Bel Ağrısında Biyopsikososyal Yaklaşım

  • View
    356

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Bu sunumda bel ağrılı hastalarda biyopsikososyal yaklaşıma ilişkin temel bilgilere yer verilmiştir. Sunumlar sırasında aktarılan bilgilerin eksikliğine rağmen temel olarak fikir vermesi hedeflenmiştir.

Text of Bel Ağrısında Biyopsikososyal Yaklaşım

  • 1. Bel Arl HastalardaBiyoPsikoSosyal YaklamDr.Fzt. MuratDalkln

2. Bel Ars Nedir, Ne Deildir ?Bel Ars genellikle muskuloskeletal sistemdisfonksiyonundan kaynaklanan bir semptomdur.Bu disfonksiyonun zm genellikle arnnazalmas ile sonulanr ancak, Bat Tbb bykoranda ary bir hastalk olarak grme ve bunaneden olduu dnlen, patolojik yaplar tespitetme eilimindedir.Josephine Key Dip Phys, PGD Manip. Ther.,2011,Back Pain: A Moevement Problem 3. Bizde durum nasl ?Fizyoterapistler ve Ortopedistlerzerine yaptmz almaya greHer iki gruptaBiyomedikal bak n planda ancakfizyoterapistler Biyopsikososyalbaka daha yakn.alma poplasyonu338 Fizyoterapist225 Ortopedist 4. Modern Tbbn,Patolojik Bulgu arama ve bu patolojiyi zme baknnsorunu zmede yetersiz olduu grlmektedir.Ciddi patolojik bulgusu olan arsz kiiler,Hibir patolojik bulguya rastlanmayan bel arl hastalar,Patolojik dzelmeye ramen azalmayan bel ars vakalarArtan bel ars insidans ve maliyetler 5. HASTABelim Aryan Kii Hastane/Salk KurumuBel ftm varBelimde kayma varBelimde daralma varyileemiyorumHer yolu denedimNksediyorRUTNSRE 6. OmurlarEklemlerDiskBalarSinirkkleriSinirLifleriKaslar 7. KemiklerEklemlerBalarDisklerKaslarSinir kkleriSinir lifleri organlar... 8. Bel Arsnn ngiltere Devlet SalkKurumlarnda Yllk Tahmini Maliyeti(milyon )lemler CSAG 1994 Maniadakis & Gray 1998Aile Hekimi 130 141la 48 94Ayaktan konsltasyon 72 159Fizyoterapi 63 151Grntletme 45 77Cerrahi 106 218Acil servis 17 26Total 481 866 9. lkemizde durumTK 2011 statistik Yll 10. Ar hissetmek bizim hareket eklimizideitirir!Bu NORMAL VE YARARLI bir reaksiyondur.Sorun udurbu pozitif reaksiyon nezaman negatifednr ?Ne zaman mdahaleedilmelidir ? 11. ARI SEVYESAr ile Yaralanma arasndaki likisinir sistemi ile ilikili arYARALANMA YLEME SRES (GNLER/HAFTALAR)ANIinflamasyon,scar oluumu,re-modellingdoku hasar ile ilikili arHasar grm bir dokunun ( kas,eklem,kemik..vb) iyileme sreci (2hafta/1 ay/3 ay..vb) tamamland halde devam etmekte olan argenellikle sinir sisteminin ( santral/periferal) sensitize olmasndankaynaklanmaktadr. 12. Sinir Sistemi Hassasiyetinin YansmalarYARALANMA SONRASISper insan eforu(Tehlikeli)Doku ToleransAr ile korunan snr Yeni Doku ToleransYeni Ar ilekorunan snrYARALANMA NCES 13. Ar ve disfonksiyonunzlmemesi sekonderfaktrleri tetikler.Bel ars karmak vekompleks bir hal alr. 14. Hassaslaan Sinir Sistemi 15. AMELYATGEREKECEK M ?YLEECEK MYM?NE YAPMALIYIM ?KME NANAYIM ?STENOZ NEDR?FITIK NEDR?E DNEBLECEKMYM?GEMM NASILSALARIM ? 16. Ary tetikleyebilecek unsurlar neler olabilir ?Mekanik unsurlarAnlarSinir dokusunun kendisinden gelen uyarmlarBeklentilerDuygularBu durum genellikleIsrarc/Kronik Bel ArlVakalarda grlmektedir. 17. Hassasiyet Ksr Dngs 18. Arnn doru tanm.Ar,kiiyi beyin tarafndan tehdit olarak aallggllaannaann birdurumdan uzaklamaya iten pek ok sisteminrn olan bir ktdr.*Lorimer MoseleyAr dardan gelmez, beyinde retilir, renilirve ileriye dnk bir deneyim olarak kaydedilir. 19. STarT Tool Back Screening Tool1Evet HayrBel arm geen 2 hafta iinde zaman zaman bacak (larma)doru yayld 2Geen iki hafta iinde zaman zaman omuz ve boynumdaarlarm oldu. 3 Belimin ars nedeniyle sadece ksa mesafeler yrdm. 4Son 2 hafta iinde, bel ars nedeniyle normalden daha yavagiyindim 5Benim durumumdaki birisi iin fiziksel olarak aktif olmakgerekten gvenli deil. 20. Evet Hayr6 ou zaman zihnimden endie verici dnceler gemektedir. 7Bel armn ok kt olduunu ve asla daha iyi olmayacanhissediyorum. 8 Genel olarak, daha once keyif aldm eylerden keyif almadm 9. Genel olarak, bel arnz son 2 hafta iinde ne kadar can skc olmutur ?Hi Biraz Orta Derecede ok Ar 0 0 0 1 1Skor >4 = Kronik Bel Arsna Dnme Riski Yksek 21. Uluslararas KlavuzlarBilgilendirme, eitim ve hastann tercihleriFiziksel aktivite ve egzersizManuel terapinvazif prosedrlerFiziksel ve psikolojik tedavi kombinasyonuGrntleme teknikleriCerrahiye ynlendirme 22. Bel arl hastalar iin,birok tedavi seenei mevcutkenbu yaklama neden ihtiya duyuldu?28 lkeyi ieren,sistematik bir derlemede,Non spesifik bel arsnn yetikinlerde yaam boyu grlmeskl 11% ve 84% arasnda deitii grmtr.Tm dnyada, yaplan aratrmalara ve salanangelimelere, yaynlanan klinik klavuzlara ramen belars salk sorunlar iinde en st sralarda yeralmaktadr. 23. Artan Bel ars insidans ve maliyetlerikarsndaOrganik yaklamn yetersiz kalAr nrofizyolojisi ile ilgili yeni bilgilerYeni (!) yaklamlarn domasnaneden olmutur. 24. Biyopsikososyal Yaklamla lgili lk KvlcmlarEngel GF. The need for anew medical model: achallenge for biomedicine.Science 1977;196:129-36. 25. Belim aryor!EviBiyomedikal yaklam Biyopsikososyal yaklam 26. ZHN SALIK SOSYALVCUT 27. Biyopsikososyal Modelin Temel ElementleriArya neden olan fiziksel disfonksiyonaadaki faktrlerden etkilenmektedir.nanlar ve baa kma stratejileriStresHastalk davranSosyal ilikiler 28. DinleyinAklaynBilinlendirinnerilerde bulununOrtak bir zmde anlan30LEARN Modeli- L isten- E xplain- A cknowledge- R ecommend- N egotiateBerlin and Fowkes (1983) 29. Dinleme bir beceridir!Belimin sa/sol taraf aryor.Belim belirli hareketlerde her seferinde aryorBelim ters bir hareket yapnca iddetli ekilde kilitleniyor.Belim sabahlar aryor.Belim ok yrynce aryor.ok oturunca aryor.Belimle beraber kalalarm aryor.Belimden balayp bacama yansyor.nceleri belim aryordu imdi bacam aryor.Bacamda uyuma ve yanma hissi oluyor.Bel ars ile beraber bacaklarmda gszlk oluyor.Dinlemeye zel bir zaman ayrn.Hasta konumasna devam ederken blmeyinSorduunuz sorularla hastalar ulamak istediiniz sonuca ynlendirmeyin!Mutlaka not aln. 30. AklaynSoruna ilikindncelerinizi, netve anlalrifadelerle hastanndilini kullanarakaktarn. 31. Bilinlendirin ve nerilerde BulununHareketVeegzersizkonusundabirebirklavuzlukedin!Ortak bir zmde Anlan 32. Nasl bir uygulama olduuna dair fikrimiz var m ? 33. Hastann Bilgilendirmesindeki Pf NoktalarTehlikeli /Korkulacak Bel Arsdrar-Gaita karmaElik eden ateHemen ncesinde byk bir kaza/dme/arpmaHi koulda gemeyen/azalmayan arBacaklarda g/refleks kaybElik eden nedensiz kilo kaybKemik erimesi olmakBasit/zm Kolay Bel ArsBu durumlar yoksa tehlikeli bir durum yoktur.%2%98 34. Bel ars ok yaygn grlmektedir ancakbunlarn ancak %1-2si ciddi anlamdakorkulacak tiptedir.Bel Arsndan Korkmayn! 35. Eitim ve CesaretlendirmeProbleme ilikin detaylarn interaktif eitimle hastayaaktarlmasNrobiyolojik iyiletirmeEsneklik-Kuvvet-KoordinasyonAamal / DereceliKatlm YntemiHastaya uygun bir zaman plan yapnHastann zm becerilerini gelitirinHasta ile yakn temasta ve iletiimde olun. 36. Teekkrlerptmurat@hotmail.comwww.twitter.com/muratdalkilincBu sunum Turgut zal niversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yksekokuluncadzenlenen Lumbal Blge Problemleri ve Gncel Yaklamlar Konferansnda sunulmutur.