Seminarski - Sociologija

  • View
    354

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Seminarski - Sociologija

UNIVERZITET U SARAJEVU EKONOMSKI FAKULTET U SARAJEVU

NASLJEE KLASIKA I NOVE GRANICE IZMEU EKONOMIJE I SOCIOLOGIJE (The legacy of the classics and the new boundaries between economics and sociology)SEMINARSKI RAD

Predmet: Industrijska sociologija Mentor: Prof. dr. Nijaz Mesihovi Studenti (broj indexa): Ismar Daferovi (68814) Adnan Dakmi (69502) Bakir Dananovi (69639) Damir Efendi (67835) Amna Golo (69520) Anja Gribajevi (68596) Arnela Groi (69515) Amna Jai (70051)

Nasljee klasika i nove granice izmeu ekonomije i sociologije

Seminarski rad

Sarajevo, decembar 2011. godine

SADRAJ:

1. UVOD.....................................................................................................................................3 2. METODOLOKA PERSPEKTIVA......................................................................................4 2.1. Koncepcija ekonomije..............................................................................................5 2.2. Ekonomsko djelovanje..............................................................................................6 2.3. Pravila.......................................................................................................................7 2.4. Metoda istraivanja...................................................................................................8 3. REZERVOAR HIPOTEZA..................................................................................................11 3.1. Trite.....................................................................................................................11 3.2. Ekonomski razvoj...................................................................................................14 3.3. Potronja.................................................................................................................16 4. REDEFINISANJE GRANICA IZMEU EKONOMIJE I SOCIJOLOGIJE......................19 4.1. Ekonomska i drutvena stabilizacija u poslijeratnom periodu................................20 4.2. Promjene u gospodarstvu i "Kejnzijanska revolucija"............................................22 4.3. Talcott Parsons i nove granice................................................................................26

Ekonomski fakultet u Sarajevu

2

Nasljee klasika i nove granice izmeu ekonomije i sociologije

Seminarski rad

1. UVODU prethodnim poglavljima smo nastojali rekonstruirati dogaanja koja su se dogodila u ekonomskoj sociologiji izmeu 1890 i 1940. Ova nova analitika perspektiva plaa se u odnosu na meuovisnost izmeu ekonomskih i drutvenih fenomena, i smjeta ekonomiju u sferu drutva. Od naroite vanosti je njemaki kontekst, sa Sombartom, Weberom i Schumpeterom. Misao ovih autori zauzima oblik u kulturnom kontekstu u kojem dominira kritika sociolokog pozitivizma, i pod utjecajem metodolokih rasprava izmeu historijskih ekonomista i neo-klasinih ekonomista (Methodenstreit). Meutim naunici sa drugim intelektualnim vezama imaju bitan doprinos: Durkheim i Veblen su bili vie pod utjecajem pozitivizma i Polanyi je imao svoje neobine putanje. Svi ovi naunici su imali neko znanje o ekonomiji, ali neki su znali bolje od drugih. tovie, dok je veina njih pripadala sociolokoj grani, Veblen i Schumpeter su mislili o sebi vie kao ekonomisti, iako su obojica imala kritiki tradicionalni zasnovan pristup. Mi smo napomenuli da ovi naunici nisu znali jedan za drugog, niti su proitali djela jedan drugog, s iznimkom Sombart, Weber i Schumpeter. Njihova politiko usmjerenje je bilo znatno drugaije. Neki su bili pod utjecajem socijalizma, drugi vie liberalizma. Ove razlike bi se mogle uzeti kao takve, to je vie iznenaujue je upeatljiva konvergencija u njihovim temeljnim metodolokim i tematskim konceptima. To je vano jer je upravo to vrsta metodoloke i analitike konvergencije za koju se moe rei da podupire izvorne i autonomne naune pristupe, sasvim odvojeno od vrijednosti i intelektualne putanje koju njeguju nauna istraivanja. U tom smislu onda, moe se rei da su ovi autori osnivai tradicije ekonomske sociologije. Naravno, bilo koji izbor utemeljitelja je proizvoljan. Drugi naunici bi mogli biti uzeti u obzir. Meutim, doprinos ovih autora su bili primjerni na dva naina. S metodolokog gledita, oni dijele u velikoj mjeri pristup ekonomskih fenomena koji si dosljedno i razliiti od marginalizma. I u materijalnom smislu, oni primjenjuju ove metodoloke perspektive na teorijski i politiki vane teme: rad tih autora je osobito vaan i originalan u odnosu na druge osnovane disciplinske pristupe. Kao to smo vidjeli, oni se odnose prije svega na porijeklo i transformaciju kapitalizma u razvijenim zapadnim drutvima. Mi emo sada nastojati saeti bitne aspekte ove nove perspektive, budui da predstavljaju batinu klasinih modela ekonomske sociologije. Ovaj fokus e nam omoguiti da ispitamo kako je to naslijee iz prolosti koriteno i kako je redefinirano. Dakle, u drugom dijelu ovog poglavlja, osvrnut emo se na pitanje granice izmeu ekonomije i sociologije koji su se pojavili nakon Drugoga svjetskog rata, s obzirom na teorijske i historijske faktore koji su utjecali na odnos izmeu ove dvije discipline i razvoj ekonomske sociologije.

Ekonomski fakultet u Sarajevu

3

Nasljee klasika i nove granice izmeu ekonomije i sociologije

Seminarski rad

2. METODOLOKA PERSPEKTIVAEkonomska sociologija se pojavila krajem devetnaestog stoljea kroz konvergenciju nastojanja razliitih autora da ispune prazan prostor koji je ostavila neoklasina ekonomija. Ekonomija, kada je osnovana kao disciplina, nije prouavala ekonomski fenomen kao izolaciju iz drutva, kao to se moe vidjeti u " Velikoj sintezi Adama Smitha . On je obratio panju na neekonomske institucije kao to je drava, i smatra je jednim od doprinosa "bogatstvu naroda", zajedno s tritem, privatnim vlasnitvom, i voenim radom. No, Smith je takoer bio vrlo svjestan vanosti zajednikih vrijednosti, a osobito moralnih naela koji reguliraju pojedinane interese, za pravilno funkcioniranje trita. On nije vidio postojanje i reprodukciju tih naela kao nepromjenjiv sistemski dio prirode, kao to je prethodna filozofska tradicija, nego kao drutveni proizvod povezan s odreenim institucijama drave. Kao to znamo, ekonomija, u svom kasnijem razvoju je postupno izgubila dodir sa svojim kulturnim i institucionalnim aspektima, kao to je pribliavanje standardima strogosti i generalizaciji prirodnih znanosti. Ova putanja je dosegla svoj logian zakljuak u "marginalnoj revoluciji" 1870ih. Bilo je u toj taki da se analiza ekonomskih pojava poinje sistemski odvajati od njihovog kulturnog i institucionalnog konteksta i da se koncentrira na prouavanje "zakona" na tritu, promatrano odvojeno od trinog drutvenog konteksta. Tako je stvorena nova paradigma ekonomije, koju karakterizira niz jasno izraenih elemenata. Pogledajmo sljedee elemente kako bismo razlikovali razliite poglede na ekonomsku sociologiju: 1. Koncepcija ekonomije. - Ekonomska aktivnost predstavlja racionalnu raspodjelu oskudnih sredstava koja bi se mogla koristiti za alternativne ciljeve. To je uinjeno od strane aktera koji su nastojali zadovoljiti svoje ciljeve u smislu rada i potronje, s obzirom na dostupna sredstva (rad, dohodak), to jest, kako bi poveali njihovu korisnost. U smislu ekonomske aktivnosti poistovjeuje se sa tednjom. 2. Ekonomsko djelovanje. - Djelovanje je tako motivisano racionalnim obavljanjem pojedinanih interesa, to jest skupom preferencija nad radom i potronjom. U podruju proizvodnje, uesnici pokuavaju da poveaju svoju zaradu s obzirom na njihovu dostupnost za rad, a u podruju potronje pokuavaju da poveaju zadovoljstvo s obzirom na njihovu potronju preferencije, te su rasporeeni prema stabilnosti i koherentnom poretku prioriteta, sa datim prihodom na raspolaganju. Kao rezultat toga, utoliko to ukljuuje koritenje resursa, ekonomska akcija je uvjetovana utilitaristikom motivacijom. Preferencija rada i potronje (koju provode pojedinci), nastaje neovisno od utjecaja drugih faktora. U tom smislu, moe se govoriti o atomistikoj viziji ekonomskog djelovanja. U svakom sluaju, formiranje kraja se smatra egzogenim za ekonomski upit, te se stoga moe zanemariti, doputajui jednom da se koncentriraju na racionalnu raspodjelu sredstava.

Ekonomski fakultet u Sarajevu

4

Nasljee klasika i nove granice izmeu ekonomije i sociologije

Seminarski rad

3. Pravila. - Djelovanje je pod utjecajem ogranienog skupa pravila koja se u najveem dijelu mogu identificirati sa postojanjem konkurentnih trita. Naime, moe se pretpostaviti da postoji veliki broj kupaca i prodavaa, da ne postoje ogranienja za razmjenu i mobilnost faktora proizvodnje (rada i kapitala), te da uesnici koji su aktivni imaju potpune informacije o mogunostima koje se nude od strane trita, kako bi mogli izraunati koliko je racionalno najbolje koristiti dostupne resurse. Ekonomisti zatim razmiljaju o posljedicama koje proizlaze iz ekonomske aktivnosti, kada pravila odgovaraju onima na konkurentnom tritu, ili kad se odmaknu od ovog stanja kao rezultat distorzije, na primjer, kao rezultat oligopola ili monopola, ili gdje postoji nedostatak informacija (ekonomska istraivanja su sve vie usmjerena na ove situacije). Panja posveena tritu kao ekonomskoj instituciji ne znai da se ne pridaje panja drugim ne - ekonomskim institucijama. Na primjer, uloga drave je priznata. Drava favorizira ekonomske aktivnosti sve dok to ne ometa trite sa svojim politikim propisima, ali garantuje ispravnost ugovora izmeu graana i bori se protiv prijevara. ak i u ovom sluaju, meutim, to se tretira kao egzogena varijabla, to jest egzogena na predmet istraivanja. 4. Metoda istraivanja. - Ekonomska djelovanja istrauju kroz deduktivno - analitiku i normativnu metodu. Drugim rijeima, poetna taka je gore navedena pretpostavka aktera sa atomistikim i utilitarnim motivima, koje posljedicama daje odreena prav