K¢â‚¬›r¢â‚¬›m-Kongo Kitap (Converted)- KIRIM - KONGO KANAMALI ATE¯¬¾¢â‚¬¹ Bu kitap£§¤±kta yer alan K¤±r¤±m-Kongo

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of K¢â‚¬›r¢â‚¬›m-Kongo Kitap (Converted)- KIRIM...

  • T.C. SA⁄LIK BAKANLI⁄I Temel Sa¤l›k Hizmetleri Genel Müdürlü¤ü

    ANKARA, 2005

  • T.C. SA⁄LIK BAKANLI⁄I

    Temel Sa¤l›k Hizmetleri Genel Müdürlü¤ü

    KIRIM - KONGO KANAMALI ATEfi‹

    Bu kitapçıkta yer alan Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hakkında bilgi notu, Klinik Tanımlama, Vak’a Tanımı, Vak’alara Yaklaşım Önerileri ile Vak’a Bildirim Çizelgesi 30.12.2003 tarihli ve B100TSH0110002/20409 sayılı yazı ile Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi’nde Vak’a Yönetimi ve İzolâsyon Önlemleri ise 31.03.2004 tarihli ve B100TSH0110002/5367 (2004/46) sayılı Daimî Genelge ekinde yayımlanmıştır.

    ANKARA 2005

  • T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI

    Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar Kontrolü Daire Başkanlığı

    Zoonoz ve Paraziter Hastalıklar Şube Müdürlüğü

    Telefon : 0 312 433 23 31 Belgegeçer : 0 312 432 29 94 Elektronik mektup : zoonoz.paraziter@saglik.gov.tr

    2. Baskı Onur Matbaacılık Ltd. Şti.

    0 312 394 08 90

  • Ön Söz

    Tarih sayfalarında, hayvanlardan insanlara geçen hastalıkların -ki bunlar genel olarak zoonoz hastalıklar diye bilinir- insanların başına musallat olduğu ve o zamanki şartlar çerçevesinde yeterli mücadelenin yapılamayışından çok sayıda insanın öldüğü kayıtlıdır.

    Geçen yüzyılda ortaya çıkan viral kanamalı ateş salgınları ve bunlara bağlı bir çok insanın hayatını kaybetmesi, deli dana olarak bilinen hastalığın insanlara da bulaşabileceğinin bildirilmesi, son yıllarda da SARS ve kuş gribi (avian influenza) gibi yeni hastalıkların ortaya çıkması hem dünya kamuoyunu meşgul etmekte hem de büyük korkuya neden olmaktadır. Asıl korkulan, bilim adamlarının basına da yansıyan ifadelerine göre, önümüzdeki yıllarda yine önemli epidemilerle karşılaşılabileceği ve bunların da çok büyük bir kısmının zoonoz karakterli olabileceği keyfiyetidir.

    Bugün için Dünya Sağlık Örgütü tarafından 200’lerin üzerinde bir zoonoz hastalığın varlığından bahsedilmekle birlikte, değişik zamanlarda bu hastalıklara yenileri eklenerek bu sayılar sürekli olarak artmaktadır.

    Zoonoz hastalıklar, ülkemizde de birtakım sebeplerden dolayı, hâlâ önemli bir halk sağlığı problemi olmaya devam etmekte olup, bu listeye Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) olarak bilinen viral bir hastalığın eklendiği de herkesin mâlumudur.

    Bilindiği gibi, hastalık 2002 ve 2003 yıllarının bahar ve yaz aylarında görülmüş ve Bakanlığımızın yaptığı çalışmalar neticesinde hastalığın KKKA olduğu anlaşılmıştır.

    Hastalığın belirlenmesinden sonra Bakanlığımız, KKKA konusunda sağlık çalışanlarına yönelik genel bilgiler, klinik tanımlama, vak’a tanımı, vak’alara yaklaşım önerileri, KKKA Vak’a Takip Çizelgesi ile KKKA’da Vak’a Yönetimi ve İzolâsyon Önlemleri adı altında hazırladığı dokümanları genelgelerle bütün ilgililerine ulaştırmıştır.

    Ancak, KKKA’ya ait hazırlanan bu bilgilerin fazlalığı ve ayrı ayrı genelgeler halinde olmasından dolayı, bilgiye ulaşımda birtakım problemlerin olduğu bilgileri de tarafımıza iletilmiştir.

    Bu nedenle, konuya ilişkin bütün bilgilerin bir kitapçıkta toplanması ve ilgililerin kolay ulaşmasının temini amacıyla bu kitapçık hazırlanarak siz değerli çalışma arkadaşlarımın hizmetine sunulmuştur.

    Kitapçığın ülkemize, halkımıza ve bütün sağlık çalışanlarımıza faydalı olmasını temenni eder, başta, kitapçığı hazırlayarak sağlık camiasına kazandıran Genel Müdürlüğümüz Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar Kontrolü Daire Başkanlığı Zoonoz ve Paraziter Hastalıklar Şube Müdürü Dr. Veteriner Hekim Ramazan UZUN olmak üzere, bu konuda emeği geçen herkese teşekkür ederim.

    Uzm. Dr. Turan BUZGAN Genel Müdür V.

    iii

  • İÇİNDEKİLER Sayfa Nu: Ön Söz .....................................................................................................................................................iii İçindekiler................................................................................................................................................iv

    BÖLÜM 1 KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ 1. Giriş .................................................................................................................................................5 2. Klinik Tanımlama ............................................................................................................................5 3. Epidemiyoloji ve Bulaşma...............................................................................................................6 4. Kuluçka Süresi ................................................................................................................................7 5. Tanı..................................................................................................................................................7 6. Tedavi..............................................................................................................................................8 7. Korunma ve Kontrol........................................................................................................................9

    BÖLÜM 2 KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ KLİNİK TANIMLAMA, VAK’A TANIMI VE VAK’ALARA YAKL AŞIM ÖNERİLERİ 1. Klinik Tanımlama ..........................................................................................................................11 2. Destekleyici Bulgular ....................................................................................................................11 3. Epidemiyolojik Hikâye...................................................................................................................11 4. Vak’a Tanımları .............................................................................................................................12

    4.1. Şüpheli vak’a .......................................................................................................................12 4.2. Olası vak’a ...........................................................................................................................12 4.3. Kesin vak’a ..........................................................................................................................12

    5. Tanı İçin Lâboratuvar Kriterleri ....................................................................................................12 6. Klinik Tanımlamaya Uyan Hastaların İkinci Basamak

    Sağlık Kuruluşlarında Takip Önerileri ..........................................................................................12 7. Tedavi Önerileri.............................................................................................................................13

    7.1. Destek tedavi .......................................................................................................................13 7.2. Spesifik tedavi .....................................................................................................................13

    8. Temas Durumlarında Takip ..........................................................................................................14 9. Üçüncü Basamak Sağlık Kuruluşuna Sevk Önerileri ...................................................................14

    10. Taburcu Etme Önerileri.................................................................................................................15 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Vak’a Bildirim Çizelgesi.................................................................16 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Vak’a Bildirim Çizelgesi Doldurma Talimatı .................................17

    BÖLÜM 3 KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİNDE VAK’A YÖNETİMİ VE İZOLÂSYON ÖNLEMLERİ 1. Giriş...............................................................................................................................................18 2. İl Sağlık Müdürlüklerince Yapılması Gereken Çalışmalar ...........................................................18 3. Hastahanelerin Yapması Gereken Çalışmalar ..............................................................................19 4. Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarının Yapması Gereken Çalışmalar.........................................20 5. KKKA’da İzolâsyon Önlemleri ve Dezenfeksiyon .........................................................................21

    5.1. Eldivenlerin dezenfeksiyonu ...............................................................................................22 5.2. Tıbbî malzemelerin dezenfeksiyonu ...................................................................................22 5.3. Hastanın kullandığı malzemenin dezenfeksiyonu ..............................................................23 5.4. Yere döküle n enfekte materyallerin uzaklaştırı lması ve dökülen yerin dezenfeksiyonu ............................................................................................23 5.5 Enfekte duvar ve yüzeylerin temizliği .................................................................................23 5.6. Koruyucu elbiselerin ve hasta yataklarının dezenfeksiyonu ..............................................23 5.7. Konvalesan dönemde dezenfek