Biyopsikososyal Yaklaşım

  • View
    222

  • Download
    8

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Biyopsikososyal Yaklaşım. DERSİN AMACI Biyopsikososyal yaklaşım tarzının öğrenilmesi. Hasta merkezli yaklaşımın öğrenilmesi. Biyomedikal ve biyopsikososyal yaklaşım arasındaki farkların anlaşılması. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Biyopsikososyal yaklaşım tarzının birinci basamakta uygulanması - PowerPoint PPT Presentation

Text of Biyopsikososyal Yaklaşım

  • Biyopsikososyal Yaklam

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • DERSN AMACI

    Biyopsikososyal yaklam tarznn renilmesi.

    Hasta merkezli yaklamn renilmesi.

    Biyomedikal ve biyopsikososyal yaklam arasndaki farklarn anlalmas.

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • RENM HEDEFLER

    Biyopsikososyal yaklam tarznn birinci basamakta uygulanmas

    Hasta merkezli yaklamn birinci basamakta uygulanmas

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Aile Hekimleri, HASTA MERKEZL

    yaklamlar ile, hastay bir btn olarak ele alarak ilgilenir.

    Hasta merkezli yaklam nedir??

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Hayat artlar,

    Sorunlar,

    Ailesi,

    Fiziksel evresi,

    Psikolojik problemleri ........

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • HASTALIK MERKEZL YAKLAIM

    Hekim yalnzca hastalkla ilgilenir,

    Anormal biyomedikal oluumlar kontrol altna alabilmek iin hasta zerinde otorite kurar

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyomedikal dnce yapsndan

    biyopsikososyal dnce yapsna gei,

    MODERN TIP olarak adlandrlmaktadr

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyomedikal Yaklam;Dorusal nedensellik

    Biyolojik iyiletirme

    Hastalk merkezli yaklam

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyopsikososyal Yaklam; Kiiyi, ailesi ve evresi ile birlikte ele alrok ynl bir nedensellik vardrKiinin bedenen, ruhen ve sosyal olarak iyi olmas esasna dayanr Hasta merkezli yaklam

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyopsikososyal YaklamPsikolojik FaktrlerAnksiyeteDepresyon vs.Biyolojik Faktrlermmn SistemNro-endokrin SistemOrgan SistemleriDokular vs.Sosyal FaktrlerToplumAileKltr vs.

    Tm organizma biyolojik, psikolojik ve sosyal etkilerin karlkl etkileimleri ile anlam bulmaktadr.ANZMAORG

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Psikososyal grn deiik boyutlarna arlk veren farkl modelleri vardr;

    Sistemik YaklamGeliimsel YaklamHolistik Salk ModeliEtnik Kltrel ModelBiyopsikososyal Model

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Sistemik Yaklam

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • nsanolunun sonsuzluk noktasna dek varan karmak bir yaps vardrSistem kavram, farkl deikenlerin birbirleri ile dinamik i etkilemelerine dayanrKk basit sistemlerden byk karmak sistemlere doru ok boyutlu ve ok ynl bir nedensellik vardrSistemik dnce, bilimsel bir ok disiplinle btnlemektedir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • 35 yanda, erkek Evli 3 ocuu var fabrikada ii i kazas geiriyor 3 ay alamaz raporu alyorrnek vaka;

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Zayf organize edilmi bir evre (sosyal)Kan ekeri dmesi (biyolojik)Dikkatsizlik (psikolojik) KAZASIOrganlarzarar grebilir (biyolojik)Gelir azalmas(sosyal)Stres (psikolojik)

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Smilkstein 1978de sistemik yaklam aile hekimliine uyarlamtr. Hekimlerin dikkatini aile yelerinin birbirleri ile olan etkileimlerine ekmitir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Ailenin fonksiyonellii zerine krizin, krizle baa kabilme kaynaklarnn ve becerilerinin nemini vurgulamtr

    Ailedeki bu etkiyi; APGAR olarak tanmlamtr

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • APGAR

    A: adaptasyon

    P: (partnerlik) ortaklk

    G: gelime

    A: (affection) sevgi

    R: (resolve) zmlemekrk

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Geliimsel Yaklam

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Kiinin gemiteki geliimini,imdiki gelimilik dzeyini,gelecekte beklenen geliimini dikkate alan bir yaklamdr

    Devam eden gelimenin, salk zerindeki psikososyal etkileri, yaam boyu nem verilmesi gereken dinamik faktrlerden biridir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyolojik geliim; Hcresel fonksiyonlarda deiim doumdan yalla kadar srer

    Psikolojik geliim; ocukluktan yalla kadar srer (yeni doanda gven,erken ocuklukta bamszln kazanlmas, erikinlikte neslin devam vs)

    Sosyal geliim; Aile ve akran ilikilerinde olumlu veya olumsuz deiimleri kapsar (evlilik, boanma gibi)

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Holistik Salk Modeli

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Bireysel sorumluluklar ve kiilik geliimi n plandadr

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Saln bozulmas ve tm hastalklar psikosomatiktir

    Her insan beden, akl ve ruhun dairesel etkileimi altndadr

    Hastalk, adaptasyon yetersizliinden kaynaklanmaktadr

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Doal gda, yoga, akupunktur, bitkisel tedavi vs gibi alternatif tp uygulamalarn benimser

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Etnik kltrel modelSivaskae

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Hasta ile hekimin her birliktelii kltrler aras bir transaksiyondurHer iki taraf da grmeye kltrel olarak belirlenmi davranlar, bilgiler ve inanlarla oluturulan bir hikaye ile gelir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Etnik farkllklar, cinsiyet farkllklar,dini inanlar, dil, eitim ve kiisel hikaye ilikinin her iki tarafndaki beklentileri ve davranlar belirler

    Bu modele gre hekim hastann beden, hastalk, tedavi ile ilikili inanlarn ve beklentilerini kefetmelidir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Kapsaml bakm ve tan koymada gerekli olan bilginin edinilmesinde eer hekim hastann kltrnden etkilenen psikososyal faktrlere yabanc ise, aksama olacaktrEtnomedikal, kltrel yaklamda salk ve hastalkla ilikili kltrel deerler nemlidirOrueker

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyopsikososyal Model

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyopsikososyal model ilk defa 1977 ylnda George Engel tarafndan tanmlanmtr

    Engel, klinisyenlerin dikkatini hastalarn duygusal yaplarnn, yaam amalarnn, hastalk karsnda davranlarnn ve sosyal evrelerinin deimesi ile hastaln biyokimyasal ve morfolojik farkllklar gsterebildiine ekmitir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Birinci srada biyolojik faktrleri ele almak yerine psikolojik ve sosyal faktrlerin de gz nne alnmas hastalklarn tamamen anlalmasn salar.

    Biyopsikososyal model beyin ve periferal organlarn karlkl olarak iliki iinde olmalar ve fiziksel uyarlara olduu gibi sosyal deiikliklere de duyarl olduklar temeline dayanr.

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Biyopsikososyal yaklama gre, salk ve hastalk;

    BiyolojikPsikolojikSosyal

    deikenlerin karmak etkileimleri ile ekillenmekte ve hi biri dierinden ayrlarakkategorize edilememektedir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • Engel hekimleri hastalarnn Biyolojik, Psikolojik,Sosyal verilerini etkili bir ekilde deerlendirmeleri ve klinik probleme bu ekilde yaklamalar iin srarla uyarmtr

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi

  • N KAYBETME(Sosyal bir faktr) DEPRESYON(Psikolojik bir bulgu)RNEK;PEPTK LSERALEVLENMES(Biyolojik faktr)Etkin bir tedavi iin bu faktrlerin karmak etkileimlerine dikkat etmek gerekir

    Aile Hekimlii 1. Aama Kursiyer Eitimi