (rechtbank). De bevoegdheid van dit

    'Heikantsgericht' strekte zich uit over de gehele vroegere heerlijkheid Uden, die bestond uit

    de dorpen Uden, Volkel, Boekel en Zeeland.

    Uden staat van oudsher te boek als een gastvrije plaats. Meerdere malen fungeerde het

    als toevluchtsoord. Aangezien het Land van Ravenstein en dus ook Uden, buiten Staats-

    Brabant lag, had het dorp geen last van het verbod op de uitoefening van de katholieke

    godsdienst, dat na 1648 in het Generaliteitsgebied van kracht werd. Zo kwamen na de

    inname van ' s-Hertogenbosch de Kruisheren (in 1638) en de zusters Birgittinessen (in 1713)

    naar Uden. De hedendaagse benaming van het bedrijventerrein Vluchtoord herinnert ons

    aan de periode van de Eerste Wereldoorlog, toen enkele duizenden Belgen in Uden hun

    toevlucht zochten voor het oorlogsgeweld.

    In de ontwikkeling van Uden spelen de ontginningen van de Peel een belangrijke rol. De

    achter Volkel gelegen moerassige vlakten in het noordelijk deel van de Peel werden in het

    begin van de 20ste eeuw in cultuur gebracht. Er verrezen boerderijen, gevolgd door

    arbeiderswoningen. En er ontstond zelfs een dorpsgemeenschap op aan het veen

    onttrokken grond: Terraveen. Sinds 1931 heet deze gemeenschap Odiliapeel.

    Na de Tweede Wereldoorlog onderging Uden in ruim 25 jaar een complete

    gedaanteverwisseling, van arme agrarische gemeenschap tot welvarende

    industriegemeente. De belangrijkste aanzet hiertoe was dat Uden in 1951 werd

    aangewezen als kerngemeente. De industrialisatie nam een hoge vlucht, mede door

    aanleg van een goed geoutilleerd industriepark. Een belangrijke injectie voor de

    ontwikkeling van Uden was de komst van de Vliegbasis Volkel.

    2.2 Landschap

    Uden ligt bovenop de Peelhorst, tussen twee geologische breuken: de Schol van Uden. De

    Peelhorst is een relatief hoog gelegen gebied ontstaan door opwaartse bewegingen in

    de aardkorst. Ten westen van de kern Uden gaat het landschap over in de Centrale slenk,

    het lager gelegen gebied dat ten opzichte van de Peelhorst is ontstaan door een

    neerwaartse beweging van de aardkorst.

    In de Centrale slenk ligt het dal van de Leijgraaf, een gegraven beek met een belangrijke

    afvoerfunctie van overtollig water afkomstig van de Peelhorst. Het water dat vroeger

  • Gemeente Uden │ Visie op water en riolering in Uden (vGRP+) │ Blad 5 van 18

    (vóór 1900) van de westelijke rand van de Peelhorst tot afstroming kwam, heeft gezorgd

    voor het ontstaan van stroomgeulen (dalvormige laagtes). Ten dele komen deze laagtes

    overeen met de ligging van de huidige waterlopen.

    Net ten oosten van de twee breuken treft men wijstgronden aan. De wijstgronden worden

    gevoed door hemelwater dat op de hogere zandgronden infiltreert in de bodem. De

    ontginning van het gebied is begonnen tussen de twee breuken en staat bekend als de

    oude Peelontginning. Aan de oostkant van de oostelijke breuk lagen de woeste

    heidegronden en ten westen van de westelijke breuk, de beekdalen die werden gebruikt

    als hooiland. Door de uitvinding van kunstmest waren de heidegronden in het oosten

    minder belangrijk geworden. Sinds 1905 is de ontginning van deze gebieden sterk op gang

    gekomen en deze behoren tot de jonge Peelontginningsgebieden.

    De productie omstan