CMKP Brachyterapia PDR - kurs Bydgoszcz 29.9 - wco.pl ?· różnych schematów frakcjonowania PDR –…

  • Published on
    27-Feb-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

Brachyterapia PDR dr hab. n. med. Janusz Skowronek

Zakad Brachyterapii, Wielkopolskie Centrum Onkologii, Pozna

Metody brachyterapii:Metody brachyterapii:Ze wzgldu na aktywno rda (moc dawki) brachyterapi mona podzieli na:

1. LDR (Low Dose Rate) 1-2 mCi/cm ( 0,4 - 2 Gy /h)- PDR (Pulsed Dose Rate) 1 Ci/cm ( 0,5-1 Gy/h )PDR (Pulsed Dose Rate) 1 Ci/cm ( 0,5 1 Gy/h )

2. MDR (Medium Dose Rate) 100 mCi/cm ( 2-12 Gy/h )3. HDR (High Dose Rate) 10 Ci/cm. ( >12 Gy /h )

[Raport ICRU 38]4. ultra LDR (stae implanty) ( 0,01 0,3 Gy/h)

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 2

Wspczesna brachyterapiap y p

1. metody automatycznego adowania izotopw promieniotwrczych (afterloading),

2. systemy kroczcego rda,

3. nowe izotopy promieniotwrcze,

4. komputerowe systemy planowania leczenia,

5. planowanie 3D - USG, RTG - IBU, KT, NMR,

6. leczenie skojarzone, interdyscyplinarne,

7. standardy oblicze rozkadw dawek w obszarze leczonym 7. standardy oblicze rozkadw dawek w obszarze leczonym i narzdach krytycznych, procedury optymalizacji, audyt,

8. poprawa ochrony radiacyjnej personelu.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 3

1 Polska (2004) 37 rnych aparatw do brachyterapii: 1. Polska (2004) - 37 rnych aparatw do brachyterapii:

- do brachyterapii LDR 19d b h t ii PDR 5- do brachyterapii PDR 5

- do brachyterapii HDR 13

2. Europa - Francja 43 Holandia 10 Niemcy 10y

- Erlangen 3- Heidelberg 3

Wielka Brytania 10 PDRWielka Brytania 10 Hiszpania 5Wochy 5Szwecja 4Szwecja 4Belgia 3Dania 2USA Houston (FDA koszty)

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 4

USA Houston (FDA, koszty)

PDR gwne orodkiPDR gwne orodki AMC Amsterdam The NetherlandsAMC Amsterdam, The Netherlands AVL Amsterdam, The Netherlands Centre Alexis Vautrin Nancy, France UMC Utrecht The Netherlands UMC Utrecht, The Netherlands University Clinic Erlangen, Germany University Clinic Heidelberg, Germany University Clinic rebr Sweden University Clinic rebr, Sweden

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 5

Microselectron PDRMicroselectron PDR

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 6

Budowa rda Irydu 192Budowa rda Irydu 192

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 7

PDR a LDRCelem opracowania i

wprowadzenia do praktyki klinicznej brachyterapii PDR byo y p y

zastpienie cigego napromieniania izotopami promieniotwrczymi o izotopami promieniotwrczymi o

niskiej aktywnoci (LDR) napromienianiem impulsami z zaplanowan przerw przy p p p y

zastosowaniu izotopw o wyszej aktywnoci

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 8aktywnoci.

Metoda LDR (Low Dose Rate), e od ( ow ose ate),brachyterapia z uyciem rde

o niskiej mocy dawkio niskiej mocy dawki.

1 Aktywno rda: 1-2 mCi/cm moc dawki: < 2 1. Aktywno rda: 1-2 mCi/cm, moc dawki: < 2 Gy/h.

2. W metodzie tej stosuje si najczciej izotop cez 137.

3. Jest to brachyterapia klasyczna (konwencjonalna), ktrej zasadnicz cech jest rczne (manual ktrej zasadnicz cech jest rczne (manual aferloading) lub pneumatyczne adowanie rde.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 9

LDRLDR

l W dZalety:

sprawdzona skuteczno na duych grupach chorych

Wady:

maa dokadno w okrelaniu rzeczywistego g p y

wiksze prawdopodobiestwo procesw naprawczych (sublethal damage repair)w trakcie napromieniania

niewielki odsetek odczynw

okrelaniu rzeczywistego rozkadu dawki,

dugi czas leczenia, niewielka liczba leczonych y

popromiennych wczesnych i pnych wysoki wspczynnik terapeutyczny

ograniczony jedynie zdolnoci do repopulacji

niewielka liczba leczonych chorych,

niewielki komfort leczenia dla pacjenta,p p j

krtszy czas leczenia ni w przypadku teleterapii

wiksze naraenie personelu na dziaanie promieni jonizujcych.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 10

PDR a LDRPDR a LDR

Brenner i Hall oraz Fowler i Mount opracowali zasady stosowania metody PDR na podstawie obserwacji efektu radiobiologicznego uzyskiwanego metod LDR w tkankach radiobiologicznego uzyskiwanego metod LDR w tkankach guza oraz zdrowych:

1. dawka cakowita powinna odpowiada zalecanej dawce cakowitej z LDR,

2. jednakowa dawka podawana jest w rwnych odstpach, np. co godzin, wynosi rednio 0,4 1 Gy w cigu godziny,y y y

3. impulsy maj dugo okoo 10 minut

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 11

PDR a LDRPDR a LDR1. Schemat frakcjonowania PDR opracowano w

oparciu o model liniowo kwadratowyprzeliczania dawek i zaoenia obecnoci przeliczania dawek i zaoenia obecnoci wzmoonej naprawy komrkowej (sublethal damage) w okresie pomidzy impulsami. damage) o es e po d y pu sa .

2. Formua BED (Biological Effective Dose) pozwala na przeliczanie schematw leczenia z LDR na PDR.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 12

PDR a LDRPDR a LDR3. LDR - dawka 30 Gy - w cigu 60 godzin (odpowiada to

dawce 0.5 Gy/h)PDR - taka sama dawka cakowita w cigu 60 godzin, 0.5

G /i l t j k 10 i t/ d i Gy/impuls trwajcy okoo 10 minut/godzin.

4. Istnieje jednak kilka doniesie, opartych gwnie j j , p y gna rozwaaniach teoretycznych, sugerujcych moliwo obnienia dawki cakowitej podanej metod PDR o okoo 10% w stosunku do dawki podanej metod LDR 10% w stosunku do dawki podanej metod LDR.

5. Efekt radiobiologiczny obu metod ma by w tym wypadku podobny.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 13

PDR a LDRPDR a LDR6. PDR wykorzystanie zdolnoci niecakowitej

k k j ( bl t l h naprawy komrkowej (naprawy subletalnych uszkodze popromiennych) podobnie do metody LDRmetody LDR

przewag PDR jest zastosowanie techniki przesuwu rda wzdu leczonego p gobszaru - korzystny wpyw na ochron zdrowych tkanek.

7. Podwyszanie dawki frakcyjnej (impulsu)zwiksza liczb uszkodzonych komrek zwiksza liczb uszkodzonych komrek nowotworowych, wpywa jednak na wzrost czstoci pnych powika w tkankach

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 14zdrowych.

PDR a LDRPDR a LDR8 Ten sam efekt po od je pro ad enie 8. Ten sam efekt powoduje wprowadzenie

przerwy midzy impulsami. Zmniejszenie odsetka uszkodzonych komrek guza jest odsetka uszkodzonych komrek guza jest rekompensowane lepsz ochron reagujcych pnym odczynem zdrowych tkanek.

9 Ma to szczeglne znaczenie w przypadku 9. Ma to szczeglne znaczenie w przypadku leczenia radykalnego ze spodziewanym dugim okresem ycia chorych, mniejsze w przypadku okresem ycia chorych, mniejsze w przypadku leczenia paliatywnego, gdzie nadal przewag w praktycznym stosowaniu zachowuje HDR.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 15

Porwnanie frakcjonowania dawki w metodzie PDR oraz w metodzie LDR przy zachowaniu tej samej dawki cakowitej oraz takiego samego czasu leczenia. O Y - moc dawki w

Gy/h, o X - czas leczenia (godziny)

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 16

Przykad odmiennych metod frakcjonowania dawki w metodzie PDR przy zachowaniu mocy dawki 50 cGy/h przez metodzie PDR przy zachowaniu mocy dawki 50 cGy/h przez

cay czas leczenia

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 17

Wyniki bada jak zastpowano LDR przez PDRWyniki bada jak zastpowano LDR przez PDR

1. Podstawowym badanym zagadnieniem byo pytanie o warunki zastpienia y py pLDR przez PDR.

2. Najistotniejszym celem bada byo porwnanie wartoci dawek promieniowania w tkankach guza i narzdw zdrowych oraz opracowanie schematw leczenia i warunkw zastpowania jednej metody przez drug

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 18

zastpowania jednej metody przez drug.

Autor Plan badania Wyniki Wnioski

Mason i LDR vs PDR 0 7 Gy/h dugo taka sama skrcenie impulsu Mason i wsp.

LDR vs PDR 0.7 Gy/h, dugo impulsu rednio 10 min

taka sama efektywno obu metod

skrcenie impulsu do 1 min. zwikszyo efektywno o 3 4%

Armour i wsp.

LDR 0.75 Gy/h vs 3 protokoy PDR 0.375 Gy/30 min, 0.75 G /1 h 1 5 G /2 h

taka sama efektywno b t d

impulsy 3 Gy/4 h wzrost efektywnoci 15% i l 6 Gy/1 h, 1.5 Gy/2 h obu metod o 15%, impulsy 6

Gy/8 h wzrost o 30%

Brenner i LDR vs PDR (dawka D 15 Gy): a taka sama na wyniki wpyna Brenner i wsp.

LDR vs PDR (dawka D 15 Gy): a. LDR 0.625 Gy/h, b. PDR impuls 10 min/1h, c. PDR impuls 10 min/4 h, d. PDR impuls 1 min/1 h

taka sama efektywno indukowania zamy w

na wyniki wpyna niska kinetyka naprawy uszkodze popromiennych / , p /

wpyw frakcji PDR na czsto powika pnych

ysoczewce

p p y(niska warto T1/2)

Hauster LDR vs PDR LDR 0.94 Gy/h, efektywno na wynik wpyny Haustermans i wsp.

LDR vs PDR LDR 0.94 Gy/h, PDR 0.69 Gy/1 h (9 impulsw), PDR 2 Gy/3 h (4 impulsy) z nocn przerw

efektywno PDR wiksza o 10 17% od LDR

na wynik wpyny zdolnoci naprawcze rdzenia krgowego (niskie T

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 19

T1/2)

Autor Plan Badania Wyniki WnioskiBrock i LDR vs PDR taka sama efektywno wsp. obu metod

Brenner i wsp.

LDR vs. PDR (z przerw nocn), rwnowano biologiczna

efektywno PDR vs. z LDR w istotnym stopniu

PDR (z przerwa nocn) moe zastpi LDR wsp. rwnowano biologiczna

protokow PDRLDR w istotnym stopniu zaley od zdolnoci tkanki do naprawy uszkodze subletalnych.

moe zastpi LDR przy zaoeniu takiego samego cakowitego czasu leczenia

Sminia i wsp.

wpyw PDR i LDR na procesy naprawy komrkowej w tkankach zdrowych, liczba

rwnowano PDR (25 impulsw po 0.80 Gy/h) oraz LDR (0.80 Gy/h) dla y ,

impulsw wynosia od 2 do 25, a moc dawki LDR 0.50, 0.80 lub 1.20 Gy/h

( y/ )kadej wartoci / oraz dla wartoci T1/2 > 0.75 h

Fowler i Mount

zmniejszenie wartoci wspczynnika terapeutycznego w tkankach guza i tkankach zdrowych reagujcych

PDR przy zaoeniach (impuls co godzin, taki sam czas i dawka cakowita jak w

obnienie wspczynnika terapeutycznego przy wzrocie dawki ze zdrowych reagujcych

wczesnymi i pnymi uszkodzeniami przy wzrocie dawki impulsu

cakowita jak w metodzie LDR) jest rwnowana metodzie LDR

wzrocie dawki ze wzgldu na odmienn efektywno radiobiologiczn

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 20

Autor Plan badania Wyniki Wnioski

Visser i wsp.

porwnanie schematw frakcjonowania PDR przy zaoeniu odmiennego

jeli odejdzie si od sztywnej zasady identycznych wartoci

1. wysze dawki impulsu zwikszaj dawk biologiczn w tkankach

cakowitego czasu leczenia i dawki cakowitej ni w LDR

czasu leczenia i dawki cakowitej, to mona stosowa w PDR wysz dawk impulsu i dusz

zdrowych. 2. proponowany schemat frakcjonowania w metodzie PDR z przerw pomidzy impulsami do 3

przerw pomidzy impulsami (np. 4 Gy co 3 godziny)

godzin moe by zastosowany w miejsce metody LDR

Strnad i wsp.

LDR vs PDR tylko 24 godzinna brachyterapia PDR odpowiada radiobiologicznie LDR

Raaphorst i wsp.

wpyw opornoci komrek w poszczeglnych fazach

dwie z 9 linii komrkowych wykazay

rne typy nowotworw mog by oporne na

cyklu na brachyterapi PDR

oporno na napromienianie zalen od dawki impulsu i czasu midzy impulsami

promieniowanie dodatkowo zalene od dugoci przerw pomidzy impulsami

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 21

Autor Plan badania Wyniki Wnioski

Fritz i wsp.

LDR vs PDR, efektywno rnych schematw frakcjonowania PDR d ki i l

wikszo schematw, z kilkoma wyjtkami, wykazaa tak sam f kt

zmiany cyklu komrkowego (kumulacja komrek w fazie G2/M radiowraliwej) byy

l t i rne dawki impulsw przy identycznej dawce cakowitej oraz czasie leczenia

efektywno zauwaalne po zastosowaniu schematw PDR - wysza efektywno PDR w guzach szybko rosncych

Millar i wsp.

PDR i LDR LDR (70 Gy/140 h) vs PDR (140 impulsw, impuls 0.5 Gy/h)

dla tkanek zdrowych reagujcych pnym odczynem popromiennym naley y/ ) p p y yzmniejszy dawk PDR o okoo 3% w stosunku do LDR

Chen i celem bada byo w przypadku impulsw podawanie impulsu co 1 2 Chen i wsp

celem bada byo ustalenie liczby impulsw, ich dawki oraz dugoci przerw midzy nimi rwnowanych efektowi

w przypadku impulsw podawanych co godzin nie stwierdzono rnicy przeycia komrek. Jeli jednak dugo

podawanie impulsu co 1-2 godziny, przez okoo 10 minut, wywouje taki sam efekt radiobiologiczny w tkankach guza i w tkankach rwnowanych efektowi

LDR (przy tej samej dawce cakowitej i czasie leczenia)

Jeli jednak dugo przerwy pomidzy impulsami rosa to odsetek komrek przeywajcych spada

tkankach guza i w tkankach reagujcych wczesnym odczynem popromiennym jak stosowanie LDR

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 22

przeywajcych spada

PDRPDRCzynniki wpywajce na efekt biologiczny w

komrkach guza oraz tkanek zdrowych:

1. dawka cakowita2 k it l i2. cakowity czas leczenia

3. dawka impulsu4 dugo przerwy pomidzy impulsami4. dugo przerwy pomidzy impulsami

5. wspczynnik alfa/beta komrek targetu oraz tkanek zdrowychy

6. T dla subletalnej naprawy komrkowej

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 23

Zasady planowania LDRZasady planowania - LDRTradycyjny system Paryski technika

LDR drut np ir do eLDR, druty, np. irydowe

1. aktywno liniowa winna by taka sama wzdu osi oraz we wszystkich wzdu osi oraz we wszystkich aplikatorach (liniach),

2. rda winny by proste, rwnolegle zaoone i w rwnej odlegoci zaoone i w rwnej odlegoci,

3. paszczyzna centralna jest okrelona jako paszczyzna zawierajca rodkowe punkty wszystkich rde, p y y ,

4. odlegoci pomidzy rdami mog si rni w zalenoci od rodzaju zastosowanego planu leczenia, natomiast w danym zaoeniu musz by identyczne pomidzy liniami.

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 24

Zasady planowania PDRZasady planowania - PDR1. Rnica 1. Rnica

uwzgldnienie techniki kroczcego, pojedynczego rdapojedynczego rda,

2. Rne procedury p yoptymalizacji wpywaj na popraw rozkadu dawkidawki,

3. Aplikatory w d l h dowolnych paszczyznach procedury 3D.

AMC. Amsterdam The Netherlands

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 25

procedury 3D.

Efektywno dawkowaniaEfektywno dawkowaniaCzas podania 10 Gy w piersi metod LDR p y p

rni si znacznie w porwnaniu z PDRCLDR Breast

PDR Breast(day and night)

30

40

s

Min: 8.5 hMax: 32.9 hMean: 13.8 h1 SD: 3.1 h (23%)

CLDR Breast120

s

(day and night)

Min: 14.4 hMax: 19.9 hMean: 15.7 h1 SD: 0.4 h (3%)

20

30

ber o

f pat

ient

s

80

ber o

f pat

ient

s

10num

b

40

num

b

0 5 10 15 20 25 30 35Time (h) to deliver 10 Gy

00 5 10 15 20 25 30 35

Time (h) to deliver 10 Gy

0

AMC. Amsterdam The Netherlands

12.03.2007 Kurs CMKP Gliwice 26

KosztyKosztyPojedyncze rdo stosowane w PDR prowadzi to:

AMC. Amsterdam The Netherlands

- redukcji kosztw rde,- redukcji kosztw porednich.Dowiadczenie AMC wskazuje na redukcj kosztw rde o 38%Dowiadczenie AM...

Recommended

View more >